Chuyển nhượng nhà, đất cả chục năm vẫn bị báo nợ thuế phi nông nghiệp | VTV24

Key Concepts:

• Thuế phi nông nghiệp: Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, là khoản thuế mà người sử dụng đất phi nông nghiệp phải nộp cho nhà nước.
• ITACH Mobile: Ứng dụng thuế điện tử trên thiết bị di động, cho phép người dân tra cứu thông tin thuế, nộp thuế.
• Hồ sơ chuyển nhượng: Bộ tài liệu pháp lý cần thiết để thực hiện việc chuyển quyền sở hữu tài sản (đất đai, nhà ở) từ người bán sang người mua.
• Cơ quan đăng ký đất đai: Đơn vị nhà nước có chức năng quản lý, đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
• Ủy ban nhân dân xã, phường: Cơ quan hành chính nhà nước cấp cơ sở, có thẩm quyền xác nhận các thủ tục hành chính tại địa phương.
• Nghị định 126: Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, có hiệu lực từ năm 2021, trong đó có các quy định liên quan đến việc phối hợp giữa các cơ quan trong quản lý thuế đất đai.
• Văn phòng quản lý đất đai/Văn phòng đăng ký đất đai: Đơn vị trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường hoặc cấp huyện, thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai.
• Truy thu, xử phạt: Việc cơ quan thuế yêu cầu nộp bổ sung khoản thuế còn thiếu và áp dụng các hình thức phạt hành chính do vi phạm quy định về thuế.
• Giao dịch bất động sản: Các hoạt động mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp liên quan đến đất đai và nhà ở.

---

Tình trạng nợ thuế phi nông nghiệp không chính xác Hiện nay, nhiều người dân đang gặp phải tình trạng phát sinh các khoản nợ thuế phi nông nghiệp không chính xác trên hệ thống thuế điện tử ITACH Mobile. Các khoản nợ này thường liên quan đến những mảnh đất đã được chuyển nhượng từ nhiều năm trước, có giá trị nhỏ (vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng) nhưng gây ra nhiều phiền toái và rủi ro pháp lý.

Các trường hợp điển hình

• Trường hợp anh Sơn: Năm 2014, anh Sơn đã bán một mảnh đất tại thành phố Hà Nội và hoàn tất đầy đủ hồ sơ chuyển nhượng cho chủ mới. Tuy nhiên, gần đây, khi truy cập ứng dụng thuế điện tử ITACH Mobile, anh phát hiện mình phát sinh một khoản thuế 30.000đ của năm 2025 cho chính mảnh đất đã bán từ 11 năm trước. Anh Sơn bày tỏ sự bức xúc: "Tôi thấy cái điều này rất là vô lý vì như thế thì là 10 năm nay thì là nó không phát sinh và không có thông báo nào của thuế cả. Thế mà năm nay thì lại lại phát sinh."
• Trường hợp chị Quỳnh: Khi đi làm thủ tục bán một mảnh đất tại thành phố Hà Nội, chị Quỳnh được cơ quan thuế thông báo còn nợ thuế phi nông nghiệp của một mảnh đất tại thành phố Hồ Chí Minh mà chị cũng đã bán từ hơn 10 năm trước. Chị Quỳnh khẳng định đã hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi chuyển nhượng: "Trước khi mà tôi hoàn thiện về cái thủ tục chuyển nhượng thì chắc chắn là tôi phải đã hoàn thành nghị nghĩa vụ thuế thì mới hoàn thiện được cái thủ tục chuyển nhượng đó. Nhưng mà không hiểu vì sao thì thuế Thanh Xuân cũ vẫn thông báo với tôi rằng là tôi có nợ thuế."

Hậu quả của nợ thuế không chính xác Mặc dù các khoản nợ thuế phi nông nghiệp này có giá trị không lớn, chỉ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng, nhưng nếu quá hạn, người dân sẽ bị truy thu, xử phạt theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, việc tồn đọng các khoản nợ thuế này có thể khiến người dân không thể thực hiện các giao dịch bất động sản khác cho đến khi khoản nợ được giải quyết, gây ảnh hưởng lớn đến quyền lợi và kế hoạch tài chính.

Nguyên nhân gốc rễ (trước năm 2021) Theo đại diện thuế cơ sở 10 thành phố Hà Nội, các trường hợp phát sinh nợ thuế không chính xác này chủ yếu xảy ra trước năm 2021. Nguyên nhân chính là do quy trình phối hợp giữa các cơ quan trong việc quản lý thông tin thuế đất đai chưa đồng bộ:

• Khi giao dịch nhà đất, người dân nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký đất đai.
• Tuy nhiên, tờ khai thuế phi nông nghiệp lại phải được chuyển riêng cho Ủy ban nhân dân xã, phường để xác nhận, sau đó mới chuyển về cho cơ quan thuế.
• Trong nhiều trường hợp, người dân hoặc các cơ quan liên quan đã không hoàn tất đầy đủ thủ tục chuyển tờ khai thuế này.
• Do đó, cơ quan thuế không có căn cứ để điều chỉnh tên người nộp thuế trong danh sách thu hàng năm, dẫn đến việc người bán cũ vẫn bị ghi nhận là chủ sở hữu và phát sinh nghĩa vụ thuế cho mảnh đất đã chuyển nhượng.

Giải pháp và cải thiện từ năm 2021 Tình trạng nợ thuế không chính xác đã cơ bản được khắc phục từ năm 2021 nhờ sự ra đời và có hiệu lực của Nghị định 126. Theo quy định mới:

• Văn phòng quản lý đất đai (hoặc Văn phòng đăng ký đất đai) được phép thực hiện việc xác nhận tờ khai thuế cùng với hồ sơ mua bán nhà đất.
• Quy trình được đơn giản hóa và đồng bộ hóa: "Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện cái việc xác nhận đấy và chuyển về cơ quan thuế cùng lúc. Sau khi chuyển nộp hồ sơ về văn phòng đăng ký đất đai thì sẽ không phải thực hiện bất kể một cái thủ tục nào nữa."
• Điều này đảm bảo thông tin về người nộp thuế được cập nhật kịp thời và chính xác hơn, tránh tình trạng người bán cũ vẫn bị tính thuế cho tài sản đã chuyển nhượng.

Hướng dẫn xử lý cho người dân Đối với những trường hợp người dân phát hiện trên ứng dụng ITACH Mobile còn nợ thuế chưa chính xác, có thể thực hiện các bước sau để được hỗ trợ:

1. Liên hệ: Trực tiếp liên hệ với cơ quan thuế nơi phát sinh khoản nộp (thường là cơ quan thuế quản lý địa bàn của mảnh đất).
2. Đối chiếu: Cung cấp các giấy tờ liên quan đến việc chuyển nhượng đất đai (như hợp đồng mua bán, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã sang tên) để cơ quan thuế đối chiếu thông tin.
3. Xác định và điều chỉnh: Cơ quan thuế sẽ xác định rõ nợ thuế thuộc thời kỳ nào và nếu trong trường hợp thông tin không chính xác, sẽ tiến hành điều chỉnh kịp thời trên hệ thống, xóa bỏ khoản nợ không đúng.

Tổng kết và khuyến nghị Vấn đề nợ thuế phi nông nghiệp không chính xác là một tồn đọng từ quy trình hành chính trước năm 2021, gây phiền toái và rủi ro pháp lý cho người dân. Mặc dù Nghị định 126 đã cải thiện đáng kể quy trình từ năm 2021, những trường hợp phát sinh trước đó vẫn cần được giải quyết. Người dân cần chủ động kiểm tra thông tin thuế của mình trên ITACH Mobile và liên hệ với cơ quan thuế để đối chiếu, điều chỉnh kịp thời nếu phát hiện sai sót, tránh các hậu quả không mong muốn như bị truy thu, xử phạt hoặc cản trở các giao dịch bất động sản trong tương lai.