FCA - Incoterms 2020 - Giao hàng cho người chuyên chở

FCA Incoterms 2020: Điều kiện Giao Hàng Cho Người Chuyên Chở

Key Concepts:

• FCA (Free Carrier): Điều kiện giao hàng, người bán giao hàng cho người chuyên chở do người mua chỉ định.
• Incoterms 2020: Bộ quy tắc thương mại quốc tế, phiên bản năm 2020.
• Điểm chuyển rủi ro: Thời điểm rủi ro về mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa chuyển từ người bán sang người mua.
• Cơ sở của người bán: Bất cứ nơi nào thuộc quyền kiểm soát của người bán.
• Phương tiện vận tải của người bán: Phương tiện vận tải do người bán hoặc người chuyên chở thuê.
• Thông quan xuất khẩu: Thủ tục hải quan để xuất khẩu hàng hóa.

1. Định Nghĩa và Cách Sử Dụng FCA Incoterms 2020

• Định nghĩa: FCA (Free Carrier) là điều kiện giao hàng mà người bán giao hàng cho người chuyên chở hoặc người do người mua chỉ định tại địa điểm quy định.
• Cách dẫn chiếu trong hợp đồng: "FCA [địa điểm giao hàng quy định] Incoterms 2020". Ví dụ: "FCA sân bay Nội Bài Việt Nam Incoterms 2020".

2. Nghĩa Vụ của Người Bán và Người Mua

• Tổng quan: Hình vẽ tóm tắt các công việc và di chuyển của lô hàng từ kho người bán đến kho người mua. Nghĩa vụ người bán (màu xanh), người mua (màu cam), điểm chuyển rủi ro (màu đỏ).
• Nơi giao hàng là cơ sở của người bán:
  • Người bán giao hàng cho người chuyên chở hoặc người do người mua chỉ định tại địa điểm chỉ định.
  • Hàng hóa được giao khi được xếp lên phương tiện vận tải do người mua chỉ định đến lấy hàng.
• Nơi giao hàng không phải là cơ sở của người bán:
  • Hàng hóa được giao khi được đặt dưới quyền định đoạt của người chuyên chở hoặc người do người mua chỉ định trên phương tiện vận tải của người bán chở đến, sẵn sàng để dỡ xuống.
• Ví dụ:
  • FCA ở xưởng người bán: Người bán bốc hàng lên phương tiện vận tải đến nhận hàng.
  • FCA Nội Bài: Nhà máy chở hàng đến sân bay Nội Bài, việc dỡ hàng xuống thuộc trách nhiệm người mua (chi phí dỡ hàng do người mua chịu).
• Chuyển rủi ro: Rủi ro về mất mát/hư hỏng hàng hóa chuyển từ người bán sang người mua sau khi giao hàng hoàn thành.

3. Lưu Ý về Cơ Sở Người Bán và Phương Tiện Vận Tải

• Cơ sở của người bán: Giống EXW, có thể là bất cứ nơi nào dưới sự kiểm soát của người bán. Cần xác định rõ trong hợp đồng để phân chia nghĩa vụ bốc hàng.
• Phương tiện vận tải của người bán: Có thể là phương tiện vận tải của người chuyên chở do người bán thuê, không nhất thiết là phương tiện riêng của người bán. Nếu nơi giao hàng không phải cơ sở của người bán, người bán không có nghĩa vụ dỡ hàng.
• Địa điểm giao hàng: Nếu có nhiều địa điểm có thể giao hàng, người bán chọn địa điểm phù hợp nhất. Cần ghi chi tiết địa điểm giao hàng trong hợp đồng để tránh mâu thuẫn.

4. So Sánh FCA với EXW

• Khác biệt: Ở FCA, nghĩa vụ bốc hàng lên phương tiện vận tải đến nhận hàng thuộc trách nhiệm người bán, không phải người mua như EXW.
• Tính phù hợp: FCA phù hợp với thương mại quốc tế hơn, EXW phù hợp với thương mại nội địa (mua tại xưởng). Nếu người bán đồng ý bốc hàng và làm thủ tục hải quan, nên dùng FCA thay vì EXW.

