Thế giới toàn cảnh 26/6: Iran xác nhận cơ sở hạt nhân hư hại nặng sau cuộc tấn công của Mỹ | VTV24

Key Concepts

• Rủi ro ngành tàu biển (Maritime industry risks)
• Taxi tự hành (Autonomous taxis)
• Cơ sở hạt nhân Iran (Iranian nuclear facilities)
• Âm mưu đảo chính Armenia (Armenian coup plot)
• Cực đoan hóa thanh thiếu niên Séc (Czech youth radicalization)
• Chi tiêu quốc phòng NATO (NATO defense spending)
• Thương mại hóa không gian (Space commercialization)
• Quái thú bãi biển (Strandbeest)
• Lễ hội mua sắm 618 (618 Shopping Festival)
• Thuế quan Mỹ-Trung (US-China tariffs)
• Rủi ro vận chuyển thương mại (Trade shipping risks)
• Nông nghiệp sa mạc (Desert agriculture)

Tình Hình Thế Giới và Khu Vực

Trung Đông

• Iran: Bộ Ngoại giao Iran xác nhận các cơ sở hạt nhân dân sự bị thiệt hại nghiêm trọng trong cuộc không kích của Mỹ ngày 23/6. Tổng thống Trump cũng nhận định mức độ thiệt hại là nghiêm trọng. Tổng thống Macron thông báo Pháp sẽ tự đánh giá độc lập về mức độ thiệt hại. Tổng Giám đốc IAEA kêu gọi Iran khôi phục hoạt động thanh sát sau khi Iran tuyên bố ngừng hợp tác. Các cuộc không kích của Israel cũng gây thiệt hại đáng kể cho nhiều cơ sở hạt nhân của Iran, IAEA cảnh báo nguy cơ phát tán cục bộ các chất phóng xạ và hóa chất nguy hiểm. IAEA đề xuất cuộc gặp mặt để nối lại đối thoại, khẳng định không được xem cơ sở hạt nhân là mục tiêu quân sự.
• Armenia: Lực lượng an ninh Armenia chặn đứng âm mưu đảo chính. Tổng Giám mục Bagrad Ganstan và khoảng 30 cộng sự bị cáo buộc lên kế hoạch chiếm quyền bằng biện pháp vi hiến.
• Cộng hòa Séc: Bắt giữ năm thiếu niên bị cực đoan hóa qua mạng bởi IS. Các đối tượng bị thu hút bởi bạo lực và thù hận với cộng đồng người Do Thái, LGBT và các nhóm thiểu số khác.

Châu Âu

• NATO: Các nước thành viên NATO cam kết giành 5% GDP cho chi tiêu quốc phòng kể từ năm 2035. Thượng đỉnh NATO thống nhất mốc thời gian 2035. Các nước NATO nhất trí thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng. Tổng thống Trump hoan nghênh thỏa thuận 5% GDP.
• EU: Nới lỏng quy định về trợ cấp nhà nước nhằm đẩy mạnh đầu tư vào các ngành công nghiệp sạch ít phát thải. Khung hỗ trợ mới sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận nhanh nguồn vốn phát triển năng lượng sạch.

Châu Á

• Hàn Quốc: Số trẻ sơ sinh tiếp tục tăng trong tháng tư, tăng 8,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng tỉ suất sinh nhích nhẹ lên mức 0,79 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế.
• Thái Lan: Cấm toàn diện nhập khẩu giác thải điện tử.

Châu Mỹ

• Mỹ: Fed chưa vội cắt giảm lãi suất bất chấp sức ép từ chính quyền Tổng thống Trump. Fed sẽ chỉ xem xét điều chỉnh chính sách nếu lạm phát yếu hơn kỳ vọng hoặc là thị trường lao động suy giảm.

