Từ bức tranh lương, thưởng Tết thấy gì về thị trường lao động 2026? | VTV24

Thị trường Lao động Việt Nam năm 2026: Tăng trưởng Thu nhập, Thách thức Kỹ năng và Vai trò của Công đoàn

Key Concepts:

• Tăng trưởng Thu nhập: Mức tăng lương và thưởng Tết Nguyên đán 2026, các yếu tố tác động và ý nghĩa của nó.
• Chuyển động Thị trường Lao động: Sự xuất hiện của việc làm mới, thu hẹp việc làm cũ, và yêu cầu kỹ năng ngày càng cao.
• Vai trò của các Bên Liên quan: Đóng góp của Nhà nước, doanh nghiệp và công đoàn trong việc cải thiện thu nhập và ổn định thị trường lao động.
• Thích ứng với Chuyển đổi Số: Nhu cầu nâng cao năng lực công nghệ và kỹ năng mềm để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động mới.
• Chính quyền Hai Cấp: Cơ hội và thách thức đối với người lao động trong bối cảnh cải cách hành chính và phát triển dịch vụ công.

I. Tình hình Thu nhập và Thưởng Tết Nguyên đán 2026

Theo số liệu từ Bộ Nội vụ, thưởng Tết Nguyên đán năm 2026 bình quân đạt 8,69 triệu đồng/người, tăng 13% so với Tết Ất Tịnh năm trước. Báo cáo từ hơn 50.000 doanh nghiệp cho thấy mức thưởng này là kết quả của sự tăng trưởng kinh tế và phân phối thành quả. Tiền lương bình quân năm qua của người lao động đạt 9,76 triệu đồng/tháng, tăng 11% so với năm 2024. Việc tăng lương và thưởng được đánh giá là giúp cải thiện thu nhập, gắn bó người lao động với doanh nghiệp và giảm nguy cơ dịch chuyển lao động.

Ông Nguyễn Vinh Quang nhấn mạnh rằng mức tăng 13% thể hiện sự thành công của đất nước trong năm 2025, đặc biệt là tăng trưởng GDP đạt 8,02%, vượt mục tiêu đề ra. Sự tăng trưởng này là nhờ sự khỏe mạnh của các doanh nghiệp, từ đó tạo điều kiện tăng lương và thưởng cho người lao động.

II. Nguyên nhân của Mức Tăng Thu Nhập

Mức tăng thu nhập được cho là kết quả của sự phối hợp nỗ lực giữa Nhà nước, doanh nghiệp và công đoàn.

• Nhà nước: Đã ban hành các chủ trương đột phá về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, và cải cách mô hình chính quyền hai cấp. Việc khơi thông các nguồn lực tắc nghẽn và vận hành các thể chế cơ chế hiệu quả cũng đóng vai trò quan trọng.
• Chính phủ: Điều hành linh hoạt và hiệu quả chính sách tài chính tiền tệ, ổn định kinh tế vĩ mô, và đặc biệt là cải cách hành chính, giảm chi phí cho doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp: Đã thay đổi tư duy, xem các khoản chi cho người lao động là khoản đầu tư thay vì chi phí. Điều này thể hiện sự ghi nhận đóng góp của người lao động và sự tin tưởng vào tương lai.

III. Vai trò của Công đoàn trong Bảo vệ Quyền Lợi Người Lao động

Công đoàn đã sớm nhận thức được tầm quan trọng của việc thưởng Tết và đã chỉ đạo công đoàn cơ sở đối thoại, thương lượng với người sử dụng lao động về vấn đề tiền thưởng. Ví dụ, tại hai doanh nghiệp ở Đồng Nai với hơn 60.000 người lao động, các cuộc thương lượng đã mang lại giá trị tiền thưởng Tết hơn 1000 tỷ đồng. Công đoàn cũng giám sát việc thực hiện cam kết của doanh nghiệp để đảm bảo quyền lợi của người lao động.

Trong giai đoạn 2020-2025, tỉ lệ thất nghiệp luôn được giữ ở mức dưới 3%, và thu nhập bình quân của người lao động tăng từ 5,5 triệu đồng lên 8,3 triệu đồng/tháng.

