FAS (Giao dọc mạn tàu) & FOB (giao hàng trên tàu) - Incoterms 2020

Incoterms 2020: FAS và FOB - Giải thích Chi Tiết và So Sánh

Key Concepts:

• FAS (Free Alongside Ship): Giao hàng dọc mạn tàu.
• FOB (Free On Board): Giao hàng trên tàu.
• FCA (Free Carrier): Giao cho người chuyên chở.
• Incoterms 2020: Bộ quy tắc thương mại quốc tế, phiên bản 2020.
• Vận tải biển và thủy nội địa: Phương thức vận chuyển bằng đường biển và đường sông.
• Điểm giao hàng và chuyển rủi ro: Thời điểm và địa điểm trách nhiệm về hàng hóa chuyển từ người bán sang người mua.
• Thông quan xuất khẩu/nhập khẩu: Thủ tục hải quan để xuất/nhập khẩu hàng hóa.
• Container FCL (Full Container Load): Hàng đủ để đóng nguyên container.
• Container LCL (Less than Container Load): Hàng không đủ container, được ghép công.
• Kho CFS (Container Freight Station): Kho bãi để ghép hàng lẻ vào container.
• LC (Letter of Credit): Thư tín dụng, một phương thức thanh toán quốc tế.
• Chứng từ vận tải: Các loại giấy tờ chứng minh việc vận chuyển hàng hóa.

1. Giới Thiệu FAS và FOB trong Incoterms 2020

Video này tập trung vào việc giải thích chi tiết hai điều kiện giao hàng FAS (Free Alongside Ship) và FOB (Free On Board) trong Incoterms 2020. Nó bao gồm nghĩa vụ của người bán và người mua, những lưu ý khi sử dụng hai điều kiện này, và so sánh với điều kiện FCA.

• Cách dẫn chiếu: Khi sử dụng, cần thêm tên cảng xếp hàng và Incoterms 2020, ví dụ: "FAS cảng Hải Phòng Việt Nam, Incoterms 2020" hoặc "FOB cảng Thượng Hải Trung Quốc, Incoterms 2020".
• Phạm vi áp dụng: FAS và FOB chỉ nên sử dụng cho vận tải biển và thủy nội địa.

2. So Sánh FAS và FOB với FCA

Video so sánh FAS và FOB với FCA, điều kiện còn lại trong nhóm F của Incoterms 2020.

• Điểm khác biệt chính: Điểm giao hàng và chuyển rủi ro là khác nhau giữa FAS và FOB. Các nghĩa vụ khác gần như tương đồng.
• Mối quan hệ giữa FAS và FOB: Về nghĩa vụ của người bán, FOB tương đương FAS cộng với nghĩa vụ bốc hàng lên tàu.

3. Nghĩa Vụ Giao Hàng, Nhận Hàng và Điểm Chuyển Rủi Ro

3.1. FAS (Free Alongside Ship)

• Nghĩa vụ giao hàng: Người bán phải giao hàng bằng cách đặt hàng hóa dọc mạn tàu do người mua chỉ định tại địa điểm xếp hàng, hoặc mua hàng hóa đã được giao ("procuring the goods so delivered").
• Địa điểm giao hàng: Có thể là trên cầu cảng (nếu tàu nằm ở cảng) hoặc trên xà lan (giao hàng cho tàu chuyên chở).
• "Mua hàng hóa đã được giao": Ám chỉ việc người bán mua lại hàng đã được giao bởi người bán đầu tiên trong chuỗi mua bán, thường thấy trong mua bán hàng nguyên liệu.
• Điểm chuyển rủi ro: Trên cầu cảng hoặc trên xà lan.

3.2. FOB (Free On Board)

• Nghĩa vụ giao hàng: Người bán giao hàng lên con tàu do người mua chỉ định tại cảng xếp hàng, hoặc mua lại hàng hóa đã được giao.
• Điểm chuyển rủi ro: Khi hàng hóa được xếp lên tàu.
• Trách nhiệm sau khi giao hàng: Rủi ro về mất mát hoặc hư hỏng của hàng hóa di chuyển khi hàng hóa được xếp lên tàu và người mua chịu mọi chi phí kể từ thời điểm này trở đi.

3.3. FCA (Free Carrier)

• Giao hàng tại cơ sở người bán: Hàng hóa được giao khi chúng xếp lên phương tiện vận tải do người mua chỉ định.
• Giao hàng không tại cơ sở người bán: Điểm chuyển rủi ro và giao hàng là trên phương tiện vận tải của người bán chở đến nơi giao hàng, sẵn sàng để dỡ xuống.

