Ứng viên chủ tịch Fed điều trần tại Thượng viện Mỹ | Cụm tin quốc tế | VTV24

Key Concepts

• Đàm phán Mỹ - Iran: Tiến trình ngoại giao nhằm hạ nhiệt xung đột và duy trì lệnh ngừng bắn.
• Eo biển Hormuz: Tuyến vận tải chiến lược quan trọng đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
• Chính sách tiền tệ (Fed): Sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trong việc điều hành lãi suất và kiểm soát lạm phát.
• Chuyển dịch năng lượng: Sự thay đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo (mặt trời, gió, thủy điện).
• Biến đổi khí hậu: Tình trạng mất cân bằng hệ thống khí hậu toàn cầu và các rủi ro môi trường dài hạn.

1. Bế tắc trong đàm phán Mỹ - Iran

Tiến trình đàm phán tại Pakistan đang gặp trở ngại lớn khi cả hai bên đều không tham gia vòng đàm phán dự kiến.

• Diễn biến: Phó Tổng thống Mỹ Jid Van đã hoãn chuyến thăm Islamabad. Đặc phái viên Mỹ Steve Wov và cố vấn Sares Kusner quay về Washington để tham vấn.
• Quan điểm các bên:
  • Iran: Chỉ đàm phán nếu có kết quả cụ thể; cảnh báo các nước láng giềng về hậu quả nếu cho phép sử dụng lãnh thổ để tấn công Iran.
  • Mỹ: Tổng thống Donald Trump gia hạn lệnh ngừng bắn, yêu cầu Iran đưa ra đề xuất thống nhất. Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran và duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
• Hệ quả: Thủ đô Islamabad bị phong tỏa bằng các chốt chặn giao thông đến ngày 24/4.

2. Khủng hoảng năng lượng và chuỗi cung ứng

Xung đột tại Iran gây gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, đặc biệt ảnh hưởng đến Liên minh châu Âu (EU).

• Cảnh báo từ EU: Ủy viên năng lượng Dan Jorgenson cho biết EU đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu hàng không và dầu diesel.
• Dự báo phục hồi: Ngay cả khi xung đột kết thúc và eo biển Hormuz mở cửa, thị trường khí đốt cần hơn 2 năm để phục hồi sản xuất, trong khi dầu mỏ cần vài tuần để khôi phục nhưng việc vận chuyển vẫn gặp áp lực lớn.

3. Chính sách tiền tệ và sự độc lập của Fed

Phiên điều trần của ứng viên Chủ tịch Fed, ông Kevin Was, tại Thượng viện Mỹ đã làm nổi bật cuộc tranh luận về lãi suất và lạm phát.

• Quan điểm của ông Was: Nhấn mạnh tính độc lập của chính sách tiền tệ là "cốt yếu" và cần tách biệt chính trị khỏi các quyết định kinh tế.
• Thách thức: Giới phân tích cảnh báo Fed sẽ thận trọng trong việc cắt giảm lãi suất do biến động giá năng lượng và nguy cơ lạm phát quay trở lại. Quyết định của Fed hiện được xem là phép thử cho tính độc lập của cơ quan này.

4. Chuyển dịch năng lượng và Biến đổi khí hậu

Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng trong lịch sử năng lượng toàn cầu.

• Năng lượng tái tạo: Lần đầu tiên sản lượng điện sạch (mặt trời, gió, thủy điện) vượt nhiệt điện, chiếm hơn 1/3 tổng sản lượng điện thế giới. Điện mặt trời tăng trưởng 30%, đáp ứng 75% nhu cầu điện tăng thêm.
• Khủng hoảng khí hậu:
  • Báo cáo của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) xác nhận giai đoạn 2015-2025 là 11 năm nóng nhất lịch sử.
  • Năm 2024 là năm đầu tiên nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp.
  • Rủi ro dài hạn: Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), thời tiết cực đoan, suy giảm đa dạng sinh học và biến đổi hệ thống trái đất là 3 trong số 10 rủi ro hàng đầu của thập kỷ tới.

Tổng kết

Tình hình thế giới đang đối mặt với sự đan xen phức tạp giữa xung đột địa chính trị (Mỹ - Iran) gây đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng, áp lực lạm phát đòi hỏi sự độc lập trong điều hành chính sách tiền tệ, và thách thức cấp bách từ biến đổi khí hậu. Mặc dù có những tín hiệu tích cực từ sự chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, nhưng các rủi ro về môi trường và an ninh năng lượng vẫn là những thách thức lớn nhất đối với sự ổn định toàn cầu trong thập kỷ tới.