Toàn cảnh lễ đón Thủ tướng Nhật Bản thăm chính thức Việt Nam | VTV24

Các Khái Niệm Chính

• Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nhật Bản: Cấp độ quan hệ cao nhất giữa hai nước, được nâng cấp gần 2 năm trước.
• ODA (Official Development Assistance - Hỗ trợ Phát triển Chính thức): Nguồn vốn vay ưu đãi từ chính phủ Nhật Bản cho các dự án phát triển tại Việt Nam.
• Đối thoại 2+2 cấp Thứ trưởng Ngoại giao - Quốc phòng: Cơ chế đối thoại chiến lược mới được nâng cấp, dự kiến họp phiên đầu tiên năm 2025.
• Hợp tác Kinh tế: Trụ cột chính của quan hệ song phương, bao gồm ODA thế hệ mới, đầu tư, thương mại.
• Hợp tác Khoa học Công nghệ, Đổi mới sáng tạo, Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao: Được xác định là trụ cột mới của quan hệ.
• Bán dẫn (Semiconductor): Lĩnh vực công nghệ cao được ưu tiên hợp tác, bao gồm đào tạo nhân lực và nghiên cứu chung.
• Chuyển đổi năng lượng / Chuyển đổi xanh: Lĩnh vực hợp tác quan trọng, với các sáng kiến và dự án cụ thể từ Nhật Bản.
• Sáng kiến Chuyển đổi Năng lượng châu Á (AEI - Asia Energy Transition Initiative): Khuôn khổ hợp tác năng lượng do Nhật Bản đề xuất.
• Cộng đồng Phát thải dòng bằng không châu Á (AZEC - Asia Zero Emission Community): Sáng kiến của Nhật Bản nhằm thúc đẩy khử carbon ở châu Á.
• UNCLOS 1982 (Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982): Cơ sở pháp lý quốc tế quan trọng để giải quyết các vấn đề trên biển, bao gồm Biển Đông.
• Diễn đàn Việt Nam - Nhật Bản về Hợp tác Công nghiệp Chiến lược: Sự kiện thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi xanh, bán dẫn.
• Đại học Việt Nhật: Dự án biểu tượng trong hợp tác giáo dục giữa hai nước.
• Hiệp định Bảo hiểm Xã hội Việt Nam - Nhật Bản: Thỏa thuận đang được thúc đẩy đàm phán để bảo vệ quyền lợi người lao động.

