TP. Hồ Chí Minh: Lao động tìm cách ứng phó với nắng nóng | VTV24

Key Concepts

• Nắng nóng cực đoan (Extreme heat): Hiện tượng thời tiết gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và năng suất lao động.
• Lao động ngoài trời (Outdoor labor): Nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp từ bức xạ nhiệt (công nhân cây xanh, tài xế công nghệ, shipper).
• Diện tích cây xanh bình quân (Average green space per capita): Chỉ số đo lường không gian xanh đô thị, phản ánh khả năng điều hòa nhiệt độ.
• Bức xạ nhiệt đô thị (Urban heat radiation): Hiện tượng nhiệt độ tăng cao do thiếu bóng mát và hiệu ứng bê tông hóa.

1. Tác động của nắng nóng đối với lao động ngoài trời

Người lao động ngoài trời, như công nhân cắt tỉa cây xanh hay tài xế công nghệ, đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về sức khỏe do nắng nóng gay gắt.

• Triệu chứng sức khỏe: Các triệu chứng phổ biến bao gồm đau đầu, chóng mặt, hoa mắt và cảm giác mệt mỏi, khó chịu.
• Chiến lược thích nghi: Người lao động buộc phải thay đổi nhịp độ làm việc:
  • Tránh làm việc xuyên trưa.
  • Tăng cường nghỉ ngơi ngắn trong bóng mát.
  • Bổ sung nước liên tục: Lượng nước tiêu thụ tăng từ 1 bình (khoảng 1,5 - 2 lít) lên 1,5 - 2 bình (khoảng 3 lít) mỗi ngày.
  • Che chắn kỹ lưỡng khi tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.

2. Vai trò của không gian xanh trong đô thị

Công viên và các khu vực có nhiều cây xanh trở thành "trạm dừng chân" thiết yếu cho người lao động trong khung giờ cao điểm nắng nóng (từ 12:00 đến 14:00).

• Lợi ích: Việc tìm được bóng mát giúp giảm nhiệt độ cơ thể nhanh chóng, giảm bớt sự bực bội và căng thẳng do thời tiết gây ra.
• Thực trạng thiếu hụt: Không phải khu vực nào cũng có đủ không gian xanh. Khi thiếu bóng mát, người lao động buộc phải tìm đến các địa điểm thay thế như gầm cầu để trú nắng.

3. Thống kê và Hệ quả đô thị

• Số liệu: Theo thống kê cuối năm 2025, diện tích cây xanh bình quân tại TP.HCM chỉ đạt khoảng 0,7 m²/người.
• Đánh giá: Con số này thấp hơn nhiều so với mục tiêu phát triển đô thị bền vững.
• Hệ quả: Sự thiếu hụt cây xanh làm gia tăng bức xạ nhiệt, khiến cái nóng trong môi trường đô thị trở nên gay gắt và khó chịu hơn, tạo ra áp lực lớn lên hạ tầng xã hội và sức khỏe cộng đồng.

4. Ảnh hưởng đến thu nhập và đời sống

Nắng nóng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động trực tiếp đến kinh tế của người lao động tự do:

• Giảm thời gian làm việc: Nhiều tài xế công nghệ phải cắt giảm thời gian chạy xe từ 6 tiếng xuống còn 4-5 tiếng mỗi ngày để tránh khung giờ nắng gắt.
• Hệ quả kinh tế: Việc giảm thời gian làm việc dẫn đến thu nhập bị sụt giảm đáng kể, gây khó khăn cho đời sống của người lao động.

Tổng kết

Nắng nóng cực đoan tại đô thị đang tạo ra một cuộc khủng hoảng nhỏ đối với nhóm lao động ngoài trời. Việc thiếu hụt không gian xanh (chỉ 0,7 m²/người tại TP.HCM) không chỉ làm giảm chất lượng sống mà còn trực tiếp gây hại cho sức khỏe và thu nhập của người dân. Các giải pháp tạm thời như tìm bóng mát dưới gầm cầu hay công viên chỉ là phương án tình thế; về lâu dài, việc gia tăng diện tích cây xanh là yêu cầu cấp thiết để giảm thiểu bức xạ nhiệt và cải thiện khả năng chống chịu của đô thị trước biến đổi khí hậu.