Trung Quốc đẩy nhanh xanh hoá sa mạc | VTV24

Key Concepts

• Ma trận ô vuông rơm rạ (Straw checkerboard matrix)
• Chống sa mạc hóa (Desertification control)
• Cố định và phục hồi (Fixation and Restoration)
• Dung dịch tảo lam (Blue-green algae solution)
• Cỏ voi (Elephant grass)
• Vành đai cây xanh (Green belt)
• Năng lượng mặt trời (Solar energy)

Phương pháp Chống Sa mạc hóa bằng Ma trận Ô vuông Rơm rạ

Phương pháp chính được áp dụng để chống sa mạc hóa là tạo ra "ma trận ô vuông" từ rơm rạ. Cụ thể, những cọng rơm rạ (kể cả rơm rạ bệnh) được vùi chặt xuống sâu 15 cm và nhô cao khoảng 15 cm so với bề mặt cát, tạo thành các ô vuông có kích thước 1x1 mét. Các nhà khoa học Trung Quốc đã cải tiến phương pháp này bằng cách sử dụng "dung dịch tảo lam" tưới lên bề mặt sa mạc. Điều này giúp rút ngắn thời gian có thể trồng cây tại các ô vuông từ hàng chục năm theo tự nhiên xuống chỉ còn 2 đến 3 năm.

Quá trình chống sa mạc hóa được thực hiện theo hai giai đoạn kết hợp: "cố định" và "phục hồi".

1. Cố định: Các ô vuông rơm được cắm xuống bề mặt cát để ngăn chặn cát di chuyển. Sau đó, các biện pháp công trình được áp dụng.
2. Phục hồi: Sau khi cố định, cây xanh được trồng. Sau 2-3 năm, các ô vuông rơm sẽ bị mục, và thực vật sẽ đảm nhiệm vai trò cố định cát, dần biến vùng sa mạc thành "ốc đảo xanh".

Các Trường hợp Ứng dụng và Thành tựu Nổi bật

1. Thành phố Trung Vệ, Ninh Hạ: Thành phố Trung Vệ là một trong những khu vực bị gió cát đe dọa nghiêm trọng nhất Trung Quốc, với sa mạc từng chỉ cách thành phố 5 km. Nhờ những nỗ lực bền bỉ áp dụng phương pháp trên, Trung Vệ đã cải tạo được hơn 1.000 km² sa mạc, đẩy lùi sa mạc xa khỏi thành phố 20 đến 25 km.

2. Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ: Khu vực này có hơn 12.800 km² là sa mạc, chiếm gần 1/5 tổng diện tích tự nhiên. Để phục hồi, các nhà khoa học đã chọn loại cỏ như "cỏ voi" vì những đặc tính ưu việt của nó: bám đất cát rất tốt, phù hợp với thổ nhưỡng, ít nhu cầu về nước, dễ trồng, nhân rộng bao phủ diện tích rất nhanh và ít tốn kém. Ngoài ra, trên những sa mạc bao la, nhiều nơi còn lắp đặt các "tấm pin năng lượng mặt trời" để phục vụ sản xuất, sinh hoạt địa phương và góp phần tưới tiêu cho "vành đai cây xanh" chống cát.

3. Khu tự trị Nội Mông: Tương tự như Ninh Hạ, ở khu tự trị Nội Mông, "vành đai cây xanh" chặn cát cũng đã được xây dựng bao quanh các sa mạc lớn, với tổng chiều dài gần 1.900 km.

Tác động và Kết luận

Nhờ sự đầu tư mạnh mẽ về vốn và khoa học kỹ thuật, các giải pháp chống sa mạc hóa đã biến những vùng sa mạc và bán sa mạc không còn là vùng đất hoang vu, đầy bất lợi mà đã trở thành nhiều lợi thế cho các địa phương. Chủ trương này của Trung Quốc đã làm thay đổi đáng kể bộ mặt tại nhiều địa phương bị ảnh hưởng bởi sa mạc hóa.

(Thông tin được cung cấp bởi Thái Bình, phóng viên Đài truyền hình Việt Nam tại Trung Quốc.)