Lợi dụng công nghệ Deepfake để mạo danh người nổi tiếng | VTV24

Key Concepts

• Trí tuệ nhân tạo (AI)
• AI defake
• Mạo danh hình ảnh và giọng nói
• Thông tin sai lệch
• Nguồn thông tin chính thống
• Kháng thể thông tin
• Nhận diện thông tin sai lệch
• Quy định dán nhãn AI

Tình trạng Lợi dụng Công nghệ AI Defake và Hệ lụy Xã hội

1. Sự Phổ biến và Mục đích Sử dụng AI Tạo Ảnh

• Tỷ lệ sử dụng: 34% người dùng sử dụng trình tạo ảnh AI cho mục đích giải trí và sáng tạo cá nhân.
• Vai trò: AI được coi là công cụ chính để sáng tạo, phục vụ nhu cầu cá nhân.

2. Hệ lụy và Rủi ro từ AI Defake

• Mạo danh tiêu cực: Nhiều nghệ sĩ, người nổi tiếng, lãnh đạo doanh nghiệp bị lợi dụng hình ảnh và giọng nói để tạo ra các nội dung giả mạo (AI defake) với mục đích xấu.
• Ví dụ cụ thể:
  • Video giả mạo nhà báo Lại Văn Sâm, khiến người xem tin rằng đó là kênh chính thức của ông.
  • Video giả mạo đạo diễn Lý Hải và ca sĩ Khắc Việt, lồng ghép vào các thông tin xấu độc, quảng cáo dịch vụ trái phép và lan truyền thông tin giả.
• Tác động:
  • Ảnh hưởng đến cá nhân: Gây tổn hại danh tiếng, uy tín của người bị mạo danh.
  • Ảnh hưởng đến cộng đồng:
    • Tạo ấn tượng xấu ban đầu, khó gỡ bỏ dù có lời giải thích sau này.
    • Người có nhận thức chưa chọn lọc, chưa sàng lọc thông tin chuẩn xác rất dễ tin vào nội dung giả mạo.
    • Tạo ra hình ảnh xấu, ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa nghệ sĩ và công chúng.

3. Cơ chế Hoạt động và Khả năng Phân biệt của AI Defake

• Công nghệ: AI có thể giả mạo cả gương mặt và giọng nói, khiến người xem khó phân biệt thật giả.
• Quy trình: Chỉ với vài thao tác và câu lệnh, hình ảnh cũ có thể bị biến đổi thành video với nội dung bị xuyên tạc.
• Ví dụ minh họa: Đoạn hội thoại giả mạo "Chào anh, anh về trước đây. Ừ, tạm biệt em." cho thấy khả năng tạo ra các tương tác giả.

4. Diễn biến Phức tạp và Biện pháp Đối phó

• Xu hướng: Tình trạng lợi dụng AI để mạo danh ngày càng phức tạp, phổ biến nhất trên mạng xã hội.
• Vai trò của cơ quan chức năng và nền tảng: Đang phối hợp tăng cường biện pháp quản lý, ngăn chặn.
• Trách nhiệm của người dùng:
  • Thận trọng: Chỉ theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống.
  • Phát triển "kháng thể thông tin": Nâng cao khả năng nhận diện thông tin sai lệch, sai sự thật.
  • Dấu hiệu nhận biết:
    • Người ít khi nói về một vấn đề lại đột nhiên xuất hiện trong các clip nói về vấn đề đó có khả năng là clip giả mạo.
    • Quan sát và nhận biết dựa trên những nội dung cảm thấy bất thường.
    • Clip giả mạo thường được đưa lên các kênh không chính thống.

5. Quan điểm về Sự thật và Tư duy Phản biện

• Nguyên tắc: "Sự thật là sự thật. Sự thật không phải là điều đó nói ra."
• Phương pháp tìm kiếm sự thật: Tìm kiếm ở bản chất của vấn đề, không dựa vào phát ngôn của một cá nhân nào.
• Tư duy: Áp dụng tư duy này giúp phân biệt được sự thật, bất kể đó là nội dung do AI tạo ra hay không.

6. Biện pháp Hạn chế từ các Nền tảng Lớn

• Quy định:
  • Bắt buộc dán nhãn AI lên nội dung.
  • Hạn chế hiển thị các nội dung lạm dụng công nghệ AI.
  • Không chia sẻ doanh thu cho các video cố tình lạm dụng công nghệ AI.

7. Tổng kết và Bài học Rút ra

Công nghệ AI, đặc biệt là AI defake, đang mang lại những tiện ích nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng. Việc mạo danh hình ảnh và giọng nói có thể gây ảnh hưởng sâu sắc đến cá nhân và cộng đồng. Để đối phó với tình trạng này, người dùng cần nâng cao cảnh giác, chỉ tiếp nhận thông tin từ các nguồn đáng tin cậy, và phát triển khả năng nhận diện thông tin sai lệch. Các nền tảng công nghệ cũng cần có những quy định chặt chẽ hơn để quản lý và ngăn chặn việc lạm dụng AI. Cuối cùng, việc giữ vững tư duy phản biện và tìm kiếm sự thật từ bản chất vấn đề là chìa khóa để không bị đánh lừa bởi các nội dung giả mạo.