Rủi ro nào khi thực phẩm không đến từ trang trại mà có thể được 'in' ra trong tương lai? | VTV24

Thực phẩm Tương Lai: Nuôi Cấy và In 3D – Giải Pháp cho An Ninh Lương Thực và Hơn Thế Nữa

Key Concepts:

• An ninh lương thực: Tình trạng đảm bảo mọi người đều có đủ lương thực an toàn, dinh dưỡng và đáp ứng nhu cầu sống.
• Thực phẩm nuôi cấy (Cultured meat/Lab-grown meat): Thịt được sản xuất trực tiếp từ tế bào động vật trong phòng thí nghiệm, không cần chăn nuôi truyền thống.
• Thực phẩm in 3D (3D-printed food): Thực phẩm được tạo ra bằng cách in các lớp vật liệu thực phẩm, thường sử dụng "mực" làm từ tế bào thực vật hoặc phụ phẩm nông nghiệp.
• Nông nghiệp 4.0: Ứng dụng công nghệ cao (như nuôi cấy tế bào, tự động hóa, IoT) vào sản xuất nông nghiệp.
• Nutri 3D: Dự án phát triển thực phẩm in 3D tại Italia, sử dụng tế bào thực vật nuôi cấy.
• INAD (Innovative and Alternative Diets): Chế độ ăn uống sáng tạo và thay thế, bao gồm thực phẩm nuôi cấy và in 3D.

1. Tình Hình An Ninh Lương Thực Toàn Cầu và Giải Pháp Mới

Thế giới đang đối mặt với thách thức lớn về an ninh lương thực. Trong vòng 20 năm qua, diện tích đất trồng trọt trên mỗi người đã giảm khoảng 20%. Cụ thể, nếu năm 2004 mỗi người có khoảng 5 khoảnh đất để sản xuất lương thực, thì hiện tại chỉ còn 4 khoảnh. Để giải quyết vấn đề này, các giải pháp như tự cấy thịt và rau trong phòng thí nghiệm hoặc in 3D thức ăn đang được nghiên cứu và phát triển.

2. Ẩm Thực Italia và Cuộc Cách Mạng Công Nghệ

Ẩm thực Italia, một di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, đang đối mặt với một đối thủ bất ngờ: công nghệ thực phẩm từ các phòng thí nghiệm tại chính Italia. Thực phẩm nuôi cấy và in 3D được xem là giải pháp cho các vấn đề về khí hậu, tài nguyên và an ninh lương thực, không chỉ trên Trái Đất mà còn trong không gian.

3. Nuôi Cấy Tế Bào Thực Vật và In 3D Thực Phẩm tại Italia

Tại Trung tâm nghiên cứu EA, các nhà khoa học đang áp dụng phương pháp nông nghiệp 4.0, nuôi cấy tế bào thực vật trên giá thể nhân tạo trong môi trường kiểm soát hoàn toàn. Mục tiêu là sản xuất thực phẩm độc lập với đất đai, đặc biệt trong bối cảnh diện tích đất canh tác giảm và chất lượng đất suy giảm do biến đổi khí hậu.

• Quy trình: Tế bào thực vật được nuôi cấy, sau đó chuyển đến Elhop, đối tác công nghiệp của dự án Nutri 3D, để tạo thành "mực" thực phẩm cho máy in 3D.
• Sản phẩm: Các sản phẩm như thanh dinh dưỡng, bánh ngọt và snack được in từng lớp, sử dụng nguyên liệu từ tế bào thực vật và phụ phẩm nông nghiệp.
• Hiệu quả: Phương pháp này giúp tận dụng tối đa tài nguyên, giảm lãng phí và tạo ra chuỗi giá trị thực phẩm mới.

4. Khảo Sát Thị Trường và Tiềm Năng Ứng Dụng

Kết quả khảo sát thị trường cho thấy 59% người được hỏi sẵn sàng dùng thực phẩm INAD, ngay cả khi giá cao hơn, nếu họ cảm thấy đang tham gia vào một mô hình sản xuất bền vững.

• Không gian vũ trụ: Thực phẩm in 3D có thể cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho phi hành gia trong điều kiện không thể mang theo trái cây tươi.
• Nhà hàng: Impact Food tại Rome đã đưa thịt thực vật 3D vào thực đơn, nhằm tái tạo kết cấu và trải nghiệm ăn thịt.

5. Đầu Tư và Dự Báo Thị Trường

Tổng vốn đầu tư toàn cầu vào thực phẩm nuôi cấy tế bào đã vượt mốc 1 tỷ đô la Mỹ, đạt 3,1 tỷ đô la Mỹ từ năm 2013 đến nay. Năm 2023, vốn đầu tư huy động được khoảng 225,9 triệu đô la Mỹ.

• Dự báo: Thị trường INAD thực phẩm dự kiến đạt 2,26 tỷ đô la Mỹ vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 34% mỗi năm.
• Thách thức: Giá thành vẫn là rào cản lớn nhất để tiếp cận thị trường đại chúng. Giá 1 kg thịt nuôi cấy đã giảm từ hơn 50 tỷ đồng xuống gần 2 triệu đồng, nhưng vẫn còn cao.

6. Khung Pháp Lý và Quy Định

Việc thương mại hóa thực phẩm nuôi cấy phụ thuộc vào quy trình kiểm soát nghiêm ngặt, và Mỹ là một trong những quốc gia đi đầu trong việc xây dựng khung pháp lý cho lĩnh vực này.

7. Bài Học từ Các Startup và Giai Đoạn Sàng Lọc

Ngành thịt nuôi cấy đang bước vào giai đoạn sàng lọc khắc nghiệt, nơi chỉ những mô hình đủ bền về tài chính và đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng mới có cơ hội tồn tại.

• Belver Meat (Mỹ & Israel): Đã phải chấm dứt hoạt động do cạn vốn và tranh chấp tài chính liên quan đến chi phí xây dựng nhà máy.
• Mable (Hà Lan): Đã bị buộc phải đóng cửa sau nhiều năm nghiên cứu vì không thể huy động thêm vốn.

8. Kết Luận

Thực phẩm tương lai, với công nghệ nuôi cấy và in 3D, hứa hẹn mang lại giải pháp cho an ninh lương thực và một mô hình sản xuất bền vững. Tuy nhiên, để thành công, cần giải quyết bài toán chi phí, vượt qua rào cản quản lý và đáp ứng nhu cầu thị trường. Dòng tiền đã hiện diện, thị trường tăng trưởng nhanh, nhưng quy mô vẫn còn nhỏ và sự cạnh tranh rất khốc liệt. Những ai hạ được giá thành và vượt qua được các rào cản pháp lý sẽ nắm giữ lợi thế thị trường trong tương lai.