Vì sao mùa hè năm 2025 nắng nóng không gay gắt như năm 2024? | VTV24

Thời Tiết Bất Thường Tháng 5 và Dự Báo Hè 2025

Key Concepts: Thời tiết bất thường, mưa lớn cực đoan, nắng nóng, rãnh áp thấp, không khí lạnh, biến đổi khí hậu, hiện tượng trung tính, phòng ngừa thiên tai.

1. Thời Tiết Bất Thường Tháng 5 ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ

• Mưa Lớn Lịch Sử: Hà Tĩnh trải qua trận mưa lớn lịch sử từ 24-25/5, với lượng mưa vượt 400mm tại Kỳ Anh và Cẩm Xuyên. Trạm Hương Khê ghi nhận lượng mưa lớn nhất trong tháng 5 trong hơn 40 năm qua.
• Lũ Lụt: Mưa lớn gây lũ lụt nghiêm trọng tại sông Ngàn Sâu, huyện Cẩm Xuyên, khiến xã Cẩm Mỹ gần như toàn bộ bị ngập sâu từ 0.5-1.5m, ảnh hưởng đến khoảng 450 hộ dân. Thiệt hại lớn cho lúa xuân và hoa màu.
• Mưa Lớn Cực Đoan ở Miền Bắc: Tuyên Quang, Hà Giang, Quảng Ninh và Thái Nguyên ghi nhận mưa lớn cực đoan. Bắc Cạn chịu ảnh hưởng nặng nề từ mưa lớn từ 17-18/5, gây lũ quét và sạt lở đất, khiến bốn người thiệt mạng.
• Nhiệt Độ Bất Thường: Từ 25-27/5, thời tiết miền Bắc chuyển lạnh. Sapa, Lào Cai, rét hại với nhiệt độ sáng sớm 25/5 giảm xuống 12.4°C.
• Tháng 5 Mát Mẻ: Nhiệt độ trung bình tháng 5 ở Hà Nội khoảng 27.6°C, chỉ nhỉnh hơn 0.6°C so với năm 2022. Số ngày nắng nóng (từ 35°C trở lên) rất ít, chỉ ghi nhận 3 ngày.

2. Nguyên Nhân Thời Tiết Bất Thường

• Vùng Áp Thấp Nóng Phía Tây Yếu: Vùng áp thấp nóng phía tây hoạt động yếu hơn so với mọi năm.
• Rãnh Áp Thấp Thường Xuyên: Rãnh áp thấp từ phía Bắc xuất hiện thường xuyên hơn, cứ 2-3 ngày lại di chuyển xuống Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, gây mưa và giữ nền nhiệt thấp.
• Không Khí Lạnh Mạnh: Không khí lạnh hoạt động mạnh hơn bình thường do biến động bất thường của cấu trúc gió và hoàn lưu tầng cao.

3. Dự Báo Thời Tiết Ngắn Hạn (Đầu Tháng 6)

• Mưa Lớn Đầu Tuần: Khoảng đêm mùng 0/6, không khí lạnh đẩy rãnh áp thấp xuống, cùng với vùng hội tụ gió trên mực 1500m, gây mưa lớn cho Bắc Bộ.
• Mở Rộng Vùng Mưa: Đến thứ Ba và thứ Tư, vùng mưa có thể mở rộng xuống Bắc Trung Bộ.
• Nguy Cơ Sét Đánh và Gió Giật: Mưa lớn có thể kèm theo sét đánh và gió giật nguy hiểm.

