56% doanh nghiệp FDI báo lỗ: Nhận diện các hành vi chuyển giá, trốn thuế | VTV24

Tóm tắt Video YouTube về Chuyển Giá và Trốn Thuế của Doanh Nghiệp FDI tại Việt Nam

Key Concepts:

• Doanh nghiệp FDI (Foreign Direct Investment - Đầu tư trực tiếp nước ngoài)
• Chuyển giá (Transfer Pricing)
• Trốn thuế (Tax Evasion)
• Lỗ giả, lãi thật (False Loss, Real Profit)
• Thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax)
• Giao dịch liên kết (Related Party Transactions)
• Thanh tra, kiểm tra thuế (Tax Inspection and Examination)

1. Thực trạng Báo Lỗ của Doanh Nghiệp FDI:

• Năm 2023, trong số 28.918 doanh nghiệp FDI có dữ liệu báo cáo tài chính, có tới 16.292 doanh nghiệp báo lỗ (chiếm 56%).
• Hơn 5.000 doanh nghiệp FDI lỗ mất vốn chủ sở hữu, tăng 15%.
• Lợi nhuận trước thuế của các doanh nghiệp FDI năm 2023 đạt hơn 411.700 tỷ đồng, giảm khoảng 68.300 tỷ đồng so với năm 2022.
• Nhiều doanh nghiệp FDI báo lỗ liên tục nhiều năm nhưng vẫn mở rộng quy mô đầu tư.
• Ví dụ: Metro Việt Nam báo lỗ liên tiếp trong nhiều năm nhưng vẫn mở rộng điểm bán lẻ. Sau đó, bị thanh tra và truy thu thuế hơn 500 tỷ đồng do hành vi chuyển giá.

2. Phương Thức Chuyển Giá và Trốn Thuế của Doanh Nghiệp FDI:

• Doanh nghiệp FDI sử dụng nhiều phương thức tinh vi để chuyển giá, tạo ra tình trạng "lỗ giả, lãi thật".
• Các phương thức bao gồm:
  • Giao dịch mua bán không theo giá thị trường thông thường.
  • Phát sinh chi phí giao dịch liên kết không có thực hoặc phát sinh rất ít.
  • Hạch toán các khoản chi phí không phục vụ cho sản xuất kinh doanh tại Việt Nam.

3. Giải Pháp Kiểm Soát Chuyển Giá và Trốn Thuế:

• Năm 2024, ngành thuế triển khai nhiều giải pháp để nhận diện các chiêu trò chuyển giá và cảnh báo sớm.
• Ví dụ: Chi cục thuế khu vực 3 (Hải Phòng và Quảng Ninh) thành lập ban chỉ đạo và tổ triển khai hoạt động quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
• Tổ này thu thập thông tin từ nhiều nguồn (bộ ngành, cơ quan thuế quốc tế) để phân tích và nhận diện hành vi chuyển giá.
• Tiến hành thanh kiểm tra với những doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao.
• Từ năm 2024 đến nay, đã thực hiện 82 cuộc thanh kiểm tra, yêu cầu giảm lỗ trên 1.600 tỷ đồng.
• Một số doanh nghiệp tự nguyện điều chỉnh giảm lỗ sau khi được tuyên truyền.
• Ngành thuế cả nước thanh kiểm tra 919 doanh nghiệp có giao dịch liên kết, yêu cầu giảm lỗ hơn 9.000 tỷ đồng, truy thu truy hoàn và phạt 1.700 tỷ đồng.
• Phát hiện doanh nghiệp chuyển từ lỗ sang lãi sau khi bị yêu cầu giảm lỗ.

4. Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu:

• Thuế tối thiểu toàn cầu được kỳ vọng là một công cụ hữu hiệu để hạn chế tình trạng chuyển giá và trốn thuế.
• Chính sách này nhằm ngăn chặn việc ưu đãi thuế quá mức, đảm bảo các tập đoàn đa quốc gia bị áp thuế với mức thuế suất tối thiểu là 15%, bất kể hoạt động ở đâu.
• Việt Nam đang tham gia trụ cột hai của chính sách này.
• Chuyển giá giữa doanh nghiệp liên kết sẽ không có tác dụng vì báo cáo hợp nhất của tập đoàn đa quốc gia sẽ được gộp lại để thu thuế tại nước đầu tư vốn.
• Việt Nam sẽ thu trước những cam kết về ưu đãi mà thấp hơn mức thuế 15%.
• Cần có cơ chế đàm phán song phương để chứng minh căn cứ đánh thuế.
• Ước tính ngân sách sẽ thu thêm khoảng trên 14.000 tỷ đồng từ thuế tối thiểu toàn cầu.
• Hiện có khoảng 122 tập đoàn nước ngoài đầu tư vào Việt Nam có tổng doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu euro sẽ chịu ảnh hưởng của thuế tối thiểu toàn cầu.
• Bộ Tài chính đang xây dựng nghị định của Chính phủ để thi hành chính sách này.

5. Ảnh Hưởng đến Thu Hút Đầu Tư:

• Có lo ngại về việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu sẽ ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư.
• Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng môi trường đầu tư thông thoáng, nguồn lao động dồi dào và cơ sở hạ tầng mới là những yếu tố cơ bản để các nhà đầu tư đưa ra quyết định kinh doanh.

6. Kết luận:

Tình trạng chuyển giá và trốn thuế của doanh nghiệp FDI là một vấn đề nhức nhối, gây thất thu ngân sách nhà nước. Ngành thuế đang triển khai nhiều giải pháp để kiểm soát tình trạng này, bao gồm thanh kiểm tra, cảnh báo sớm và áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu. Mặc dù có lo ngại về ảnh hưởng đến thu hút đầu tư, nhưng các yếu tố khác như môi trường đầu tư và cơ sở hạ tầng cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định của nhà đầu tư.