Hội đàm giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Ishiba Shigeru

• Chào mừng và Khẳng định Quan hệ:
  • Thủ tướng Phạm Minh Chính chào mừng Thủ tướng Ishiba Shigeru thăm Việt Nam lần đầu tiên trên cương vị mới, khẳng định Việt Nam coi Nhật Bản là đối tác tin cậy và quan trọng hàng đầu.
  • Cảm ơn và đánh giá cao đóng góp của vốn ODA và đầu tư doanh nghiệp Nhật Bản.
  • Thủ tướng Ishiba cảm ơn sự đón tiếp, đánh giá cao vai trò lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị thế của Việt Nam, ấn tượng về sự phát triển của Việt Nam và khẳng định Nhật Bản tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam.
• Đánh giá Quan hệ và Phương châm Mới:
  • Hai nhà lãnh đạo bày tỏ vui mừng về sự phát triển của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, đánh giá cao tiến triển sau các cuộc gặp gần đây.
  • Đạt nhận thức chung đưa quan hệ lên tầm cao mới, tiến vào kỷ nguyên mới với phương châm: "chân thành, tình cảm, tin cậy, thực chất, hiệu quả, cùng có lợi".
• Tăng cường Tin cậy Chính trị và Hợp tác Quốc phòng - An ninh:
  • Nhất trí duy trì thăm, tiếp xúc cấp cao; thúc đẩy sớm thực hiện chuyến thăm Việt Nam của Nhà vua và Hoàng hậu Nhật Bản.
  • Tăng cường hợp tác quốc phòng - an ninh: công nghệ quốc phòng, giải quyết hậu quả chiến tranh, cứu hộ cứu nạn, gìn giữ hòa bình LHQ, an ninh mạng.
  • Nâng cấp cơ chế đối thoại đối tác chiến lược cấp Thứ trưởng Ngoại giao lên Đối thoại 2+2 cấp Thứ trưởng Ngoại giao - Quốc phòng, tổ chức phiên đầu tiên năm 2025.
• Làm sâu sắc Hợp tác Kinh tế (Trụ cột chính):
  • Thúc đẩy sôi động hóa hợp tác ODA thế hệ mới cho các dự án chiến lược về cơ sở hạ tầng.
  • Tăng cường hợp tác đầu tư, thương mại thực chất, hiệu quả, bền vững.
  • Đánh giá cao tiến triển dự án Đường sắt đô thị tuyến số 1 TP.HCM.
  • Nhất trí đẩy nhanh tiến độ các dự án biểu tượng: Đại học Việt Nhật, Bệnh viện Chợ Rẫy cơ sở 2, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam.
• Hợp tác Nông nghiệp:
  • Thúc đẩy hợp tác nông nghiệp công nghệ cao gắn với bảo đảm chuỗi cung ứng lương thực.
  • Ký kết Tầm nhìn chung và dài hạn về hợp tác nông nghiệp giai đoạn 2025-2030 trong năm nay.
• Cam kết Môi trường Đầu tư:
  • Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh cho doanh nghiệp Nhật Bản.
• Sáng kiến Năng lượng của Nhật Bản:
  • Thủ tướng Ishiba thông báo Nhật Bản mong muốn triển khai 15 dự án chuyển đổi năng lượng trị giá hơn 20 tỷ USD tại Việt Nam trong khuôn khổ Sáng kiến Chuyển đổi Năng lượng châu Á (AEI) và Cộng đồng Phát thải dòng bằng không châu Á (AZEC).
• Trụ cột Mới: Khoa học Công nghệ, Đổi mới sáng tạo, Đào tạo Nhân lực:
  • Xác định đây là trụ cột mới của quan hệ song phương.
  • Đẩy mạnh hợp tác: kinh tế số, bán dẫn, lượng tử, năng lượng nguyên tử, công nghệ thông tin (IT), trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng.
  • Nâng cao hiệu quả cơ chế hợp tác khoa học công nghệ, nghiên cứu khả năng lập cơ chế hợp tác công tư mới.
• Hợp tác Các Lĩnh vực Khác:
  • Đẩy mạnh hợp tác ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu, kết nối nguồn nhân lực (hợp tác lao động), hợp tác địa phương, giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân.
• Đề nghị của Thủ tướng Phạm Minh Chính:
  • Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
  • Tăng cường hợp tác giữa các cơ sở nghiên cứu, đào tạo, giới khoa học, doanh nghiệp.
  • Tăng cường học bổng cho Việt Nam.
  • Hỗ trợ cộng đồng 70 doanh nghiệp và 5.000 kỹ sư IT Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng IT và chuyển đổi số của Nhật Bản.
• Phối hợp Quốc tế và Khu vực:
  • Phối hợp chặt chẽ trên các diễn đàn quốc tế, khu vực.
  • Khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì trật tự quốc tế, hệ thống thương mại tự do dựa trên luật lệ, tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ.
  • Khẳng định tầm quan trọng của duy trì hòa bình, ổn định, giải quyết tranh chấp Biển Đông bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982.
• Chứng kiến Ký kết và Gặp gỡ Báo chí:
  • Chứng kiến lễ trao đổi văn kiện hợp tác (bán dẫn, năng lượng, giáo dục).
  • Thủ tướng Ishiba khẳng định Nhật Bản hỗ trợ dự án nghiên cứu chung, đào tạo tiến sĩ ngành bán dẫn Việt Nam qua Dự án hợp tác khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Nhật Bản - ASEAN; nhắc lại cam kết 15 dự án năng lượng trị giá 20 tỷ USD.
  • Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu: "Hai đất nước chúng ta có rất nhiều việc để làm, có rất nhiều câu chuyện để mà nói và có rất nhiều cái thành quả để chúng ta tự hào và có nhiều vấn đề chúng ta có thể chia sẻ và thông cảm giúp đỡ lẫn nhau... thống nhất là đề cao cái chủ nghĩa đa phương, thúc đẩy cái đoàn kết quốc tế, kêu gọi cái hợp tác..."
• Hợp tác vì Cộng đồng người Việt tại Nhật Bản:
  • Nhất trí khởi động đàm phán Hiệp định Bảo hiểm Xã hội Việt Nam - Nhật Bản trong năm nay.
  • Thúc đẩy xây dựng Biên bản ghi nhớ hợp tác về chương trình lao động mới.
  • Tiếp tục trao đổi về đơn giản hóa thủ tục, mở rộng diện cấp thị thực nhập cảnh Nhật Bản cho công dân Việt Nam, hướng tới mục tiêu 2 triệu lượt khách du lịch/năm.

