TIÊU ĐIỂM: Làm thế nào để sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững từ dầu ăn đã qua sử dụng? | VTV24

Key Concepts:

• Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF - Sustainable Aviation Fuel)
• Giảm phát thải carbon trong ngành hàng không
• Phụ phẩm nông nghiệp và dầu ăn đã qua sử dụng làm nguyên liệu SAF
• Quy định của Liên minh Châu Âu (EU) về sử dụng SAF
• Chỉ thị 13 của Bộ Công Thương Việt Nam về phát triển SAF
• Cơ chế bù đắp carbon của ICAO (KIA)

1. Hiện Trạng và Tầm Quan Trọng của Chuyến Bay Xanh:

• Năm 2024, ngành hàng không vận chuyển 5 tỷ lượt hành khách, đạt doanh thu 1000 tỷ đô la Mỹ và lợi nhuận dòng hơn 30 tỷ đô la Mỹ.
• Ngành hàng không chiếm 2-3% lượng khí thải nhà kính toàn cầu, gây ra biến đổi khí hậu.
• Sự cần thiết chuyển đổi sang nhiên liệu mới thân thiện với môi trường để giảm phát thải và trung hòa carbon.
• Chuyến bay xanh không chỉ là mơ mộng mà bắt đầu từ những hành động nhỏ như thay cốc nhựa bằng cốc giấy, tối ưu hóa hành trình bay và sử dụng nhiên liệu SAF.

2. Nhiên Liệu Hàng Không Bền Vững (SAF):

• SAF là nhiên liệu hàng không mới, bền vững, thân thiện với môi trường.
• SAF có thể được tạo ra từ dầu ăn đã qua sử dụng, mỡ cá, và các loại phụ phẩm nông nghiệp.
• Quy trình sản xuất SAF từ dầu ăn đã qua sử dụng:
  1. Gom dầu ăn đã qua sử dụng.
  2. Hâm nóng và lọc sạch dầu.
  3. Đun dầu ở nhiệt độ cao và bơm khí hydro (phản ứng hóa học tạo ra nước và dầu).
  4. Làm nguội và tách riêng nước và dầu.
  5. Gia nhiệt lần cuối và bổ sung thêm khí (bao gồm hydro).
  6. Thu được ba loại nhiên liệu bền vững khác nhau.
  7. Pha trộn SAF với nhiên liệu hóa thạch để phù hợp với động cơ máy bay hiện tại.
• SAF được nạp vào máy bay tại sân bay để chuẩn bị cất cánh.

3. Quy Định và Chính Sách Phát Triển SAF:

• Liên minh Châu Âu (EU):
  • Từ năm 2025, nhiên liệu máy bay nạp tại các sân bay EU phải chứa ít nhất 2% SAF.
  • Tỉ lệ SAF tăng dần lên 6% vào năm 2030, 20% vào năm 2035 và 70% vào năm 2050.
  • Quy định này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2024, áp dụng cho các nhà cung cấp nhiên liệu hàng không, các sân bay và hãng hàng không tại EU.
  • Từ ngày 01 tháng 01 năm 2025, các hãng hàng không khởi hành tới các sân bay EU phải dùng SAF để vận hành chuyến bay.
• Việt Nam:
  • Ngày 11 tháng 01 năm 2025, Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị 13 về phát triển ứng dụng nhiên liệu hàng không bền vững SAF cho vận tải hàng không.
  • Chỉ thị này đặt nền móng phát triển nhiên liệu hàng không bền vững SAF tại Việt Nam.
  • Việt Nam có lợi thế từ nguồn dầu ăn thải và phụ phẩm nông nghiệp (ví dụ: mỡ cá) để sản xuất SAF với chi phí cạnh tranh.
  • Bộ Công Thương sẽ cùng các bộ ngành nghiên cứu chính sách khuyến khích doanh nghiệp sản xuất SAF.
  • Cục Hàng không Việt Nam đã đăng ký với ICAO tham gia giai đoạn tự nguyện của CORSIA (KIA) từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.
  • Từ năm 2027, các chuyến bay của Việt Nam phải đáp ứng yêu cầu của ICAO nếu muốn khai thác thị trường bay ở các quốc gia thành viên ICAO.
  • Việt Nam cần hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với nguyên liệu sạch trong ngành hàng không và xây dựng chính sách khuyến khích, hỗ trợ các đơn vị sản xuất và sử dụng nguyên liệu sạch.

4. Lợi Thế và Tiềm Năng của Việt Nam:

• Việt Nam sở hữu nguồn nguyên liệu tái tạo dồi dào như phụ phẩm nông nghiệp, dầu tái chế, sinh khối.
• Nếu được đầu tư công nghệ và hạ tầng, Việt Nam có thể xuất khẩu SAF sang các thị trường tiềm năng như EU, ASEAN.
• Điều này giúp giảm phụ thuộc nhập khẩu và nâng cao vị thế công nghiệp xanh của quốc gia.

5. Thay Đổi Nhận Thức và Hành Động:

• Chuyến bay xanh không chỉ là thay đổi công nghệ, nhiên liệu mà còn là thay đổi nhận thức.
• Mỗi hành động nhỏ từ thay đổi trong hành trình bay đến sản xuất SAF đều góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành hàng không.
• Lợi ích của chuyến bay xanh không chỉ dành cho các hãng bay và thành phố kết nối mà còn cho cả hành tinh và thế hệ tương lai.
• Mỗi hành động xanh hôm nay là tấm vé khứ hồi để nhân loại quay về với một tương lai trong lành.

6. Notable Quotes:

• "Mỗi hành động xanh của ngày hôm nay chính là tấm vé khứ hồi để nhân loại có thể quay trở về với một tương lai trong lành và một bầu trời trong trẻo hơn."

7. Synthesis/Conclusion:

Ngành hàng không đang đối mặt với áp lực giảm phát thải carbon và chuyển đổi sang nhiên liệu bền vững. Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) là giải pháp tiềm năng, có thể được sản xuất từ các nguồn tái tạo như dầu ăn đã qua sử dụng và phụ phẩm nông nghiệp. Các quy định của EU và chính sách của Việt Nam đang thúc đẩy việc sử dụng SAF. Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển ngành công nghiệp SAF, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn có thể xuất khẩu. Sự thành công của chuyến bay xanh đòi hỏi sự thay đổi nhận thức và hành động từ tất cả các bên liên quan.