TSTC 5/10: Sáng 6/10, bão số 11 đi vào đất liền, TP. Hà Nội đề nghị cho học sinh nghỉ học | VTV24

Key Concepts:

• Bão số 11 (Typhoon No. 11)
• Chống người thi hành công vụ (Resisting public officials)
• Gian lận thương mại (Trade fraud)
• Hàng giả (Counterfeit goods)
• Lạm thu trong trường học (Excessive school fees)
• Thuế phi nông nghiệp (Non-agricultural land tax)
• Lấn chiếm gầm cầu (Encroachment under bridges)
• Tiêu hủy tiền hư hỏng (Destroying damaged currency)
• Kiểm soát thuốc lá (Tobacco control)
• Phòng sạch (Cleanroom)
• Siêu trăng mùa thu/Trăng thu hoạch (Autumn Supermoon/Harvest Moon)
• Tết Trung thu (Mid-Autumn Festival)

---

Tình hình Bão số 11 và Công tác Ứng phó

1. Tác động Quốc tế:

• Bão MTM (Typhoon MTM): Đã đổ bộ vào miền Nam Trung Quốc giữa kỳ nghỉ lễ, gây hủy nhiều hoạt động và sơ tán hàng trăm ngàn người.
  • Đổ bộ vào vùng biển tỉnh Quảng Đông với sức gió gần tâm bão đạt 151 km/h.
  • Tỉnh Quảng Đông nâng tình trạng ứng phó khẩn cấp lên mức cao nhất, sơ tán hơn 150.000 người.
  • Thành phố Trạm Giang (Quảng Đông) dừng mọi hoạt động kinh doanh, trường học, giao thông.
  • Tỉnh đảo Hải Nam sơ tán hơn 197.000 người.
  • Dự báo gây mưa lớn cho tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).
• Ảnh hưởng khác: Trước đó, bão đã gây mưa lớn và ngập lụt tại Philippines. Mưa lớn kéo dài hơn 36 giờ qua cũng gây lũ quét và sạt lở đất diện rộng tại Nepal, khiến ít nhất 22 người thiệt mạng và nhiều người mất tích.

2. Dự báo và Tác động tại Việt Nam:

• Vị trí và Cường độ: Bão số 11 đang đi vào phía bắc Vịnh Bắc Bộ, dự báo sáng mai tâm bão sẽ đi vào đất liền biên giới giữa Quảng Ninh (Việt Nam) và Quảng Tây (Trung Quốc) với cường độ cấp 9-10, sau đó suy yếu thành vùng thấp ở vùng núi phía Bắc.
• Mưa lớn:
  • Hà Nội: Mưa từ đêm nay, to dần từ sáng sớm mai và duy trì đến hết ngày 7/10. Lượng mưa phổ biến 70-120 mm, cục bộ trên 150 mm. Cần đề phòng ngập úng ở vùng trũng thấp do mưa to dồn dập.
  • Bắc Bộ và Thanh Hóa: Mưa lớn từ đêm nay, trọng tâm ở khu vực trung du và vùng núi Bắc Bộ với lượng mưa phổ biến 150-250 mm, cục bộ trên 400 mm. Nguy cơ cao gây lũ lụt, ngập úng và sạt lở đất.
• Gió mạnh:
  • Đêm nay đến trưa mai: Khu vực đất liền ven biển từ Quảng Ninh đến Hưng Yên và Lạng Sơn có gió mạnh dần lên cấp 6-7.
  • Vùng gần tâm bão: Gió cấp 8-10, giật cấp 11-12.
  • Sâu trong đất liền Đông Bắc Bộ: Gió cấp 4-5, có nơi cấp 6, giật cấp 7-8. Gió cấp này có thể quật đổ cây xanh, cột điện, tốc mái nhà.
• TP. Hồ Chí Minh: Tối và đêm nay ít mưa, trời nhiều mây, dịu mát, nhiệt độ thấp nhất khoảng 25°C.

3. Công tác Phòng chống tại các Địa phương:

• Hưng Yên:
  • Triển khai đảm bảo an toàn hệ thống đê kè và vận hành thủy lợi tiêu thoát nước, đặc biệt khi mực nước sông Hồng và sông Trà Lý đang ở mức cao.
  • Các điếm canh đê túc trực 24/24, với quân số 6 người ban ngày, 8-12 người ban đêm khi có báo động 3.
  • Cắm nêu tại các vị trí xung yếu để theo dõi mực nước lũ, tuần tra 2 tiếng/lần.
  • Tỉnh có 63 trọng điểm xung yếu trên các tuyến đê, đang rà soát và xếp thứ tự ưu tiên đầu tư.
  • Lãnh đạo tỉnh kiểm tra các điểm đê xung yếu, yêu cầu lực lượng canh đê thông tin kịp thời.
• Quảng Ninh (Móng Cái, Cô Tô, Vùng 1 Hải quân):
  • Móng Cái: Hơn 500 tàu cá về nơi neo đậu an toàn, 100% người dân không ở lại trên tàu thuyền. Hơn 260 nhà dân (tương đương 1100 nhân khẩu) ở khu vực xung yếu đã được di dời đến nơi an toàn (nhà văn hóa, trường học) với đầy đủ lương thực.
  • Cô Tô: Bắn pháo hiệu báo bão, kêu gọi hơn 500 tàu thuyền vào nơi tránh trú. Hơn 120 khách du lịch (trong đó có 11 khách nước ngoài) đã được thông báo để di chuyển vào đất liền. 52 ngôi nhà có nguy cơ mất an toàn được chằng chống, 12 thôn khu có phương án sơ tán.
  • Vùng 1 Hải quân: Duy trì lực lượng, phương tiện sẵn sàng cơ động. Đưa tàu thuyền đến nơi tránh trú, gia cố nhà cửa, kho tàng, doanh trại. Hỗ trợ nhân dân chằng chống nhà cửa, gia cố tàu thuyền, lồng bè nuôi trồng thủy sản, thu hoạch nông sản.
• Lào Cai (Thủy điện Thác Bà):
  • Để ứng phó bão số 11, nhà máy tăng lưu lượng xả, đưa mực nước hồ về dưới cao trình 57 m theo công điện của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
  • Tổng lưu lượng về hạ du là 1677 m³/giây. Mực nước hồ lúc 16h là 56,91 m.
  • Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà làm việc, nhấn mạnh thủy điện Thác Bà có hai nhiệm vụ quan trọng (điều tiết lũ và phát điện), phải đảm bảo an toàn hạ lưu. Yêu cầu công ty sớm có phương án kỹ thuật làm đập tràn sự cố, trình Bộ Công Thương trong tháng 10. Đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét lại quy định vận hành hồ chứa thủy điện, cá thể hóa trách nhiệm chủ hồ, UBND địa phương, Bộ NN&MT.

4. Ảnh hưởng đến Giáo dục và Hàng không:

• Hà Nội: Sở Giáo dục và Đào tạo đề nghị các đơn vị cho học sinh nghỉ học ngày mai (thứ Hai, 6/10) và chuyển sang dạy học trực tuyến. Thành phố khuyến khích các cơ quan, đơn vị, người lao động làm việc online.
• Hàng không: Ba sân bay Vân Đồn, Cát Bi, Nội Bài nằm trong vùng ảnh hưởng trực tiếp. Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu ứng trực 24/24, rà soát hạ tầng, triển khai phương án phòng chống bão. Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam chủ trì kiểm tra kết cấu hạ tầng, hệ thống thông tin liên lạc. Các cảng hàng không Thọ Xuân, Vinh, Điện Biên cũng được khuyến cáo cập nhật thông tin. Các công trình đang thi công phải xác định điểm dừng kỹ thuật để tạm dừng khi thời tiết xấu.