4. Dự Báo Thời Tiết Hè 2025 (Tháng 6-8)

• Cao Điểm Nắng Nóng: 3 tháng tới là cao điểm nắng nóng ở Bắc Bộ và Trung Bộ.
• Mưa Diện Rộng và Thời Tiết Cực Đoan: Vẫn có những đợt mưa trên diện rộng và không loại trừ khả năng đi kèm với các hiện tượng thời tiết cực đoan nguy hiểm.
• Thời Gian Nắng Nóng: Nắng nóng năm 2025 tập trung vào tháng 6, 7 và 8, khác với năm 2024 (tập trung vào tháng 4, 5).
• Số Đợt Nắng Nóng:
  • Tây Bắc và Đông Bắc: 2-4 đợt.
  • Đồng bằng Bắc Bộ: 4-6 đợt.
  • Trung Bộ: 6-8 đợt.
• Mức Độ Nắng Nóng: Không gay gắt bằng năm 2024, nhưng vùng núi phía tây các tỉnh Trung Bộ có thể lên tới 41-42°C.
• Thời Gian Kéo Dài Nắng Nóng:
  • Bắc Bộ: 3-5 ngày.
  • Trung Bộ: 4-7 ngày.
• Mùa Mưa: Bắt đầu từ tháng 6 đến tháng 8, xấp xỉ trung bình nhiều năm (trên 20 đợt mưa).

5. Ứng Phó Với Thời Tiết Cực Đoan

• Tác Động của Biến Đổi Khí Hậu và Hiện Tượng Trung Tính: Các hiện tượng thời tiết cực đoan có thể gia tăng cường độ do biến đổi khí hậu và hiện tượng trung tính.
• Giải Pháp Ứng Phó Lâu Dài: Đang trong quá trình triển khai.
• Chủ Động Phòng Ngừa: Cần sự chủ động của chính quyền địa phương và cộng đồng (cấp thôn bản) trong việc xây dựng phương án phòng ngừa và ứng phó kịp thời, hiệu quả.
• Kiểm Tra và Khơi Thông Dòng Chảy: Kiểm tra, rà soát nơi sinh sống, đặc biệt là khu vực có suối, khơi thông dòng chảy để tránh lũ quét do nghẽn dòng.
• Xác Định Địa Điểm An Toàn: Xác định các địa điểm an toàn và thông báo cho người dân bằng nhiều hình thức (loa đài, tin nhắn, phát thanh).

6. Dự Báo Thời Tiết Cuối Tuần

• Nắng Nóng Gia Tăng: Nắng nóng gia tăng và mở rộng ra phần lớn Bắc Bộ và Trung Bộ.
• Nhiệt Độ:
  • Thanh Hóa đến Phú Yên: 36-38°C, có nơi trên 39°C.
  • Bắc Bộ: 35-37°C, có nơi trên 38°C.
• Thời Gian Duy Trì Nắng Nóng:
  • Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ: Đến 0/6.
  • Trung và Nam Trung Bộ: Kéo dài hơn.
• Tây Nguyên và Nam Bộ: Mưa giảm, lùi về chiều tối, nhưng vẫn có thể xảy ra lốc sét và gió giật mạnh. Nhiệt độ Nam Bộ 32-34°C, Tây Nguyên không quá 30°C.

7. Dự Báo Chi Tiết Một Số Thành Phố

• Hà Nội: Đêm mát, sáng ít mưa, chiều nắng nóng (37°C).
• Đà Nẵng: Đêm tạnh ráo, ngày nắng nóng (36°C).
• TP.HCM: Đêm mưa dông vài nơi, ngày nắng gián đoạn, khá nóng (33°C), chiều tối có thể mưa dông, lốc sét, gió giật mạnh.

Kết Luận

Thời tiết tháng 5 năm nay ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có nhiều diễn biến bất thường, từ mưa lớn lịch sử gây lũ lụt đến nhiệt độ giảm sâu. Nguyên nhân chủ yếu do hoạt động yếu của vùng áp thấp nóng phía tây, rãnh áp thấp thường xuyên và không khí lạnh mạnh. Dự báo hè 2025, nắng nóng vẫn là chủ đạo nhưng xen kẽ các đợt mưa lớn và nguy cơ thời tiết cực đoan. Cần chủ động phòng ngừa và ứng phó để giảm thiểu thiệt hại.