Xung quanh đề xuất bỏ bằng tốt nghiệp THCS của Bộ GD-ĐT | VTV24

Key Concepts:

• Xác nhận hoàn thành chương trình trung học cơ sở (Confirmation of completion of lower secondary education program)
• Phân luồng chuyển cấp (Streamlining transition to upper levels)
• Cơ sở dữ liệu ngành (Industry database)
• Phổ cập giáo dục trung học cơ sở (Universal lower secondary education)
• Quản trị hiện đại (Modern governance)
• Tiêu chí đánh giá (Evaluation criteria)
• Tính khách quan, minh bạch (Objectivity, transparency)

1. Thay đổi về cấp bằng và xác nhận hoàn thành chương trình THCS:

• Hiện tại: Học sinh học hết lớp 9 được cấp bằng tốt nghiệp THCS do trưởng phòng giáo dục đào tạo cấp. Học sinh tốt nghiệp THPT được cấp bằng tốt nghiệp THPT do Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cấp.
• Dự thảo: Học sinh học hết lớp 9 sẽ được xác nhận hoàn thành chương trình THCS thay vì cấp bằng tốt nghiệp. Thẩm quyền xác nhận này sẽ được giao cho hiệu trưởng trường THCS. Bằng tốt nghiệp THPT sẽ do hiệu trưởng trường THPT cấp thay vì Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo.
• Điều kiện xác nhận: Học sinh phải có học bạ ghi đầy đủ các điều kiện chứng nhận đã học xong chương trình THCS. Cơ sở dữ liệu ngành cũng sẽ được sử dụng để xác định việc hoàn thành chương trình.

2. Lý do thay đổi và quan điểm:

• Bản chất của phổ cập giáo dục THCS: Chính sách xã hội, không phải hệ thống đào tạo có đầu ra bằng cấp. Việc xác nhận hoàn thành chương trình học là đủ để phục vụ phân luồng chuyển cấp.
• Quản lý nhà nước: Việc quản lý vẫn chặt chẽ thông qua học bạ và cơ sở dữ liệu ngành.
• Quan điểm ủng hộ: Chỉ cần giấy xác nhận là đủ.

3. Lo ngại và phản biện:

• Lo ngại: Giao quyền cho hiệu trưởng có thể dẫn đến lạm quyền, tiêu cực.
• Phản biện:
  • Việc cấp bằng hiện nay cũng có sự giám sát của tập thể và xã hội, hiệu trưởng khó có thể tiêu cực.
  • Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về xác nhận của mình.
  • Cần xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá và giám sát việc thực hiện một cách khách quan, minh bạch.
  • "Khi cái bằng anh cấp ra ấy mà nó không à chuẩn mực nó không đúng thì điều đó anh cũng tự hạ uy tín của mình đồng thời là hại cái uy tín của nhà trường"
  • "ở vị trí của người quản lính chúng tôi thì khi ký xác nhận cho học sinh có nghĩa là chúng tôi phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về cái điều mà chúng tôi đã xác nhận"

4. Xu hướng quốc tế và mục tiêu:

• Xu hướng: Phân định rõ thẩm quyền, phù hợp với xu thế quản trị hiện đại, tinh gọn bộ máy.
• Ví dụ: Các quốc gia như Mỹ, Anh, Phần Lan, Canada không cấp bằng tốt nghiệp THCS.
• Mục tiêu: Dù bỏ cấp bằng, vẫn phải bảo đảm đầy đủ căn cứ pháp lý cho người học chuyển cấp, học nghề hoặc học tiếp theo nguyện vọng.

5. Kết luận:

Việc thay đổi từ cấp bằng tốt nghiệp THCS sang xác nhận hoàn thành chương trình THCS, giao quyền cho hiệu trưởng, là một bước đi nhằm tinh gọn bộ máy, phù hợp với xu hướng quốc tế và bản chất của phổ cập giáo dục. Tuy nhiên, cần có các biện pháp giám sát, kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính khách quan, minh bạch và tránh lạm quyền, đồng thời đảm bảo quyền lợi của người học trong việc chuyển cấp hoặc học nghề.