Các Cuộc Tiếp xúc Cấp cao Khác

• Chủ tịch nước Lương Cường tiếp Thủ tướng Ishiba Shigeru:
  • Chủ tịch nước bày tỏ vui mừng về sự phát triển thực chất, toàn diện của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
  • Khẳng định Việt Nam coi trọng quan hệ với Nhật Bản, tin tưởng chuyến thăm mở ra giai đoạn phát triển mới, chặt chẽ, hiệu quả hơn.
  • Thủ tướng Ishiba khẳng định Nhật Bản tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Việt Nam xây dựng kinh tế độc lập, tự chủ; hoan nghênh cơ chế đối thoại 2+2; mong muốn tăng cường hợp tác quốc phòng - an ninh.
  • Chủ tịch nước đề nghị thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư sâu sắc hơn; hợp tác khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xanh, đào tạo nhân lực (bán dẫn, AI), ứng phó biến đổi khí hậu, nông nghiệp công nghệ cao.
  • Thủ tướng Ishiba đồng tình, khẳng định tạo thuận lợi cho cộng đồng 630.000 người Việt tại Nhật Bản.
  • Chủ tịch nước trân trọng mời Nhà vua và Hoàng hậu Nhật Bản thăm Việt Nam.
• Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp Thủ tướng Ishiba Shigeru:
  • Chủ tịch Quốc hội đánh giá chuyến thăm mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới; cảm ơn hỗ trợ lập pháp và ODA.
  • Đề nghị tăng cường hợp tác 4 lĩnh vực ưu tiên: kinh tế, đào tạo nguồn nhân lực, giao lưu nhân dân, hợp tác địa phương.
  • Mong muốn Nhật Bản khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, cơ sở hạ tầng; mở rộng chương trình đào tạo, trao đổi sinh viên, lao động.
  • Thủ tướng Ishiba nhất trí khuyến khích đầu tư vào hạ tầng, ứng phó thiên tai/biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh/số; mong muốn Quốc hội hai nước tăng cường trao đổi kinh nghiệm tổ chức bầu cử.
  • Hai nhà lãnh đạo nhất trí chia sẻ lập trường, phối hợp tại các diễn đàn khu vực, quốc tế.
  • Chủ tịch Quốc hội mời Chủ tịch Thượng viện và Hạ viện Nhật Bản thăm Việt Nam.

