Học thật, học chất: Dạy nhạc mời ca sĩ, nhạc sĩ, dạy thể dục mời vận động viên | VTV24

Key Concepts

• Học tập suốt đời (Lifelong learning)
• Phát triển toàn diện (Holistic development)
• Áp lực học tập (Academic pressure)
• Môn học tự chọn (Elective subjects)
• Chứng chỉ ngoại ngữ (Foreign language certificates)
• Khung năng lực (Competency framework)
• Đổi mới giáo dục (Educational innovation)
• Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội (Collaboration between schools, families, and society)
• Tận dụng nguồn lực (Resource utilization)
• Chính sách miễn trừ trách nhiệm (Liability exemption policy)

Giáo Dục Định Hướng Mở và Học Tập Suốt Đời

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh việc hoàn thiện hệ thống giáo dục theo định hướng mở, linh hoạt, liên thông, tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi công dân và đào tạo theo nhu cầu thị trường. Ông đề xuất tăng cường các môn học khác như âm nhạc, thể thao, mỹ thuật, và mời các nghệ sĩ, vận động viên giỏi tham gia giảng dạy. Mục tiêu là học sinh tốt nghiệp lớp 12 phải biết chơi ít nhất một loại nhạc cụ, tùy theo khả năng và sở thích.

Áp Lực Học Tập và Sự Phát Triển Toàn Diện

Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ chỉ ra rằng áp lực học tập hiện nay, tập trung quá nhiều vào các môn học để thi cử (Toán, tiếng Việt, tiếng Anh), đang hạn chế sự phát triển toàn diện của trẻ em. Mặc dù định hướng đổi mới giáo dục là phát triển thể chất, trí thức và văn hóa cho học sinh, nhưng thực tế nhiều trường học vẫn coi nhẹ các môn nghệ thuật và thể thao.

Ví Dụ Thực Tế: Trường THPT Lê Hồng Phong và THPT Phùng Khắc Khoan

• THPT Lê Hồng Phong (Hải Phòng): Trường tự cân đối nguồn lực, thuê người trong ban nhạc về giảng dạy âm nhạc cho học sinh lớp 10. Dù chỉ là môn tự chọn và gặp khó khăn về tài chính, trường vẫn đầu tư cơ sở vật chất (nhà kho cũ được cải tạo, mua đàn, trống, loa đài) để tạo điều kiện cho học sinh phát triển đam mê âm nhạc.
• THPT Phùng Khắc Khoan (Hà Nội): Trường không có giáo viên dạy nhạc trong nhiều năm, nhưng hiệu trưởng quyết tâm để học sinh được chơi nhạc cụ. Trường đã tổ chức học online, với thầy phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn tự học sáo trúc và hướng dẫn học sinh. Hơn 300 học sinh đã thành thạo chơi nhạc cụ và chọn môn âm nhạc.

Rào Cản và Giải Pháp

• Rào cản: Nhiều trường học ưu tiên các môn học để thi cử, coi nhẹ các môn nghệ thuật và thể thao. Họ cho rằng học các môn này sẽ làm sao nhãng việc học văn hóa.
• Giải pháp: Thay đổi nhận thức của ban giám hiệu và phụ huynh về vai trò của các môn nghệ thuật và thể thao trong việc phát triển trí tuệ và tinh thần của học sinh. Tận dụng nguồn nhân lực đa dạng (nghệ sĩ, vận động viên, phụ huynh), sử dụng công nghệ (dạy online), và phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

Ngoại Ngữ và Chứng Chỉ

Chính sách miễn thi tốt nghiệp môn ngoại ngữ đang bị hiểu sai, khiến nhiều học sinh tập trung luyện thi chứng chỉ ngoại ngữ (IELTS, SAT) để xét tuyển đại học. Điều này tạo ra áp lực mới và làm lệch lạc mục tiêu học ngoại ngữ (để giao tiếp, đọc tài liệu, tiếp cận tri thức thế giới).

Thay Đổi Cách Tiếp Cận Ngoại Ngữ

Cần thay đổi cách học và sử dụng ngoại ngữ, tập trung vào phát triển năng lực thực tế thay vì chỉ để thi cử. Nếu không đi du học, không nhất thiết phải học các chứng chỉ quốc tế. Việc chạy đua theo chứng chỉ ngoại ngữ làm mất thời gian và cơ hội để học sinh trải nghiệm, khám phá bản thân và phát triển toàn diện.

Chính Sách và Cơ Chế

Cần có những thử nghiệm để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc đưa các môn học nghệ thuật và thể thao đến với học sinh. Cần xem xét điều chỉnh các quyết định và có những chính sách miễn trừ trách nhiệm đối với các cán bộ thực hiện thí điểm mà không đạt được kết quả như mong đợi. Điều này sẽ khuyến khích trường học và giáo viên dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Kết Luận

Để nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nguồn nhân lực quốc gia, cần có sự thay đổi trong nhận thức và hành động. Cần tạo điều kiện để học sinh được học tập suốt đời, phát triển toàn diện, và tiếp cận các môn học nghệ thuật, thể thao một cách dễ dàng hơn. Đồng thời, cần điều chỉnh cách tiếp cận ngoại ngữ, tập trung vào phát triển năng lực thực tế thay vì chỉ để thi cử.