Ứng dụng giao đồ ăn tăng phí, cửa hàng ăn uống tính lại lợi nhuận | VTV24

Key Concepts

• Food App (Ứng dụng giao đồ ăn): Các nền tảng trung gian kết nối người dùng với nhà hàng.
• Chiết khấu (Commission rate): Tỷ lệ phần trăm doanh thu mà nền tảng thu từ nhà hàng (hiện nay lên đến hơn 30%).
• Online First: Chiến lược kinh doanh ưu tiên kênh trực tuyến làm nguồn doanh thu chính.
• F&B (Food and Beverage): Ngành kinh doanh dịch vụ ăn uống.
• Giá sàn (Floor price): Mức giá tối thiểu hoặc biểu phí dịch vụ được nền tảng điều chỉnh tăng.

---

1. Sự thay đổi chiến lược của các nền tảng công nghệ

Sau Grab, nền tảng Be đã thực hiện điều chỉnh giá cước, dẫn đến việc tăng giá trị mỗi chuyến xe và đơn hàng. Đây là bước chuyển dịch tất yếu trong vòng đời của các nền tảng công nghệ:

• Giai đoạn đầu (Thâm nhập thị trường): Các nền tảng chấp nhận "đốt tiền" thông qua ưu đãi (miễn phí vận chuyển, voucher, chiết khấu gần bằng 0) để thay đổi thói quen người dùng và mở rộng quy mô.
• Giai đoạn hiện tại (Tối ưu hóa lợi nhuận): Khi thói quen tiêu dùng đã hình thành và lượng người dùng đủ lớn, các nền tảng bắt đầu tăng phí dịch vụ và chiết khấu để đảm bảo lợi nhuận, gây áp lực trực tiếp lên các đối tác nhà hàng.

2. Tác động đối với các chủ quán F&B

Việc tăng chiết khấu tạo ra hai luồng phản ứng trái ngược từ các chủ kinh doanh:

• Nhóm rút lui: Nhiều chủ quán nhỏ quyết định khóa ứng dụng vì biên lợi nhuận quá mỏng.
  • Ví dụ: Một chủ quán bún chia sẻ, giá bán trên app là 67.000 VNĐ nhưng chỉ thu về 47.500 VNĐ. Sau khi trừ chi phí nguyên liệu và bao bì (khoảng 2.000 VNĐ), lợi nhuận thực tế còn lại rất thấp, khiến việc kinh doanh trên app trở nên không khả thi.
• Nhóm duy trì (Chiến lược bổ trợ): Một bộ phận nhỏ (dưới 20%) vận hành theo mô hình "Online First", trong khi đa số coi app là công cụ mở rộng độ phủ.
  • Lợi ích: Giúp tiếp cận khách hàng ở các khu vực xa (ví dụ: phường Thảo Điền, Tân Mỹ) và tận dụng công suất bếp ngoài giờ cao điểm.
  • Bài toán kinh tế: Các chủ quán chấp nhận mức chiết khấu 30% cộng với chi phí nhân sự và thuế, dù lợi nhuận chỉ còn khoảng 20%, nhưng họ coi đây là cách để duy trì dòng tiền và chi phí vận hành thay vì không có đơn hàng.

3. Những rủi ro khi phụ thuộc vào Food App

Các chuyên gia cảnh báo về sự nguy hiểm khi doanh nghiệp F&B quá phụ thuộc vào nền tảng trung gian:

• Khách hàng của nền tảng, không phải của quán: Dữ liệu khách hàng nằm trong tay ứng dụng, khiến quán khó xây dựng tệp khách hàng trung thành riêng.
• Gánh nặng chi phí: Mức chiết khấu cao (trên 30%) cùng với các chương trình đồng khuyến mãi bắt buộc làm bào mòn lợi nhuận.
• Sự mất quyền kiểm soát: Khi giá sàn và phí dịch vụ tăng, doanh nghiệp không có nhiều lựa chọn ngoài việc chấp nhận hoặc rời bỏ thị trường.

4. Khuyến nghị chiến lược cho doanh nghiệp F&B

Để tồn tại và phát triển bền vững, các chuyên gia đưa ra các giải pháp:

• Tiếp cận cân bằng: Xem Food App là kênh bổ trợ để mở rộng tệp khách hàng thay vì là kênh doanh thu duy nhất.
• Kiểm soát chi phí: Quản lý chặt chẽ các khoản chiết khấu và chi phí khuyến mãi để không làm ảnh hưởng đến biên lợi nhuận.
• Đầu tư vào trải nghiệm khách hàng: Đây là yếu tố cốt lõi để khách hàng quay lại trực tiếp với thương hiệu, giúp giảm sự phụ thuộc vào các nền tảng trung gian trong dài hạn.

Kết luận

Sự điều chỉnh giá cước của các nền tảng như Be hay Grab đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ "trợ giá" cho thị trường F&B. Các chủ quán cần thay đổi tư duy từ việc phụ thuộc vào lưu lượng truy cập của app sang việc xây dựng giá trị thương hiệu riêng. Việc sử dụng Food App cần được tính toán như một công cụ marketing và mở rộng thị trường, đi kèm với sự kiểm soát chi phí nghiêm ngặt để đảm bảo khả năng tồn tại và phát triển bền vững.