Diễn đàn Việt Nam - Nhật Bản về Hợp tác Công nghiệp Chiến lược

• Mục tiêu và Thành phần:
  • Thúc đẩy hợp tác trong các ngành công nghiệp chiến lược, công nghệ cao, chuyển đổi xanh, bán dẫn.
  • Hơn 330 lãnh đạo tập đoàn, doanh nghiệp lớn tham dự (Panasonic, Tokuyama, Nipro, FPT, T&T, CMC...).
  • Hướng tới hình thành hệ sinh thái hợp tác.
• Ví dụ Hợp tác:
  • Chủ tịch FPT cho biết đã hợp tác với 2 tập đoàn Nhật Bản và Nvidia xây dựng nhà máy AI tại Nhật Bản, mong muốn mở rộng hợp tác cấp liên chính phủ.
• Phát biểu của Thủ tướng Phạm Minh Chính:
  • Đánh giá cao đóng góp của doanh nghiệp Nhật Bản.
  • Nhấn mạnh tầm quan trọng của bán dẫn, công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, năng lượng sạch, kinh tế xanh/tuần hoàn là chìa khóa phát triển nhanh, bền vững.
  • Việt Nam xác định: con người là trung tâm, khoa học công nghệ/đổi mới sáng tạo/chuyển đổi số là nền tảng, hợp tác quốc tế là động lực.
  • Trình bày "bộ tứ chiến lược" của Việt Nam:
    1. Cách mạng tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính.
    2. Đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
    3. Phát triển kinh tế tư nhân là động lực quan trọng.
    4. Hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả, giữ vững kinh tế độc lập tự chủ.
  • Cam kết "3 bảo đảm, 3 cùng" với doanh nghiệp Nhật Bản.
  • Đề nghị doanh nghiệp tiếp tục tin tưởng, mở rộng đầu tư, thúc đẩy nhanh dự án hạ tầng chiến lược, công nghiệp công nghệ cao, bán dẫn với "3 đề cao": thời gian, trí tuệ, sự quyết đoán.
• Phát biểu của Thủ tướng Ishiba Shigeru:
  • Nhấn mạnh Việt Nam là điểm đến đầu tư hứa hẹn (thị trường 100 triệu dân, nguồn nhân lực dồi dào).
  • Việc đẩy mạnh hợp tác công nghệ cao là rất quan trọng, góp phần mở ra kỷ nguyên mới.
• Chứng kiến Ký kết:
  • Hai Thủ tướng chứng kiến lễ trao các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các tổ chức, doanh nghiệp hai nước.

Các Hoạt động Bên lề Khác

• Thủ tướng Ishiba thăm Đại học Việt Nhật:
  • Thông báo chính phủ hai nước nhất trí hợp tác đào tạo nhân lực chất lượng cao ngành chip bán dẫn.
  • Bày tỏ vui mừng trước nỗ lực mở rộng quy mô đào tạo, phát triển chương trình mới (chip bán dẫn) của trường.
  • Mong muốn sinh viên trở thành cầu nối vững chắc cho quan hệ hai nước.
• Hoạt động của các Phu nhân:
  • Phu nhân Tổng Bí thư Ngô Phương Ly và Phu nhân Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Yoshiko cùng trải nghiệm làm bánh cốm, trao đổi về giá trị văn hóa, ẩm thực. Bà Ishiba bày tỏ ấn tượng về văn hóa ẩm thực Việt Nam.
  • Phu nhân Thủ tướng Lê Thị Bích Chân và Phu nhân Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Yoshiko thăm Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, trải nghiệm làm quả còn (dân tộc Thái), múa xòe, thưởng thức nhạc cụ Tây Nguyên. Bà Ishiba hy vọng giao lưu văn hóa, con người sẽ làm quan hệ hai nước thêm bền chặt.

Tổng kết/Kết luận

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru đã tái khẳng định mạnh mẽ mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước, đặt nền móng cho một "kỷ nguyên mới" với phương châm "chân thành, tình cảm, tin cậy, thực chất, hiệu quả, cùng có lợi". Các cuộc hội đàm, tiếp xúc cấp cao và diễn đàn doanh nghiệp đã đạt được nhiều kết quả cụ thể, tập trung vào việc làm sâu sắc trụ cột hợp tác kinh tế (ODA thế hệ mới, đầu tư, thương mại, các dự án hạ tầng lớn) và xác định trụ cột mới là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng (với cam kết 15 dự án trị giá 20 tỷ USD từ Nhật Bản). Hợp tác quốc phòng - an ninh được tăng cường với việc nâng cấp cơ chế đối thoại 2+2. Các thỏa thuận thúc đẩy hợp tác nông nghiệp, ứng phó biến đổi khí hậu, giao lưu nhân dân, và tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt tại Nhật Bản (đàm phán Hiệp định Bảo hiểm Xã hội, đơn giản hóa thị thực) cũng được nhất trí. Chuyến thăm thể hiện sự tin cậy chính trị cao, sự đồng hành và ủng hộ của Nhật Bản đối với sự phát triển của Việt Nam, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác thực chất, sâu rộng trên mọi lĩnh vực, đóng góp vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực và thế giới.