IV. Tín hiệu Khởi sắc của Thị trường Lao động Cuối năm 2025 và Đầu năm 2026

Thị trường lao động những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026 cho thấy những tín hiệu khởi sắc rõ rệt. Nhiều doanh nghiệp sản xuất đã phục hồi và chuyển hóa thành nguồn thu nhập cụ thể cho người lao động.

• Ví dụ 1: Nhân viên của một công ty sản xuất đồ gia dụng có thu nhập tăng 15% và dự kiến thưởng Tết cũng tăng khoảng 15%.
• Ví dụ 2: Một doanh nghiệp sản xuất gia dụng tăng trưởng 30% so với thị trường, giúp cải thiện đời sống người lao động với mức tăng lương bình quân trên 10% và các khoản thưởng vượt trội.
• Ví dụ 3: Một doanh nghiệp may ở Hưng Yên, dù gặp khó khăn trong nửa đầu năm, vẫn tăng thu nhập của người lao động khi thị trường hồi phục, với mục tiêu tăng thêm 10% so với năm 2025.

V. Xu hướng Tuyển dụng và Yêu cầu Kỹ năng trong năm 2026

Theo Navigos Group, các doanh nghiệp sẽ tuyển dụng lao động chọn lọc hơn, và năng lực công nghệ trở thành yêu cầu nền tảng đối với người lao động trong 3-5 năm tới. Hơn 76% doanh nghiệp coi khả năng hiểu và ứng dụng công nghệ là tiêu chí ưu tiên hàng đầu, không chỉ ở các vị trí kỹ thuật mà còn ở nhiều lĩnh vực khác như vận hành, tài chính, nhân sự và kinh doanh.

Các lĩnh vực như kinh tế số, năng lượng tái tạo, logistics, sản xuất công nghệ cao và bán dẫn sẽ tăng trưởng mạnh, trong khi các ngành truyền thống có thể đối mặt với nguy cơ thu hẹp.

VI. Giải pháp của Công đoàn để Hỗ trợ Người Lao động Thích ứng

Công đoàn sẽ tích cực tham gia xây dựng các chính sách về chuyển đổi nghề nghiệp và đào tạo nâng cao năng lực cho người lao động, đặc biệt là lao động yếu thế. Sử dụng hiệu quả nguồn lực và hệ thống đào tạo nghề để chuyển đổi hoặc nâng cao năng lực cho người lao động. Nghiên cứu các đề án công đoàn tham gia phát triển lực lượng sản xuất mới và đảm bảo việc làm ổn định. Thúc đẩy đối thoại thương lượng tập thể để chú trọng đào tạo lại cho người lao động tại doanh nghiệp. Cuối cùng, thúc đẩy các phong trào thi đua lao động giỏi để lan tỏa việc nâng cao năng lực và học nghề.

VII. Chăm lo Đời sống Người Lao động trong Dịp Tết

Công đoàn tổ chức nhiều hoạt động thiết thực trong dịp Tết, bao gồm:

• Tặng quà cho khoảng 1,3 triệu người lao động.
• Hỗ trợ 250.000 người mua sắm tại chợ Tết trực tuyến với giá ưu đãi.
• Tổ chức các chuyến xe, tàu, chuyến vay miễn phí cho người lao động về quê và quay lại làm việc.
• Tổ chức bữa cơm tất niên với giá 70.000 đồng/người.
• Hỗ trợ khoảng 9-10 triệu người trong dịp Tết.

VIII. Cơ hội và Thách thức trong Bối cảnh Chính quyền Hai Cấp

Việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp dự báo sẽ cần nhiều nhân lực có kỹ năng về công nghệ thông tin. Đây là cơ hội cho người lao động, nhưng cũng đòi hỏi sự thay đổi về tư duy và cách làm. Cần kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và kiến thức mới về chuyển đổi số. Những kỹ năng đặc thù của con người như tiếp dân, ra quyết định, phản biện xã hội vẫn không thể thay thế bằng công nghệ.

Kết luận:

Thị trường lao động Việt Nam năm 2026 đang chứng kiến những tín hiệu tích cực về tăng trưởng thu nhập và phục hồi kinh tế. Tuy nhiên, để nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức, người lao động cần chủ động nâng cao năng lực, đặc biệt là kỹ năng công nghệ, và thích ứng với những thay đổi của thị trường. Sự đồng hành của doanh nghiệp và công đoàn là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường lao động và cải thiện đời sống của người lao động.