Ổn định thị trường lúa gạo | VTV24

Key Concepts:

• Thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và ổn định thị trường lúa gạo.
• Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
• Xây dựng vùng chuyên canh lúa chất lượng cao.
• Cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp lúa gạo.
• Giải pháp tháo gỡ khó khăn xuất khẩu gạo.
• Giá gạo xuất khẩu tăng giảm và ảnh hưởng đến nông dân.
• Tình hình thu mua lúa của thương lái.
• Tạm trữ gạo.
• Vai trò của hợp tác xã.
• Chính sách hỗ trợ từ Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
• Tác động của việc Philippines tạm ngừng nhập khẩu gạo.
• Mục tiêu xuất khẩu gạo năm 2024.

1. Tình Hình Sản Xuất và Thu Hoạch Lúa Gạo Hiện Tại:

• Bà con nông dân ở Đồng bằng sông Cửu Long đang thu hoạch lúa hè thu cuối vụ và xuống giống vụ thu đông.
• Giá gạo xuất khẩu tăng 15 đô la/tấn nhờ thị trường châu Phi tăng mua.
• Tuy nhiên, giá gạo xuất khẩu trung bình vẫn thấp hơn gần 100 đô la/tấn so với năm ngoái.
• Thương lái đến ruộng ít hơn, trả giá thấp hơn, gây lo lắng cho nông dân.
• Nhiều hộ nông dân phải chờ thời chưa vội bán lúa.
• Các tỉnh thành phía Nam đã xuống giống hơn 708.000 ha lúa vụ thu đông, năng suất khá.

2. Khó Khăn và Thách Thức:

• Áp lực tiêu thụ hơn 4 triệu tấn lúa (tương đương 2 triệu tấn gạo) từ vụ thu đông.
• Nếu không bán được lúa hoặc bán với giá thấp, nông dân sẽ thiếu vốn cho vụ đông xuân 2025-26.
• Việc Philippines tạm ngừng nhập khẩu gạo gây áp lực lên giá và cung cầu trong nước.
• Nông dân phải đối mặt với chi phí thuê máy gặt và nhân công khi thương lái vắng bóng.
• Giá lúa tươi giao dịch quanh mức 6000 đồng/kg, trong khi chi phí sản xuất tăng do thời tiết và giá phân thuốc.
• Việc Philippines ngưng nhập khẩu gạo ảnh hưởng lớn đến hai giống lúa 5451 và OM18.

3. Giải Pháp và Chính Sách Hỗ Trợ:

• Công điện 160 của Thủ tướng Chính phủ: Yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường giải pháp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, xây dựng vùng chuyên canh, nghiên cứu phát triển giống lúa, cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp, và tháo gỡ khó khăn về xuất khẩu gạo.
• Bộ Công Thương: Ban hành công điện về tăng cường ổn định thị trường gạo, bao gồm hoàn thiện chính sách, mở rộng thị trường xuất khẩu, ổn định thị trường trong nước, và nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp.
• Bộ Công Thương: Tăng cường dự báo và cân đối cung cầu, hoàn thiện hành lang pháp lý cho xuất khẩu gạo, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo chân chính.
• Hiệp hội Lương thực Việt Nam: Triển khai thu mua tạm trữ hơn 200.000 tấn gạo.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn: Bổ sung thêm năm tham tán nông nghiệp tại các thị trường trọng điểm để đẩy mạnh xúc tiến thương mại.
• Ngân hàng: Ưu đãi tín dụng, hỗ trợ cơ cấu lại nợ, tháo gỡ vướng mắc về hoàn thuế VAT.
• Chỉ đạo từ các bộ ngành: Bám sát tình hình giá lúa, chỉ đạo doanh nghiệp bao tiêu hợp đồng đã ký với người dân, phối hợp mở cửa thêm các thị trường.

4. Phân Tích Thị Trường và Triển Vọng:

• Philippines vẫn ưa chuộng gạo Việt Nam và thường tăng mạnh nhập khẩu vào cuối năm.
• Cần mở rộng diện tích lúa chất lượng cao, tận dụng các hiệp định thương mại tự do, và đa dạng hóa thị trường.
• Tính đến hết tháng 8, Việt Nam đã xuất khẩu 6,3 triệu tấn gạo, thu về 3,7 tỷ đô la Mỹ.
• Mục tiêu xuất khẩu năm nay là 7,5 đến 8 triệu tấn.
• Cuối năm là thời điểm nhu cầu nhập khẩu gạo từ châu Phi, Philippines tăng mạnh.
• Khách hàng châu Phi đang mua gạo với giá khoảng 485-490 đô la/tấn.
• Khách hàng Philippines đã quay trở lại hỏi mua gạo Việt Nam để nhập hàng vào tháng 11.

5. Vai Trò của Hợp Tác Xã và Tạm Trữ:

• Đầu tư cho hợp tác xã để có thể tồn trữ lúa gạo trong 30-40 ngày.
• Hợp tác xã giúp người dân sản xuất nhỏ lẻ tham gia vào chuỗi sản xuất tiêu thụ chung.
• Tạm trữ là giải pháp đã được thực hiện nhiều lần từ năm 2008, giúp tiêu thụ lúa gạo tồn động.

6. Notable Quotes:

• Nông dân An Giang: "Thương lái tới ruộng ít hơn, trả giá thấp hơn."
• Nông dân (về giá lúa): "8000 là mày có rất lợi còn nếu mà vậy là thôi thua rồi vậ nó mua ba 4 5000 vậy đó rồi quề vốn kể vậy là rồi xong luôn nè còn tiền lúa giống nè rồi tiền trục nè tiền cài nè còn cắt nè thấp quá là buồn lắm á thấp quá là buồn"
• Đại diện Bộ Công Thương: "Chúng tôi sẽ hoàn thiện cái khung pháp lý về xuất khẩu gạo, làm sao cho nó tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo theo tinh thần là phát triển kinh tế tư nhân tích cực kiểm tra, kiểm soát hậu kiểm các cái doanh nghiệp trong xuất khẩu gạo để làm sao minh bạch trong sạch cái thị trường này, tạo cái kiện thuận lợi hơn nữa cho những doanh nghiệp xuất khẩu gạo chân chính."
• Đại diện Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn: "Hàng tuần, hàng tháng đều có cái chỉ đạo. Một là bám sát cái tình hình giá lúa. Cái thứ hai nữa là có chỉ đạo các cái doanh nghiệp là làm sao nữa là những cái hợp đồng mà đã ký người dân thì phải bảo đảm là bao tiêu cho người ta. Hai nữa là về phía Bộ luôn luôn chỉ đạo các cái đơn vị có liên quan tiếp tục là phối hợp với các cái hiệp hội và các doanh nghiệp để mở cửa thêm các cái thị trường."

7. Kết Luận:

Mặc dù ngành lúa gạo Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức như giá cả biến động, khó khăn trong tiêu thụ và sự phụ thuộc vào một số thị trường, nhưng với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, các bộ ngành, và sự nỗ lực của doanh nghiệp và bà con nông dân, ngành lúa gạo Việt Nam vẫn có nhiều cơ hội để đạt được mục tiêu xuất khẩu và mang lại lợi ích cho người trồng lúa. Việc đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng lúa gạo, và phát triển hệ thống hợp tác xã là những yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành.