Xung đột Trung Đông làm giá nhựa toàn cầu tăng cao | VTV24

Key Concepts

• Nhựa (Plastic): Sản phẩm có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch (dầu mỏ, khí đốt).
• Hạt nhựa PE (Polyethylene): Nguyên liệu sản xuất túi nilon.
• Hạt nhựa PP (Polypropylene): Nguyên liệu sản xuất hộp đựng thực phẩm, khẩu trang, bao bì dày.
• Eo biển Hormuz: Tuyến đường thủy chiến lược vận chuyển 1/5 lượng dầu thô thế giới và 84% năng lực xuất khẩu nhựa của Trung Đông.
• Chuỗi cung ứng (Supply Chain): Hệ thống sản xuất và phân phối bị gián đoạn do xung đột địa chính trị.
• Tình trạng bất khả kháng (Force Majeure): Điều khoản pháp lý cho phép doanh nghiệp đàm phán lại hợp đồng khi xảy ra sự kiện nằm ngoài tầm kiểm soát.

1. Tác động của xung đột Trung Đông đến ngành nhựa

Xung đột tại Trung Đông đã gây ra cú sốc lớn cho ngành nhựa toàn cầu do sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

• Giá dầu thô: Có thời điểm vượt ngưỡng 100 USD/thùng.
• Gián đoạn nguồn cung: Việc phong tỏa eo biển Hormuz làm tê liệt chuỗi cung ứng, ảnh hưởng trực tiếp đến 1/4 lượng xuất khẩu hạt nhựa PE và PP toàn cầu.
• Dự báo phục hồi: Các chuyên gia từ tập đoàn tài chính Mies nhận định cần ít nhất 1-2 năm để chuỗi cung ứng nhựa bình ổn trở lại sau khi xung đột kết thúc.

2. Hệ quả đối với doanh nghiệp và sản xuất

Các nhà máy sản xuất nhựa trên toàn thế giới đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguyên liệu nghiêm trọng:

• Hàn Quốc: Một nhà máy sản xuất màng bọc tại Ansan đã giảm công suất từ 100 tấn/ngày xuống còn 20-30 tấn/ngày do thiếu nguyên liệu thô từ Dubai.
• Thái Lan: Nhiều doanh nghiệp phải cắt giảm sản lượng hoặc ngừng hoạt động. Các công ty đang tìm cách xoay sở bằng cách nhập khẩu từ các thị trường khác (như Ấn Độ) dù giá cao hơn.
• Mỹ: Doanh nghiệp như Emeral (doanh thu 92 triệu USD/năm) đối mặt với việc giá hạt nhựa tăng gấp đôi trong vài tuần, buộc phải cân nhắc tuyên bố "bất khả kháng" để đàm phán lại hợp đồng với các siêu thị lớn.

3. Chiến lược thích nghi của doanh nghiệp

Trước áp lực chi phí, các doanh nghiệp đang áp dụng các biện pháp:

• Tối ưu hóa thiết kế: Đơn giản hóa bao bì, sử dụng màng nhựa mỏng hơn để tiết kiệm nguyên liệu.
• Quản trị tồn kho: Tận dụng tối đa lượng hạt nhựa dự trữ và hoãn các dự án mở rộng.
• Hỗ trợ chính phủ: Chính phủ Thái Lan xem xét giảm thuế dầu và tung gói hỗ trợ khẩn cấp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hàn Quốc kêu gọi tiết kiệm năng lượng toàn quốc.

4. Tác động đến người tiêu dùng và thị trường

• Thời gian thẩm thấu giá: Đối với ngành thực phẩm, giá thành sản phẩm dự kiến tăng trong vòng 2-4 tháng tới khi hàng tồn kho cạn kiệt.
• Thay đổi hành vi: Dữ liệu từ Bank of America cho thấy người tiêu dùng đang điều chỉnh ngân sách, tập trung vào nhu cầu thiết yếu do chi phí đóng gói và vận chuyển tăng cao.
• Khó khăn trong thay thế: Việc chuyển đổi sang vật liệu khác (giấy, thủy tinh) là bài toán khó vì đòi hỏi thay đổi toàn bộ dây chuyền sản xuất và chi phí rất cao.

5. Các nhận định quan trọng

• Ông Kevin Kelly (Doanh nghiệp Emeral): "Giá hạt nhựa cơ bản có thể tăng đến 20%... Nếu chúng tôi buộc phải chuyển chi phí sang khách hàng và họ không thể chấp nhận, chúng tôi đành phải để họ rời đi thay vì gánh chịu thua lỗ."
• Dự báo dài hạn: Nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong 3-4 tháng, người tiêu dùng có thể phải chịu giá cao cho các mặt hàng nhựa trong 1-2 năm tới.

Synthesis/Conclusion

Xung đột tại Trung Đông không chỉ là vấn đề về giá xăng dầu mà còn tạo ra một cuộc khủng hoảng nguyên liệu thô trong ngành nhựa toàn cầu. Do hơn 99% nhựa có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch, sự gián đoạn tại eo biển Hormuz đã đẩy giá hạt nhựa tăng vọt, buộc các doanh nghiệp phải cắt giảm sản xuất hoặc chuyển áp lực chi phí sang người tiêu dùng. Việc tìm kiếm vật liệu thay thế hiện tại là không khả thi về mặt kinh tế và kỹ thuật, khiến các doanh nghiệp chỉ có thể thích nghi bằng cách tinh giản thiết kế và chờ đợi sự bình ổn của thị trường trong dài hạn.