5. Nghĩa Vụ Chung, Phân Chia Chi Phí, Thông Báo, Kiểm Tra Đóng Gói

• Nghĩa vụ chung (A1/B1): Quy định giống nhau ở mọi Incoterms 2020. Nguyên tắc cơ bản: hàng hóa trao đổi lấy tiền. Người bán cung cấp hàng hóa, người mua thanh toán. Chứng từ có thể ở dạng giấy hoặc điện tử.
• Phân chia chi phí: Bên nào có trách nhiệm về việc gì thì chịu chi phí liên quan đến việc đó.
• Thông báo: Các bên thông báo thông tin rõ ràng, kịp thời để đối tác thực hiện công việc suôn sẻ.
• Kiểm tra đóng gói bao bì ký mã hiệu (A1/B8): Quy định giống nhau tại 11 điều kiện Incoterms. Cần cụ thể hóa trong hợp đồng vì Incoterms chỉ quy định ở mức tối thiểu hoặc theo thường lệ.
• Lưu ý về bao bì: Nếu hàng hóa bị tổn thất do bao bì không thích hợp, công ty bảo hiểm có thể không bồi thường.
• Ký mã hiệu: Nếu hợp đồng không quy định, người bán chỉ cần kẻ ký mã hiệu thích hợp để đảm bảo dễ thấy, không ảnh hưởng đến phẩm chất hàng hóa, thống nhất trên các kiện hàng, ngắn gọn. Nếu hàng bị tổn thất/nhầm lẫn do ký mã hiệu gây ra, người bán chịu rủi ro.

6. Case Study: Hàng Gia Dụng Nhập Khẩu từ Trung Quốc sang Israel

• Tình huống: Công ty Israel nhập khẩu hàng gia dụng từ Trung Quốc (qua Hồng Kông). Hàng chục loại sản phẩm được xếp vào container 40 feet. Khi đến Israel, phát hiện 3 container hàng hóa xếp không đúng cách, hơn nửa số hàng hóa bị hư hỏng.
• Tranh chấp: Người mua Israel cho rằng người bán Trung Quốc phải chịu trách nhiệm theo FCA.
• Phân tích: Incoterms 2010 không bao gồm việc chèn lót, gia cố hoặc chằng buộc container. Incoterms chỉ đề cập đến việc đóng gói hàng hóa đúng cách. Trách nhiệm bốc container lên tàu và bảo quản cẩn thận trong quá trình xếp hàng hóa thực tế vào container được coi là một điều khoản riêng.
• Bài học: Cần quy định rõ nội dung liên quan đến bao bì đóng gói và xếp hàng trong hợp đồng.

7. Thông Quan Xuất Khẩu

• Trách nhiệm: Theo FCA, người bán có trách nhiệm làm thủ tục và chịu chi phí liên quan đến thông quan xuất khẩu. Người mua hỗ trợ người bán (rủi ro và chi phí do người bán chịu).
• Quá cảnh: Người bán không chịu trách nhiệm thực hiện thông quan quá cảnh.
• Phạm vi trách nhiệm của người mua: Từ lúc dỡ hàng trên phương tiện vận tải chở đến kho, đưa lên phương tiện vận chuyển quốc tế, đem hàng về nước nhập khẩu, thông quan nhập khẩu, lô hàng về kho.

8. Nghĩa Vụ Bảo Hiểm

• Không bắt buộc: Người bán không có nghĩa vụ mua bảo hiểm cho người mua, và ngược lại. Việc mua bảo hiểm là tùy thuộc vào quyết định của người mua.

9. Kết Luận

FCA là một điều kiện giao hàng linh hoạt, phù hợp với nhiều phương thức vận tải. Việc hiểu rõ nghĩa vụ của người bán và người mua, cũng như các lưu ý về địa điểm giao hàng, bao bì đóng gói, và thông quan xuất khẩu là rất quan trọng để tránh tranh chấp và đảm bảo giao dịch thương mại quốc tế diễn ra suôn sẻ. Cần cụ thể hóa các điều khoản trong hợp đồng để phù hợp với từng trường hợp cụ thể.