TIÊU ĐIỂM: Chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT trên máy tính | VTV24

Key Concepts

• Chuyển đổi số giáo dục: Quá trình thay đổi phương thức thi từ giấy sang máy tính.
• Khoảng cách số (Digital Divide): Sự chênh lệch về hạ tầng công nghệ và kỹ năng giữa các vùng miền (đô thị vs. vùng cao).
• Ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa: Hệ thống đề thi được xây dựng theo ma trận để đảm bảo tính công bằng giữa các ca thi khác nhau.
• Mô hình trung tâm khảo thí: Cách thức tổ chức thi tập trung, tận dụng hạ tầng sẵn có tại các trường học.
• Lộ trình thử nghiệm: Chiến lược triển khai từng bước từ thử nghiệm quy mô nhỏ đến toàn quốc.

---

1. Bối cảnh và Mục tiêu

Từ năm 2027, kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính sẽ trở thành hiện thực chính thức tại Việt Nam. Đây không chỉ là thay đổi về hình thức mà là một cuộc cách mạng về hạ tầng và tư duy, hướng tới việc hình thành "tư duy số" cho học sinh.

2. Thực trạng triển khai tại các khu vực

• Tại Hà Nội (Khu vực thuận lợi): Các trường như THPT Mary Curry và THPT Xuân Phương đã bắt đầu thử nghiệm. Học sinh làm quen với việc đánh máy, nghe qua tai nghe và thao tác trên phần mềm.
  • Thách thức: Sự ổn định của hệ thống (lỗi kết nối, bị đăng xuất), yêu cầu giám thị phải có kỹ năng hỗ trợ kỹ thuật thay vì chỉ giám sát.
• Tại Lào Cai (Vùng biên giới): Đối mặt với "khoảng cách số" nghiêm trọng.
  • Thực trạng: Thiếu máy tính (24 máy cho 500 học sinh), thiếu mạng ổn định, thiếu nhân lực chuyên trách (chỉ có 1 giáo viên tin học cho toàn trường). Học sinh chưa được tiếp cận công nghệ thường xuyên, dẫn đến khó khăn trong các thao tác cơ bản.

3. Kinh nghiệm quốc tế và trong nước

• Quốc tế: Các kỳ thi chuẩn hóa như SAT, ACT, IELTS đã chuyển sang thi trên máy tính để đảm bảo tính minh bạch và chính xác.
• Việt Nam: Các đơn vị tiên phong bao gồm Đại học Quốc gia Hà Nội (từ 2014), Đại học Sư phạm TP.HCM (2022), Đại học Bách Khoa Hà Nội (2023). Lộ trình chung là: Thử nghiệm -> Đánh giá -> Mở rộng quy mô.

4. Các yêu cầu kỹ thuật và chiến lược triển khai

• Ngân hàng câu hỏi: Phải xây dựng ma trận đề thi chuẩn hóa để đảm bảo dù thi ở các ca khác nhau, độ khó vẫn tương đương, đảm bảo tính công bằng.
• Hạ tầng phần cứng: Không cần đầu tư máy tính cá nhân cho từng học sinh. Chiến lược là biến mỗi trường phổ thông thành một "điểm thi chuẩn hóa".
• Hiệu quả đầu tư: Cần tính toán để thiết bị phục vụ đa mục đích, tránh lãng phí khi chỉ dùng cho một kỳ thi duy nhất.

5. Lộ trình đề xuất

1. Giai đoạn 1: Xây dựng hạ tầng, phần mềm và thử tải hệ thống để đảm bảo sự ổn định.
2. Giai đoạn 2: Chọn lọc các môn thi phù hợp để triển khai thí điểm toàn bộ thí sinh trên máy tính.
3. Giai đoạn 3: Mở rộng dần số lượng môn thi (3-4 môn) trên nền tảng số.

6. Các quan điểm và nhận định quan trọng

• Về gian lận: Thi trên máy tính với mã đề ngẫu nhiên giúp giảm thiểu tối đa các hành vi gian lận thi cử.
• Về tâm lý: Học sinh cần rèn luyện kỹ năng làm bài trên máy và tâm lý phòng thi vững vàng hơn so với thi giấy.
• Trích dẫn: "Việc thi trên máy tính sẽ dần trở nên bắt buộc thôi, bởi vì đề của mỗi người sẽ có những mã đề khác nhau... giảm được tối đa sự gian lận của học sinh."

7. Tổng kết

Việc chuyển đổi sang thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là xu thế tất yếu. Tuy nhiên, thành công của lộ trình này đến năm 2030 phụ thuộc vào việc thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền. Nếu không có sự đầu tư đồng bộ về thiết bị và nhân lực tại các vùng khó khăn, khoảng cách về công nghệ sẽ trở thành rào cản về cơ hội học tập và thi cử của học sinh. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng, ngân hàng đề thi và kỹ năng cho cả giáo viên lẫn học sinh là những yếu tố then chốt.