Tình trạng Chống người thi hành công vụ

1. Tính chất và Ví dụ Điển hình:

• Các vụ việc ngày càng manh động và liều lĩnh, đối tượng không chỉ bộc phát mà còn cố tình gây nguy hiểm cho lực lượng chức năng.
• Hải Phòng:
  • Một tài xế xe đầu kéo đi vào đường cấm để trốn vé trạm thu phí, cố tình không chấp hành hiệu lệnh dừng xe, đánh lái làm đổ xe mô tô của cảnh sát giao thông. Đối tượng nhận án 9 tháng tù giam.
  • Một đối tượng khác bị yêu cầu dừng xe kiểm tra nồng độ cồn, lớn tiếng hạch sách và quay clip phát tán lên mạng xã hội. Phạm Trung Dũng nhận án phạt 12 tháng tù giam về tội chống người thi hành công vụ.
• TP. Hồ Chí Minh: Lê Chí Thành bị bắt giữ để điều tra về hành vi chống người thi hành công vụ, nhiều lần tạo cớ khiêu khích, xuyên tạc, phát tán thông tin sai sự thật về hoạt động công vụ nhằm trục lợi cá nhân.

2. Thống kê và Nhận định:

• Hải Phòng: Năm 2024 xảy ra 22 vụ (xử lý 25 đối tượng). Từ đầu năm 2025 đến nay xảy ra 9 vụ (xử lý 9 đối tượng).
• Tính chất và mức độ các vụ có dấu hiệu ngày càng phức tạp, ghi nhận sự tham gia của cả các đối tượng chưa có tiền án tiền sự.
• Cần có chế tài pháp luật đủ mạnh, bản án nghiêm khắc để răn đe, nếu không sẽ ảnh hưởng đến an ninh trật tự, uy tín, danh dự và hiệu quả công tác của lực lượng chức năng.

Gian lận thương mại và Hàng giả

1. Vụ Yến giả:

• Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) xử phạt gần 1 tỷ đồng và thu hồi toàn bộ sản phẩm của một doanh nghiệp sản xuất yến giả. Hồ sơ đã được chuyển cơ quan điều tra.
• Chi tiết vi phạm: Gần 10.000 sản phẩm yến chưng không đạt chất lượng.
  • Yến chưng đường ăn kiêng có hàm lượng đường cao gấp 5,48 lần mức công bố, năng lượng thấp hơn mức tối thiểu.
  • Yến chưng cho trẻ em, yến chưng đường phèn có hàm lượng protein thấp hơn tiêu chuẩn công bố 10-20%.
  • Có sản phẩm yến được sản xuất và đưa ra thị trường khi chưa có bản công bố theo quy định.

2. Vụ Bánh Trung thu không rõ nguồn gốc/Trốn thuế:

• Ghi nhận tại kho bánh trung thu ở ngõ 140 Giáp Nhị, phường Thịnh Liệt, Hà Nội: Ba căn nhà liên kề làm kho chứa thực phẩm nhãn mác nước ngoài.
• Phương thức: Hầu hết sản phẩm nhập qua đường tiểu ngạch. Một số ít có dán nhãn phụ, giấy tờ để qua mặt lực lượng chức năng.
• Gian lận thuế: Chủ kho khai giá trị thấp hơn nhiều so với giá trị thực (ví dụ: bánh 40-50 nghìn chỉ khai 10-15 nghìn) để giảm thuế.
• Đối phó: Chuẩn bị sẵn một số mặt hàng có tem phụ, hóa đơn chứng từ nhưng thừa nhận phần lớn là khai khống.
• Phát hiện khác: Công an phường Hoàn Kiếm phối hợp Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội phát hiện gần 4000 bánh trung thu do nước ngoài sản xuất, không có giấy tờ hợp pháp trên xe ô tô tại phố Lý Nam Đế.

3. Thách thức và Giải pháp:

• Thách thức: Vận chuyển hàng hóa nhỏ lẻ, liên tục, không có dấu hiệu rõ ràng gây khó khăn cho lực lượng chức năng. Nhu cầu tiêu thụ tăng cao dịp cuối năm khiến hàng kém chất lượng, không rõ nguồn gốc tuồn vào thị trường.
• Thống kê: 9 tháng qua, Bộ Công Thương đã chuyển hồ sơ 133 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra.
• Giải pháp: Cần sự chung tay của người dân trong việc phản ánh thông tin, không bao che, tiếp tay cho các đối tượng vi phạm.

Các vấn đề xã hội và kinh tế

1. Lạm thu trong trường học:

• Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đã đưa ra 9 nhóm giải pháp để khắc phục tình trạng lạm thu, các khoản thu mang danh tự nguyện qua hội phụ huynh học sinh.
• Nhấn mạnh: Vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương trong kiểm tra, giám sát.
• Quy định: Nghiêm cấm lợi dụng danh nghĩa ban đại diện cha mẹ học sinh để thu trái quy định. Các khoản thu dịch vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục phải được cơ quan có thẩm quyền quyết định.
• Minh bạch: Yêu cầu niêm yết công khai thông tin về giá vật tư, thiết bị giáo dục, sách giáo khoa.
• Phân cấp quản lý: Cấp xã quản lý mầm non, tiểu học, THCS; Sở GD&ĐT quản lý THPT. Bộ GD&ĐT sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm.

2. Nợ thuế phi nông nghiệp sau khi chuyển nhượng đất:

• Tình trạng: Nhiều người dân bị thông báo nợ thuế phi nông nghiệp cho mảnh đất đã bán từ lâu (ví dụ: anh Sơn nợ 30.000đ năm 2025 cho đất bán 11 năm trước; chị Quỳnh nợ thuế đất bán hơn 10 năm trước).
• Hậu quả: Nợ thuế dù chỉ vài chục đến vài trăm nghìn đồng nhưng nếu quá hạn sẽ bị truy thu, xử phạt và không thể giao dịch bất động sản.
• Nguyên nhân: Các trường hợp phát sinh chủ yếu trước năm 2021. Khi giao dịch nhà đất, người dân nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký đất đai, nhưng tờ khai thuế phi nông nghiệp phải chuyển riêng cho UBND xã, phường xác nhận rồi mới về cơ quan thuế. Nhiều trường hợp chưa hoàn tất thủ tục này, khiến cơ quan thuế không có căn cứ điều chỉnh tên người nộp.
• Giải pháp: Từ năm 2021, Nghị định 126 có hiệu lực, Văn phòng quản lý đất đai được phép xác nhận tờ khai thuế cùng hồ sơ mua bán, khắc phục cơ bản tình trạng này.
• Khuyến nghị: Người dân phát hiện nợ thuế chưa chính xác trên Ettech Mobile có thể liên hệ cơ quan thuế nơi phát sinh khoản nộp để đối chiếu và điều chỉnh.

3. Xóa bỏ lấn chiếm gầm cầu tại TP. Hồ Chí Minh:

• Sở Xây dựng TP.HCM yêu cầu chính quyền các xã, phường phải hoàn thành việc xóa bỏ toàn bộ các điểm kinh doanh, bãi giữ xe, kho hàng dưới gầm cầu trước ngày 30/10 để đảm bảo an toàn giao thông.
• Hiện trạng: Tình trạng lấn chiếm, sử dụng không gian dưới gầm cầu trái phép vẫn diễn ra phức tạp, gây mất trật tự an toàn giao thông và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.
• Thách thức: TP.HCM có hơn 1100 cầu lớn nhỏ. Bài toán hạ tầng giao thông tĩnh là thách thức lớn khi thành phố quy hoạch 550 ha đất cho bãi đậu xe nhưng đến nay mới chỉ đạt hơn 2,5 ha (tương đương 0,5% kế hoạch).

4. Tiêu hủy tiền hư hỏng tại Hàn Quốc:

• Ngân hàng Hàn Quốc (BOK) đã tiêu hủy hơn 13,5 nghìn tỷ won (tương đương khoảng 9,58 tỷ USD) tiền giấy và tiền xu bị hư hỏng hoặc nhiễm bẩn trong gần 5 năm qua.
• Quy mô: Nếu xếp chồng lên nhau, số tiền giấy bị tiêu hủy đạt chiều cao gần 700.000 m, gấp 77 lần chiều cao đỉnh Everest.
• Lo ngại: Dù người dân Hàn Quốc giảm sử dụng tiền mặt, quy mô tiêu hủy tiền giấy vẫn rất lớn, gây lãng phí tài chính và tác động môi trường. Tiêu hủy tiền giấy tốn kém hơn vì phải trả phí xử lý, trong khi tiền xu có thể bán cho các công ty tái chế kim loại màu.

5. Kiểm soát thuốc lá tại Indonesia:

• Indonesia, quốc gia có tỷ lệ người hút thuốc lá thuộc hàng cao nhất thế giới (hơn 70 triệu người), đang đẩy mạnh nhiều biện pháp kiểm soát.
• Biện pháp chính: Nâng độ tuổi tối thiểu được mua thuốc lá từ 18 lên 21 tuổi từ năm ngoái.
• Các quy định khác:
  • Cấm bán thuốc lá trong phạm vi 200 m quanh trường học và sân chơi.
  • Cấm bán thuốc lá lẻ.
  • Cấm hoàn toàn việc buôn bán thuốc lá qua ứng dụng thương mại điện tử hay mạng xã hội.
  • Cấm quảng cáo thuốc lá trực tuyến và siết chặt quy định hạn chế quảng cáo trong 2 năm tới.
• Thống kê: 7,4% trong số 70 triệu người hút thuốc là người trẻ từ 10-18 tuổi. Nhóm tuổi 15-19 có tỷ lệ hút thuốc cao nhất.
• Thách thức: Cần ban hành hướng dẫn cụ thể, rõ ràng về chế tài, cấm bán lẻ và có đội ngũ chuyên trách giám sát để quy định mới được thực thi hiệu quả.
• Thuế thuốc lá: Chính phủ liên tục tăng thuế thuốc lá, riêng năm 2024 tăng thêm 10%.

Khoa học và Công nghệ: Phòng sạch chế tạo chip

• Phòng thí nghiệm NanoLab của Đại học California Santa Barbara (California, Mỹ) là một trong những "cái nôi" công nghệ chế tạo chip.
• Quy mô và Trang thiết bị: Rộng hơn 1100 m², tổng giá trị trang thiết bị lên tới hơn 60 triệu USD.
• Mục đích: Cho phép các phòng nghiên cứu trong trường đại học, cũng như nhiều doanh nghiệp (công ty khởi nghiệp và công ty lớn như Google, Facebook) thử nghiệm và sản xuất chip.
• Quy trình: Các ý tưởng có thể đi từ bản vẽ đến mẫu thử chỉ trong vài ngày hoặc vài tuần. Phòng sạch có đầy đủ các máy từ đục đẽo (etching), phủ (coating) đến quang khắc (photolithography).
• Công cụ nổi bật: Máy quang khắc bằng chùm tia điện tử có khả năng khắc lên lớp cản quang trên nền đế với kích thước chỉ vài chục nanomet, giúp thu nhỏ vi mạch.
• Ý nghĩa và Lợi ích:
  • Doanh nghiệp: Tiết kiệm hàng chục triệu USD đầu tư phòng thí nghiệm riêng.
  • Giới nghiên cứu: Rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thương mại.
  • Trở thành bàn đạp tăng trưởng của hệ sinh thái công nghệ ở California.
• Tái chế: Chip được chế tạo từ nguyên liệu quý hiếm như vàng, bạc, đất hiếm. Công tác tái chế được đặt yêu cầu rất cao, tỷ lệ tái chế lên đến 90% đối với các phụ phẩm.

