Thuốc đông y "gia truyền": Sự thật sau lời quảng cáo | VTV24

Key Concepts

• Thuốc giả/Thuốc kém chất lượng: Sản phẩm được gắn mác "đông y gia truyền" nhưng chứa tân dược trái phép.
• Tân dược bị cấm: Các chất như Dexamethasone (kháng viêm), Chlorpheniramine (kháng histamin), Paracetamol (giảm đau) bị trộn vào thuốc đông y.
• Thông tư 10/2021/TT-BYT: Quy định về danh mục chất cấm trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
• Hệ lụy sức khỏe: Suy gan, suy thận, suy thượng thận, viêm dạ dày, ngộ độc kim loại nặng (chì, asen, thủy ngân).
• Lừa đảo thương mại: Hành vi quảng cáo sai sự thật, thay đổi nhãn mác, sản xuất trong điều kiện mất vệ sinh.

---

1. Thực trạng sản xuất và kinh doanh thuốc đông y giả

Các vụ án tại Nghệ An và Hà Tĩnh đã phơi bày quy trình sản xuất thuốc đông y giả quy mô lớn:

• Quy trình sản xuất: Đối tượng thu mua nguyên liệu trôi nổi, sử dụng mật mía, bột ngô, bột nếp trộn với tân dược. Tại Hà Tĩnh, quy trình sản xuất diễn ra dưới nền đất, mất vệ sinh, ruồi nhặng bám đầy.
• Thủ đoạn: Trộn tân dược vào thuốc đông y để tạo tác dụng "tức thì" (giảm đau nhanh, ăn ngon, ngủ sâu, tăng cân). Người dùng lầm tưởng thuốc có hiệu quả thần kỳ, từ đó tin tưởng và tiếp tục sử dụng.
• Quảng cáo: Sử dụng mạng xã hội (Zalo, Facebook), sơn quảng cáo lên tường nơi công cộng, cam kết "khỏi hẳn 100%", "gia truyền ông cố để lại", "không tác dụng phụ".

2. Các thành phần tân dược nguy hiểm và tác dụng phụ

Cơ quan chức năng (Viện Khoa học hình sự Bộ Công an) xác định các thành phần tân dược bị lạm dụng:

• Dexamethasone: Thuốc kháng viêm mạnh. Sử dụng lâu dài gây tích nước (khiến người dùng tưởng tăng cân), viêm dạ dày, suy thượng thận.
• Chlorpheniramine: Thuốc kháng histamin, gây buồn ngủ, giúp người dùng cảm thấy "ngủ sâu".
• Paracetamol: Thuốc giảm đau, hạ sốt. Việc lạm dụng không kiểm soát gây áp lực cực lớn lên gan và thận.

3. Hệ lụy đối với người tiêu dùng

• Ngộ độc: Các chuyên gia y tế cảnh báo về nguy cơ ngộ độc chì (gây co giật, hôn mê, tổn thương não), asen (tổn thương gan), thủy ngân (tổn thương thận) và vi nấm (suy gan cấp).
• Vòng lặp bệnh lý: Người bệnh (như trường hợp ông Phạm Văn Vụ) ban đầu thấy triệu chứng giảm nhanh nhờ tân dược, nhưng khi ngưng thuốc, bệnh tái phát nặng hơn. Việc sử dụng kéo dài dẫn đến suy gan, suy thận mãn tính.
• Niềm tin sai chỗ: Người dân thiếu cảnh giác, bỏ qua việc thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín để tin vào các quảng cáo không kiểm chứng.

4. Khuyến cáo từ cơ quan chức năng

Để bảo vệ sức khỏe, người dân cần tuân thủ các nguyên tắc:

1. Kiểm tra giấy phép: Chỉ sử dụng thuốc đã được Bộ Y tế (Cục Quản lý Dược) cấp số đăng ký lưu hành. Người dân có thể tra cứu thông tin này trên cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế.
2. Mua tại cơ sở hợp pháp: Chỉ mua thuốc tại các nhà thuốc, cơ sở kinh doanh được cấp phép.
3. Tuân thủ chỉ định: Sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ và cán bộ y tế, không tự ý điều trị bằng các loại thuốc trôi nổi.
4. Cảnh giác với quảng cáo: Không tin vào các lời quảng cáo "chữa khỏi 100%", "gia truyền" trên mạng xã hội mà không có căn cứ khoa học.

Kết luận

Việc trộn tân dược vào thuốc đông y không chỉ là hành vi gian lận thương mại, sản xuất hàng giả mà còn là tội ác đối với sức khỏe cộng đồng. Sự thiếu hiểu biết và niềm tin đặt sai chỗ của người tiêu dùng đã vô tình tiếp tay cho các đối tượng phạm tội. Người bệnh cần ưu tiên đến các cơ sở y tế chính thống thay vì tìm đến các sản phẩm "gia truyền" không rõ nguồn gốc để tránh những hậu quả không thể cứu vãn đối với tính mạng.