THE SUMMARYAI-generated
पेटंट अर्जाचे प्रकार:
Key Concepts: सामान्य अर्ज, पारंपरिक अर्ज, पीसीटी (PCT) अर्ज, पेटंट भरीचा अर्ज, विभाजित अर्ज, पॅरिस करार.
१. सामान्य अर्ज (Ordinary Application):
- मुख्य मुद्दा: हा अर्ज भारतात पेटंट मिळवण्यासाठी थेट पेटंट कार्यालयात दाखल केला जातो.
- तपशील:
- हा एक 'देशी' किंवा 'स्थानिक' अर्ज आहे, जो फक्त भारतीय हद्दीतच लागू होतो.
- पेटंट मिळाल्यास, ते फक्त भारतातच लागू होईल.
- हा 'मूळ अर्ज' असतो.
२. पारंपरिक अर्ज (Conventional Application):
- मुख्य मुद्दा: पॅरिस करारातील सदस्य देशात अर्ज दाखल केल्यानंतर, भारतात प्राधान्य (priority) मिळवण्यासाठी दाखल केला जाणारा अर्ज.
- तपशील:
- भारतीय पेटंट कायद्यात याची तरतूद आहे.
- पॅरिस करारात सहभागी असलेल्या देशात अर्ज दाखल केल्यानंतर, त्याच शोधासाठी भारतात १२ महिन्यांच्या आत अर्ज दाखल करता येतो.
- उदाहरण: इंग्लंड, जपान, जर्मनी (पॅरिस करारावर स्वाक्षरी केलेले देश).
- हा अर्ज दुसऱ्या देशात दाखल केलेल्या अर्जावर आधारित असतो.
३. पीसीटी (PCT) अर्ज (Patent Cooperation Treaty Application):
- मुख्य मुद्दा: आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पेटंट मिळवण्यासाठी 'प्रवेश बिंदू' म्हणून काम करणारा अर्ज.
- तपशील:
- पी सी टी (PCT) चे कार्यालय भारतात सुरू झाले आहे.
- भारतात आंतरराष्ट्रीय पीसीटी (PCT) अर्ज स्वीकारले जातात.
- पी सी टी (PCT) शुल्क अमेरिका किंवा युरोपियन युनियनच्या तुलनेत भारतात जास्त आहे.
- राष्ट्रीय टप्प्यातील अर्जात पीसीटी (PCT) अर्ज दाखल करता येतो.
- ज्या देशांनी पेटंट कोऑपरेशन (Patent Cooperation) करारावर सही केली आहे, त्या देशांमध्ये प्रवेश मिळवण्याची क्षमता या अर्जात असते.
- प्रत्येक देशात स्वतंत्रपणे अर्जावर कारवाई करावी लागते.
४. पीसीटी (PCT) राष्ट्रीय टप्पा अर्ज (PCT National Phase Application):
- मुख्य मुद्दा: पीसीटी (PCT) आंतरराष्ट्रीय अर्जाद्वारे भारतात पेटंट मिळवण्यासाठी दाखल केला जाणारा अर्ज.
- तपशील:
- उदाहरण: अमेरिकेत पीसीटी (PCT) अर्ज दाखल करून, भारतात पाठपुरावा करण्यासाठी हा अर्ज वापरला जातो.
- अर्ज केलेल्या तारखेपासून ३० महिन्यांच्या आत भारतात प्रवेश करणे आवश्यक आहे.
- हा अर्ज भारतीय परवानगीसाठी असतो.
५. पेटंट भरीचा अर्ज (Patent of Addition):
- मुख्य मुद्दा: मूळ पेटंटमध्ये सुधारणा किंवा वाढ करण्यासाठी दाखल केला जाणारा अर्ज.
- तपशील:
- आधीपासून मंजूर असलेल्या किंवा दाखल केलेल्या शोधात बदल करण्यासाठी हा अर्ज दाखल करतात.
- नवीन अर्ज दाखल करण्याची गरज नाही, कारण हा विद्यमान शोधातील सुधारणा असते.
- पेटंटमध्ये सुधारणा समाविष्ट करण्याची परवानगी असते.
- पेटंट भरीचा अर्ज मुख्य शोधाला जोडला जातो.
- मुख्य शोधाप्रमाणेच याची प्रक्रिया असते.
६. विभाजित अर्ज (Divisional Application):
- मुख्य मुद्दा: एका अर्जात एकापेक्षा जास्त शोध (inventions) असल्यास, त्या शोधांना वेगळे करण्यासाठी दाखल केला जाणारा अर्ज.
- तपशील:
- कायद्यानुसार, प्रत्येक अर्जात एकच शोध असणे आवश्यक आहे.
- जर अर्जात एकापेक्षा जास्त शोध असतील, तर पेटंट कार्यालय अर्जदाराला अर्ज विभाजित करण्यास सांगू शकते.
- विभाजित अर्ज सादर करून, प्रत्येक शोधासाठी स्वतंत्र अर्ज दाखल केला जातो.
- पेटंट कार्यालय 'शोध एकत्र करणे' (unity of invention) या आधारावर आक्षेप घेऊ शकते.
निष्कर्ष (Conclusion):
पेटंट कायद्यांतर्गत विविध प्रकारचे अर्ज उपलब्ध आहेत, ज्याद्वारे शोधकर्ता (inventor) आपल्या गरजेनुसार आणि परिस्थितीनुसार योग्य अर्ज दाखल करू शकतो. सामान्य अर्ज हा थेट भारतात पेटंट मिळवण्यासाठी आहे, तर पारंपरिक अर्ज आणि पीसीटी (PCT) अर्ज आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पेटंट मिळवण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहेत. पेटंट भरीचा अर्ज विद्यमान पेटंटमध्ये सुधारणा करण्यासाठी, तर विभाजित अर्ज एका अर्जात अनेक शोध असल्यास वापरला जातो.
AI summaries can miss context or contain errors. Check important details against the original video.