Thiên văn và Văn hóa

1. Hiện tượng Siêu trăng mùa thu/Trăng thu hoạch:

• Thời gian: Tối mai, ngày 6/10.
• Đặc điểm: Khi mọc lên từ đường chân trời, mặt trăng sẽ có kích thước lớn hơn tới 14% và sáng hơn khoảng 30% so với thường lệ, khoác lên mình màu vàng cam rực rỡ.
• Tên gọi: "Trăng thu hoạch" được sử dụng từ thời kỳ chưa có điện, khi nông dân phụ thuộc vào ánh trăng để thu hoạch mùa màng đến tận đêm khuya.
• Đặc biệt: Năm nay, sự kiện này trùng với thời điểm mặt trăng ở gần Trái đất nhất.
• Quan sát: Có thể quan sát từ mọi nơi trên thế giới nếu điều kiện thời tiết cho phép.

2. Hoạt động Trung thu tại trường học:

• Văn Miếu Quốc Tử Giám: Chương trình "Cặp lá yêu thương" với các em nhỏ thắp sáng nụ cười đoàn viên qua những món quà sẻ chia.
• Trường THCS Mai Động: Tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm trong một tuần hướng đến Trung thu như nặn tò he, làm đèn lồng, tô màu mặt nạ.
  • Mục tiêu giáo dục: Lồng ghép yếu tố giáo dục về giá trị văn hóa truyền thống, kỹ năng và phát triển nhân cách toàn diện, tìm hiểu trò chơi dân gian.
  • Học sinh chia sẻ: Làm bông hồng tặng mẹ, thể hiện tình cảm; làm rồng biểu hiện sự thiêng liêng, tự hào về giá trị dân tộc.
• Trường THCS Dịch Vọng (Hà Nội): Học sinh được rèn luyện sự sáng tạo, tinh thần hợp tác qua hoạt động làm bánh trung thu.
• Tinh thần sẻ chia: Ngành giáo dục Hà Nội trao gần 700 suất quà cho học sinh tại các trường chuyên biệt. Nhiều trường học phát động phong trào quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung chịu ảnh hưởng của mưa lũ.
  • Thông điệp: Hạnh phúc không chỉ đến từ việc được nhận mà còn từ sự sẻ chia và biết cho đi. Lan tỏa giá trị cộng đồng, quyên góp quỹ từ thiện hướng tới đồng bào bão lũ miền Trung.
• Ý nghĩa: Các hoạt động trải nghiệm không chỉ mang lại niềm vui mà còn góp phần lan tỏa thông điệp giữ hồn Trung thu là giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc.

Tổng kết

Bản tin cung cấp một cái nhìn toàn diện về nhiều vấn đề nóng hổi, từ công tác ứng phó khẩn cấp với bão số 11 trên khắp cả nước, đặc biệt là tại các tỉnh ven biển và miền núi phía Bắc, đến các vấn đề xã hội như tình trạng chống người thi hành công vụ ngày càng phức tạp, gian lận thương mại và hàng giả, lạm thu trong giáo dục, và những vướng mắc về thuế phi nông nghiệp. Bên cạnh đó, bản tin còn đề cập đến các vấn đề quốc tế như tiêu hủy tiền hư hỏng ở Hàn Quốc và nỗ lực kiểm soát thuốc lá ở Indonesia. Cuối cùng, bản tin mang đến những thông tin khoa học thú vị về phòng sạch chế tạo chip và hiện tượng siêu trăng, cùng với những hoạt động văn hóa ý nghĩa trong dịp Tết Trung thu, nhấn mạnh giá trị truyền thống và tinh thần sẻ chia trong cộng đồng. Tổng thể, bản tin cho thấy sự chủ động của con người trong việc đối phó với thiên tai và các thách thức xã hội, đồng thời đề cao vai trò của công nghệ và văn hóa trong cuộc sống hiện đại.