Tuyển sinh đại học 2026: Bỏ hay giữ phương thức xét tuyển học bạ? | VTV24

Tóm tắt Nội dung Video: "Xét Tuyển Học Bạ: Nên Bỏ Hay Giữ?"

Key Concepts: Xét tuyển học bạ, tự chủ tuyển sinh, công bằng trong giáo dục, tiêu cực trong xét tuyển, văn hóa chất lượng, phân cấp trường đại học, đo lường đánh giá trong giáo dục.

1. Thực trạng Xét Tuyển Học Bạ và Vấn Đề Đặt Ra:

• Tỉ lệ xét tuyển học bạ cao: 42% thí sinh sử dụng điểm học bạ để xét tuyển đại học năm nay, là phương thức phổ biến nhất.
• Tranh cãi về tính công bằng: Phương thức này gây tranh cãi về tính công bằng, có thể dẫn đến tiêu cực như "làm đẹp học bạ," "chạy điểm."
• Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến: Bộ lấy ý kiến từ hơn 200 trường đại học về việc nên bỏ hay duy trì xét tuyển học bạ từ năm 2026.
• Giới hạn nguyện vọng: Cùng với xét học bạ, Bộ cũng lấy ý kiến về việc giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký của thí sinh (5 hoặc 10 nguyện vọng).

2. Quan Điểm của Tiến sĩ Lê Viết Khuyến:

• Ưu điểm của xét tuyển học bạ (nếu đáp ứng điều kiện):
  • Giảm phiền hà, tốn kém cho nhà trường, người học, phụ huynh.
  • Nhiều nước tiên tiến áp dụng.
• Điều kiện để áp dụng đại trà (hiện chưa đáp ứng ở Việt Nam):
  • Quản lý chất lượng đào tạo chặt chẽ: Đảm bảo đo lường, đánh giá kết quả học tập đồng đều giữa các trường phổ thông.
  • Văn hóa chất lượng: Xã hội lên án những gì không đảm bảo chất lượng.
• Hệ lụy nếu áp dụng đại trà khi chưa đủ điều kiện:
  • Ảnh hưởng đến sự công bằng của học sinh.
  • Tạo cơ hội cho tiêu cực phát triển (x điểm, mua điểm, chạy điểm).
• Đề xuất:
  • Không nên áp dụng đại trà.
  • Các trường có uy tín, thương hiệu, được xã hội tín nhiệm có thể áp dụng.
  • Xu hướng tất yếu là đi theo hướng này.
• Quyền tự chủ tuyển sinh: Các trường phải có đầy đủ điều kiện để đón nhận quyền tự chủ, không phải trường nào cũng có quyền tự chủ như nhau.
• Tiêu chí xét tuyển: Nên lấy tiêu chí có độ tin cậy cao (kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT) thay vì tiêu chí không có độ tin cậy (điểm học bạ nếu không được kiểm soát).

3. Phân Tích Điểm Chuẩn Học Bạ và Giá Trị Thực Chất:

• Điểm chuẩn học bạ tăng cao: Có ngành điểm chuẩn gần như tuyệt đối, có ngành chỉ 6 điểm/môn vẫn trúng tuyển.
• Nguyên nhân chênh lệch điểm chuẩn:
  • Ngành "hot" (nhiều người thích học, dễ kiếm việc) có tỉ lệ đăng ký cao, cung không đáp ứng cầu, điểm đầu vào cao.
  • Ngành không hấp dẫn có cung đáp ứng cầu, điểm đầu vào thấp.
• Vấn đề công bằng: Cùng một ngành, đầu vào của thí sinh này rất cao, của thí sinh kia không cao.
• Đánh giá năng lực thực tế: Không phải điểm đầu vào cao thì kết quả học tập ở trường cũng cao.
• Sự khác biệt trong việc cho điểm: Việc cho điểm của các trường không ngang nhau, ảnh hưởng đến sự công bằng.

4. Xu Hướng và Đề Xuất:

• Một số trường không còn mặn mà với xét tuyển học bạ: Các trường top đầu tập trung vào các điểm có độ đánh giá, phân loại cao (ví dụ: kỳ thi riêng).
• Không nên cực đoan: Không nên hoàn toàn bỏ hoặc lấy điểm học bạ một cách thoải mái.
• Phân loại trường:
  • Trường top trên: Yêu cầu cao hơn, có thể không nên quá chú trọng điểm học bạ.
  • Trường top giữa, top dưới: Có thể lấy điểm học bạ (đặc biệt với ngành không hấp dẫn).
  • Trường phổ thông có thương hiệu: Nên cho phép lấy điểm học bạ.
• Phương thức xét tuyển khác: Bài luận, thư giới thiệu, hoạt động xã hội.
• Năng lực đánh giá của trường đại học:
  • Phần lớn trường đại học Việt Nam là đơn ngành.
  • Chỉ một số ít trường có đội ngũ có thể lựa chọn phương thức tuyển sinh chính xác (được đào tạo về đo lường đánh giá trong giáo dục).
  • Các trường cần có cơ chế phân cấp về năng lực đánh giá.

5. Kết Luận:

• Việc bỏ hay giữ xét tuyển học bạ cần cân nhắc kỹ lưỡng từ nhiều phía.
• Các trường cần có thiết chế hỗ trợ, đảm bảo sinh viên có cơ hội phát triển.
• Cần sớm có phương án cụ thể, không đại trà cho mùa tuyển sinh 2026.