4. Khuyến Nghị của ICC và Ứng Dụng Thực Tế

• Khuyến nghị của ICC: ICC khuyến nghị sử dụng FCA thay cho FAS và FOB khi giao hàng trong container.
• Lý do: Khi vận chuyển bằng container, địa điểm giao hàng không còn là dọc mạn tàu hay trên tàu tại cảng bốc hàng, mà là địa điểm nội địa (kho CFS hoặc bãi container).
• Rủi ro khi dùng FOB cho container: Người bán vẫn phải chịu rủi ro về hàng hóa sau khi hàng đã được giao cho người chuyên chở tại bãi container, kho CFS cho đến khi hàng đặt dọc mạn tàu hoặc trên tàu.
• Vấn đề về thời gian giao hàng: Nếu giao hàng tại kho CFS hoặc bãi container đúng hạn, nhưng người chuyên chở giao chậm lên tàu, LC có thể bị từ chối.
• Thực trạng: Nhiều công ty vẫn muốn sử dụng FOB trong vận chuyển container do chưa hiểu rõ bản chất điều kiện hoặc quen với cách làm cũ.
• Giải pháp: Nên tránh sử dụng FOB cho container và thay bằng FCA để giảm thiểu rủi ro.

5. Các Trường Hợp Nên Sử Dụng FOB

• Trường hợp phù hợp: Chỉ nên sử dụng FOB khi giao hàng bằng đường biển không sử dụng container, ví dụ:
  • Hàng được bốc bằng cần cẩu lên tàu.
  • Hàng lỏng được bơm lên tàu qua vòi bơm.
  • Hàng rời được truyền từ bồn chứa lên tàu.
• Thay thế bằng FCA: Trong tất cả các trường hợp khác, nên thay FOB bằng FCA kèm theo nơi hàng hóa được giao để vận chuyển tiếp theo.

6. Các Nghĩa Vụ Khác của Người Bán và Người Mua

• Chỉ định phương tiện vận tải: Người mua là bên chỉ định phương tiện vận tải trong các điều kiện nhóm F (FCA, FAS, FOB).
• Thông báo cho người bán: Người mua có quyền lựa chọn thời gian và địa điểm giao hàng cụ thể trong thời hạn giao hàng và tại nơi giao hàng/cảng bốc hàng quy định trong hợp đồng, và phải thông báo cho người bán trước khi giao hàng.
• Thông quan: Người bán chịu trách nhiệm thông quan xuất khẩu, người mua chịu trách nhiệm thông quan nhập khẩu và quá cảnh.
• Chứng từ vận tải: Người bán phải cung cấp cho người mua bằng chứng hợp lệ về việc giao hàng. Nếu người mua yêu cầu chứng từ vận tải, người bán có thể giúp đổi bằng chứng thường lệ đó lấy chứng từ vận tải, nhưng chi phí và rủi ro do người mua chịu.
• Bảo hiểm: Cả người bán và người mua đều không có trách nhiệm với nhau trong việc mua bảo hiểm. Người mua (chịu trách nhiệm vận chuyển quốc tế) sẽ quyết định việc mua bảo hiểm. Người bán có trách nhiệm cung cấp thông tin nếu người mua yêu cầu.

7. Giải Đáp Thắc Mắc về Vai Trò của Đơn Vị Logistic

• Câu hỏi: Đơn vị Logistic làm việc gì và phối hợp như thế nào trong các công việc liên quan đến Incoterms?
• Trả lời: Đơn vị Logistic phục vụ trong các công việc liên quan đến giao vận (vận chuyển và thủ tục).
• Ví dụ: Nhập khẩu theo điều kiện FCA Thượng Hải, đơn vị Logistic (ví dụ: HP Toàn Cầu) sẽ:
  1. Nhận hàng tại Trung Quốc (thông qua đối tác).
  2. Vận chuyển quốc tế từ Thượng Hải đến Hải Phòng.
  3. Làm thủ tục hải quan và chuyển hàng về kho ở Hà Nội.
• Trách nhiệm của người nhập khẩu: Cung cấp chứng từ hoặc con dấu chữ ký để đơn vị Logistic thực hiện công việc.

8. Kết Luận

Video cung cấp cái nhìn tổng quan và chi tiết về các điều kiện giao hàng FAS, FOB trong Incoterms 2020, nhấn mạnh sự khác biệt giữa chúng và khuyến nghị sử dụng FCA thay thế trong vận chuyển container để giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, video cũng giải thích vai trò của đơn vị Logistic trong quá trình vận chuyển và thủ tục hải quan.