TSTC 23/7: Nghệ An: Lũ sông Cả vượt mức lịch sử, khẩn trương hỗ trợ người dân vùng ngập lụt | VTV24

Key Concepts

• Thiên tai, bão lũ: Các sự kiện thời tiết cực đoan gây ra thiệt hại về người và tài sản.
• Tin giả (Fake news): Thông tin sai lệch, không chính xác, được lan truyền trên mạng xã hội.
• Ứng cứu, cứu hộ cứu nạn: Các hoạt động nhằm giải cứu người dân và tài sản khỏi nguy hiểm.
• Sạt lở đất, lũ quét: Các hiện tượng địa chất nguy hiểm thường xảy ra ở vùng núi.
• Ngập úng: Tình trạng ngập nước trên diện rộng, gây thiệt hại cho nông nghiệp và đời sống.
• Livestream: Phát trực tiếp trên mạng xã hội.
• AI (Artificial Intelligence): Trí tuệ nhân tạo, công nghệ tạo ra các hình ảnh, video giả mạo.
• Câu view: Hành động thu hút sự chú ý trên mạng xã hội để tăng tương tác.
• Phân cấp, phân quyền: Trao quyền tự chủ cho các cấp chính quyền địa phương.
• Siêu cháy rừng: Đám cháy rừng có diện tích thiêu rụi lớn (ít nhất 400 km²).

Tình Hình Bão Lũ Tại Việt Nam

• Nghệ An:
  • Nhiều khu vực bị cô lập, công tác ứng cứu đang được triển khai.
  • Hai cầu treo dân sinh bị nước lũ cuốn trôi, gây chia cắt giao thông.
  • Mực nước sông Cả vượt mức lịch sử tại trạm Thạch Giám.
  • Một nạn nhân bị nước lũ cuốn trôi đã được tìm thấy.
  • Quốc lộ 7 đoạn qua Mường Xén bị ngập sâu.
  • Nhiều xã bị cô lập, chia cắt, lực lượng chức năng dùng xuồng, thuyền để di chuyển.
  • Nước lũ dâng cao đột ngột, cuốn trôi nhiều vật dụng có giá trị.
  • Quốc lộ 48 bị ngập sâu, gây chia cắt.
  • Các hồ thủy điện lớn đồng loạt điều tiết lũ, gây ngập tại nhiều xã ven sông Cả, sông Hiếu.
• Các tỉnh khác:
  • Ninh Bình: Hơn 74.000 ha lúa hè thu và hoa màu bị ngập, hàng trăm ha ao đầm nuôi thủy sản bị tràn bờ.
  • Thanh Hóa: Hơn 7200 ha lúa bị ngập úng, các huyện miền núi đối mặt với nguy cơ lũ quét và sạt lở đất.
  • Ninh Bình, Hưng Yên, Thanh Hóa: Các địa phương chịu ảnh hưởng lớn từ cơn bão số ba, khoảng 121.000 ha cây trồng bị ngập lụt, phần lớn là cây lúa (thống kê của Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
  • Các địa phương đang vận hành trạm bơm tiêu úng, sơ tán hơn 12.000 người.

Nguy Cơ Từ Tin Giả Trên Mạng Xã Hội

• Lan truyền thông tin sai lệch:
  • Tin giả, tin không có nguồn gốc chính thống tràn lan trên mạng xã hội.
  • Các ứng dụng dự báo thời tiết của nước ngoài thường chỉ cung cấp chất liệu thô, không được hiệu chỉnh phù hợp với điều kiện địa phương Việt Nam.
  • Người livestream lan truyền thông tin không chính xác, có thể không xuất phát từ mục đích xấu, nhưng gây hoang mang cho người xem.
• Hệ lụy:
  • Gây tâm lý chủ quan, lơ là trong phòng chống thiên tai.
  • Gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến công tác cứu nạn cứu hộ.
  • Trục lợi tiền ủng hộ từ thiện, dẫn dụ người dùng vào các bẫy lừa đảo.
  • Lãng phí thời gian, tiền bạc cho xã hội.
• Ví dụ cụ thể:
  • Hình ảnh gia đình ba người trôi lênh đênh giữa biển nước với chỉ một cái chậu bằng nhựa (thực tế là dàn dựng).
  • Ảnh AI gợi nhớ tai nạn chìm tàu tại Hạ Long, hư cấu thêm tình tiết trong câu chuyện của các nạn nhân.
  • Hình ảnh gia đình du lịch ở Hạ Long bị lấy rồi chỉnh ảnh thành hai màu đen trắng và đăng tải lên mạng kèm những câu như là "hình ảnh của các con trong chuyến tàu định mệnh".
  • Giả mạo fanpage của bệnh viện đa khoa Bắc Ninh để đăng tin thất thiệt về gia đình bị nạn do bão rồi kêu gọi quyên góp.

Giải Pháp Và Khuyến Cáo

• Cẩn trọng trong việc chọn lọc thông tin:
  • Chỉ tiếp nhận thông tin từ các đơn vị chính thống.
  • Không chia sẻ, bình luận các thông tin chưa được kiểm chứng.
• Nâng cao ý thức cộng đồng:
  • Phân biệt rõ ràng giữa thông tin chính thống và tin đồn trên mạng xã hội.
  • Không câu view bất chấp, tăng tương tác trên nỗi đau của người khác.
• Hoàn thiện hệ thống pháp luật:
  • Tăng cường chế tài xử phạt đối với hành vi đưa tin giả, tin không đúng sự thật.
  • Phân cấp, phân quyền triệt để trong quá trình xây dựng luật.
  • Luật chỉ quy định khung, nguyên tắc, còn giao Chính phủ, các bộ ngành, địa phương quy định, hướng dẫn chi tiết.

Tình Hình Quốc Tế

• Pakistan: Lũ lụt gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, nguy cơ thiếu lương thực.
• Thế giới:
  • Dịch bệnh Chikununia: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) kêu gọi hành động khẩn cấp để ngăn chặn sự trở lại của dịch bệnh do virus Chikununia do muỗi truyền.
  • Mỹ rút khỏi UNESCO: Tổ chức giáo dục khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) bày tỏ sự tiếc nuối sâu sắc trước quyết định của Mỹ rút khỏi tổ chức này.
  • Cháy rừng ở Origon (Mỹ): Đám cháy rừng đang bùng phát và có nguy cơ trở thành siêu cháy rừng.
  • Lũ lụt ở Hàn Quốc: Tổng thống Hàn Quốc công bố sáu khu vực là các vùng thiên tai đặc biệt sau khi xảy ra những trận mưa lớn gây lũ lụt và sạt lở đất.

3 Phút Tin Nhanh

• Hỏa hoạn tại TP.HCM: Cháy tại khu phế liệu rộng khoảng 1000 m² trên địa bàn xã Bà Điểm.
• Cướp tiệm vàng ở Tây Ninh: Đối tượng dùng vật giống súng cướp tiệm vàng, bị bắt giữ.
• Triệt phá đường dây ma túy ở Hà Tĩnh: Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh triệt phá đường dây vận chuyển hơn 45 kg ma túy các loại.

Kết Luận

Tình hình bão lũ diễn biến phức tạp, gây ra nhiều thiệt hại về người và tài sản. Bên cạnh đó, tình trạng tin giả lan tràn trên mạng xã hội gây hoang mang dư luận và ảnh hưởng đến công tác phòng chống thiên tai. Cần nâng cao ý thức cộng đồng, cẩn trọng trong việc chọn lọc thông tin và hoàn thiện hệ thống pháp luật để đối phó với những thách thức này.