Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 | VTV24

Key Concepts

• Ba cuộc khủng hoảng nền tảng: Khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển, và khủng hoảng lòng tin chiến lược.
• Ngoại giao phòng ngừa (Preventive Diplomacy): Năng lực chiến lược nhằm ngăn chặn xung đột từ sớm, từ xa thông qua đối thoại và cơ chế trung gian.
• An ninh con người: Đặt con người làm trung tâm của sự phát triển và an ninh bền vững.
• Cấu trúc khu vực lấy ASEAN làm trung tâm: Duy trì vai trò dẫn dắt của ASEAN trong các cơ chế đối thoại khu vực.
• Trách nhiệm đối với công nghệ mới: Quản trị AI, dữ liệu lớn và công nghệ cao để đảm bảo con người luôn giữ quyền kiểm soát cuối cùng.

---

1. Bối cảnh và Tầm quan trọng của Diễn đàn

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La (Singapore) – diễn đàn an ninh đa phương hàng đầu khu vực với sự tham dự của hơn 500 đại biểu từ hơn 40 quốc gia. Việc mời lãnh đạo Việt Nam phát biểu khẳng định vị thế, trách nhiệm và uy tín của Việt Nam trong các vấn đề quốc tế.

2. Ba cuộc khủng hoảng nền tảng của thế giới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận định thế giới đang đối mặt với ba cuộc khủng hoảng đan xen:

• Khủng hoảng trật tự quốc tế: Sự suy giảm sức ràng buộc của luật lệ, nguyên tắc luật pháp quốc tế bị diễn giải chủ quan, tư duy "cá lớn nuốt cá bé" trỗi dậy, gây sức ép lên các quốc gia vừa và nhỏ.
• Khủng hoảng mô hình phát triển: Toàn cầu hóa và chuỗi cung ứng đang chịu áp lực từ tăng trưởng chậm, nợ công, biến đổi khí hậu và việc công nghệ/tài chính bị sử dụng làm công cụ gây sức ép.
• Khủng hoảng lòng tin chiến lược: Sự nghi kỵ khiến các động thái phòng vệ bị hiểu lầm là khiêu khích, làm gia tăng nguy cơ đối đầu từ những sự cố nhỏ.

3. Sáu định hướng chiến lược để kiến tạo hòa bình

Để xây dựng một Châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và tự cường, Việt Nam đề xuất 6 định hướng:

1. Luật lệ và đối thoại: Biến đối thoại thành hành động thực chất, duy trì kênh liên lạc khẩn cấp để ngăn chặn khủng hoảng. Việt Nam khẳng định lập trường nhất quán về Biển Đông: giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, dựa trên luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982.
2. Cấu trúc khu vực mở, bao trùm: Ủng hộ các sáng kiến minh bạch, tôn trọng luật pháp quốc tế và không làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN.
3. An ninh con người: Coi phát triển là nền tảng của an ninh bền vững. Hợp tác thực chất trong cứu trợ thảm họa, an ninh nguồn nước, lương thực và năng lượng.
4. Chuẩn mực trách nhiệm công nghệ: Thiết lập quy tắc ứng xử cho AI, công nghệ lượng tử và không gian mạng, đảm bảo con người luôn giữ trách nhiệm cuối cùng trong các quyết định an ninh.
5. Củng cố nền tảng xã hội: Bảo vệ không gian thông tin, chống tin giả và thao túng dư luận để giữ vững đồng thuận quốc gia trước các biến động.
6. Nâng cao năng lực ngoại giao phòng ngừa: Coi đây là năng lực chiến lược, tạo ra các kênh tham vấn linh hoạt để "xuống thang" căng thẳng trước khi xung đột bùng phát.

4. Thông điệp về cạnh tranh và hợp tác

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh:

• Cạnh tranh là tất yếu, nhưng phải nằm trong khuôn khổ luật pháp, minh bạch và tự kiềm chế.
• Châu Á - Thái Bình Dương không phải là không gian đối đầu giữa các khối, mà là không gian mở cho mọi quốc gia đóng góp có trách nhiệm.
• Việt Nam cam kết sẵn sàng cùng các nước củng cố luật lệ, bồi đắp lòng tin và thúc đẩy hợp tác vì lợi ích chung.

5. Kết luận và Tổng kết

Bài phát biểu khẳng định thông điệp chủ đạo: "Chủ động kiến tạo hòa bình, ổn định, phát triển trong một thế giới nhiều biến động." Việt Nam kêu gọi chuyển dịch từ tư duy ứng phó bị động sang kiến tạo chủ động, từ nhắc lại nguyên tắc sang vận hành cơ chế thực tế. Hòa bình không chỉ là sự vắng bóng của xung đột mà là kết quả của quá trình hợp tác, đối thoại và quản trị rủi ro có trách nhiệm. Việt Nam khẳng định lợi ích quốc gia gắn liền với hòa bình khu vực và sẵn sàng đóng góp tích cực vào cộng đồng quốc tế.