Giao Thông Vận Tải Tương Lai: Taxi Tự Hành

• Thử nghiệm: Tesla vận hành thử nghiệm đội taxi không người lái gồm 10 chiếc xe điện Model I tại Texas. Mỗi xe có nhân viên giám sát an toàn. Giá cước cố định 4,20 đô la Mỹ.
• Phản ứng: Người dân địa phương có cảm xúc trái chiều từ tò mò thích thú đến lo ngại sâu sắc về an toàn và quyền riêng tư.
• Thách thức:
  • An toàn kỹ thuật: Hệ thống camera hoặc cảm biến laser Lida đôi khi phản ứng thái quá.
  • Tác động kinh tế xã hội: Đe dọa việc làm của tài xế taxi truyền thống, thiếu yếu tố nhân văn.
  • Giới hạn vận hành: Chỉ chở được tối đa ba người và chưa vào được những khu vực đông đúc, phụ thuộc vào nhân viên giám sát từ xa qua 5G.
• Triển vọng: Xe tự lái đang tiến đến ngưỡng đủ tin cậy và hiệu quả chi phí để thương mại hóa.

Khoa Học và Vũ Trụ

• Sứ mệnh AX4: Tàu vũ trụ chở nhóm phi hành gia quốc tế được phóng từ trung tâm vũ trụ Kennedy. Lần đầu tiên các quốc gia Ấn Độ, Ba Lan và Hungary có phi hành gia thực hiện chuyến bay tới ISS. Sứ mệnh kéo dài 14 ngày, thực hiện hơn 30 thí nghiệm khoa học trong môi trường vi trọng lực.

Nghệ Thuật và Sáng Tạo

• Strandbeest: Nghệ sĩ Theo Johnen tạo ra những sinh vật biển từ ống nhựa và trí tưởng tượng phong phú. Chúng chuyển động bằng sức gió mang hình hài như sinh vật sống. Mỗi mùa xuân, ông mang một con thú mới ra bãi biển rồi suốt mùa hè tiến hành các thí nghiệm và đến mùa thu tuyên bố chúng đã chết và đưa vào nghĩa địa.

Kinh Tế và Thương Mại

Lễ Hội Mua Sắm 618 tại Trung Quốc

• Doanh thu kỷ lục: Tổng giá trị hàng hóa giao dịch đạt 123 tỷ đô la Mỹ. Số lượng khách hàng đặt mua tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.
• Xu hướng:
  • Mua sắm trực tuyến tiếp tục có sức sống mạnh mẽ.
  • Chính sách trợ cấp của chính phủ khuyến khích chi tiêu.
  • Sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo AI được quan tâm.
• Động lực:
  • Chương trình đổi hàng cũ lấy hàng mới.
  • Bán lẻ tức thời với dịch vụ giao hàng cực nhanh.
  • Công nghệ trí tuệ nhân tạo AI đóng vai trò toàn diện.

Các Vấn Đề Kinh Tế Khác

• Tesla: Doanh số xe của Tesla tại thị trường Châu Âu tiếp tục sụt giảm trong tháng năm.
• Thuế quan Mỹ-Trung: Các cảng biển lớn tại bờ tây nước Mỹ chứng kiến một làn sóng các chuyến tàu vận tải Trung Quốc.
• Vận chuyển thương mại: Nhiều rủi ro với hoạt động vận chuyển thương mại quanh bán đảo Ả Rập. Giá cước vận tải biển và bảo hiểm tăng mạnh.
• Nông nghiệp sa mạc: Trang trại cá nuôi cá mú mọc lên giữa sa mạc ở Arizona.

Kết Luận

Bản tin thế giới đa chiều bao gồm nhiều sự kiện quan trọng trên toàn cầu, từ tình hình chính trị căng thẳng ở Trung Đông đến những tiến bộ công nghệ trong lĩnh vực giao thông vận tải và thương mại điện tử. Các vấn đề kinh tế như chi tiêu quốc phòng, thương mại quốc tế và biến động thị trường cũng được đề cập. Bản tin cũng giới thiệu những sáng kiến độc đáo trong nghệ thuật và nông nghiệp, cho thấy sự đa dạng và phức tạp của thế giới hiện đại.