Thời sự toàn cảnh tối 11/10: Lũ ở ngoại thành Hà Nội còn ở mức cao, trên mức báo động 3 | VTV24

Key Concepts: Lũ lụt, Thu hoạch lúa, Nước thải y tế, Quy chuẩn xả thải, Quan trắc, Coliform, Hệ thống xử lý nước thải, Metro, Ô nhiễm không khí, Bão nhiệt đới, Động đất, Vượt biên, Điện thoại thông minh, Thói quen sử dụng công nghệ lành mạnh, Báo động ba, Công điện, Hộ đê, Sạt trượt, Rau màu, Thịt kho ruột Huế.

1. Hỗ trợ người dân vùng lũ ngoại thành Hà Nội thu hoạch lúa

• Tình hình khẩn cấp: Lũ về đúng kỳ thu hoạch lúa trên các cánh đồng ngoại thành Hà Nội, đặc biệt tại các xã Đa Phúc, Trung Dã, khiến bà con đối diện nguy cơ mất trắng. Tại xã Đa Phúc, tổng diện tích sản xuất nông nghiệp bị ngập úng lên tới gần 1000 ha, nhiều khu vực nước dâng từ 0,6 đến 1,2 m.
• Hành động cứu trợ: Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ thuộc Sư đoàn 312, Quân đoàn 12 đã khẩn trương xuống đồng, chạy đua với thời gian để giúp dân thu hoạch lúa bị ngập úng. Các công đoạn bao gồm gặt lúa từ vùng xa, vận chuyển bằng chậu/bạt, và sử dụng máy tuốt lúa.
• Thiệt hại và nỗ lực: Người dân chịu thiệt hại nặng nề, ví dụ một hộ dân bình thường thu hoạch được 20 tải lúa nay chỉ còn 10 tải. Lực lượng quân đội quyết tâm "cố gắng hết sức để giúp bà con hết sức có thể".
• Công tác phòng chống lũ: Các lực lượng vẫn duy trì trực ban 100% quân số tại các khu vực trọng điểm, theo dõi sát diễn biến mực nước sông Cầu, sông Cà Lồ. Tiểu đoàn và trung đoàn đã huy động hơn 300 chiến sĩ trong 3 ngày để đắp đê, hộ đê, di dời người dân và vật chất khỏi các khu vực nước dâng nhanh.
• Chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Bộ đã gửi công điện tới Chủ tịch UBND TP. Hà Nội và các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Ninh, đề nghị đảm bảo an toàn đê điều trên sông Cầu, sông Thường, sông Cà Lồ. Các biện pháp bao gồm kiểm tra, theo dõi, tuần tra canh gác đê, duy trì lực lượng và vật tư hộ đê, kiểm soát xe cơ giới đi trên đê (tuyệt đối không cho xe đi vào các khu vực đê yếu trừ xe phục vụ công tác hộ đê và xe ưu tiên).

2. Dự báo thời tiết và diễn biến lũ

• Tốc độ thoát lũ: Tốc độ thoát lũ tại ngoại thành Hà Nội khá chậm do nằm ở phía hạ lưu.
• Mực nước lũ: Trên sông Cà Lồ (trạm Mạnh Tân) và sông Cầu (trạm Lương Phúc), mực nước lũ dự báo vẫn cao trên báo động 3 (khoảng 50-60 cm) từ tối nay đến sáng mai, khả năng xuống dưới báo động 3 từ chiều mai.
• Tình hình tại Bắc Ninh: Lũ trên sông Cầu (trạm Phúc Lộc Phương) và sông Thương (trạm Phủ Lạng Thương) đến sáng mai vẫn cao trên báo động 3 (khoảng 10-60 cm), tiếp tục gây ngập lụt sâu các vùng trũng thấp ven sông ở Bắc Ninh và ngoại thành Hà Nội.
• Dự báo thời tiết:
  • Hà Nội: Tối và đêm nay có lúc mưa rào, nhiệt độ thấp nhất khoảng 25°C. Trưa chiều mai trời nắng, nhiệt độ tăng lên 32°C.
  • TP. Hồ Chí Minh: Tối và đêm nay có mưa, có lúc mưa nặng hạt kèm dông sét và gió giật mạnh, nhiệt độ thấp nhất khoảng 25°C.

3. Hoạt động thiện nguyện từ Huế hướng về vùng lũ phía Bắc

• Tinh thần sẻ chia: Người dân thành phố Huế, địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, đã tổ chức nhiều hoạt động thiện nguyện để chia sẻ khó khăn với người dân vùng lũ phía Bắc.
• Các hoạt động: Cùng nhau nấu các món ăn đặc sản của Huế như "thịt kho ruột Huế" để gửi đến bà con, đảm bảo món ăn giữ được hương vị thơm ngon khi đến tay người nhận.
• Phạm vi tham gia: Nhiều tổ chức, cá nhân trên địa bàn thành phố đã tích cực hưởng ứng lời kêu gọi của thành phố Huế.
• Hỗ trợ trực tiếp: Trước đó, nhiều đội tình nguyện từ Huế đã nhanh chóng đến tận vùng lũ phía Bắc để tham gia cứu hộ, cứu nạn và trao nhu yếu phẩm, nước uống cho bà con, thể hiện tình cảm gắn kết yêu thương trong thiên tai hoạn nạn.

4. Ảnh hưởng của bão đến nông nghiệp và thị trường rau xanh

• Thiệt hại nông nghiệp: Cơn bão số 10 và 11 đã gây thiệt hại lớn cho ngành nông nghiệp, riêng rau màu có khoảng 30.000-1000 ha bị ảnh hưởng và thiệt hại.
• Giá rau tăng vọt: Sau khi tạm hạ nhiệt, thị trường rau xanh tại Hà Nội (ví dụ chợ Nghĩa Tân) lại tăng trở lại, mức tăng từ 2 đến 3 lần tùy loại. Ví dụ, rau cải từ 15.000đ/kg lên 30.000-35.000đ/kg, rau muống từ 7.000-10.000đ lên 20.000-25.000đ.
• Nguồn cung khan hiếm: Số lượng rau bán ra giảm đáng kể (từ 60-70 kg/sạp xuống còn 30-40 kg). Nguồn cung chủ yếu từ miền Nam do rau màu phía Bắc bị ngập hết.
• Điển hình tại Bê Linh (Hà Nội): Vùng rau trọng điểm này bị mất trắng nhiều diện tích sau khi nước rút, rau còn lại bị hỏng dập nát. Năng suất giảm mạnh, một sào chỉ còn được một tạ thay vì 7-8 tạ như bình thường.
• Khuyến nghị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Các địa phương ưu tiên các giống rau ăn lá ngắn ngày để phục vụ nhu cầu tăng cao sau bão, đồng thời chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất cây vụ đông, coi đây là vụ chính để bù đắp thiệt hại vụ mùa.

5. Thách thức trong xử lý nước thải y tế

• Mối nguy hại: Nước thải y tế chứa nhiều hóa chất độc hại, vi khuẩn, virus và mầm bệnh. Nếu không được xử lý đúng quy trình trước khi thải ra môi trường sẽ gây ô nhiễm nguồn nước, đất và ảnh hưởng đến hệ sinh thái tự nhiên.
• Quy mô: Năm 2023, tổng lượng nước thải y tế phát sinh trung bình tại các cơ sở y tế cả nước là 130.000 m³/ngày đêm.
• Thực trạng lỏng lẻo: Mặc dù các cơ sở y tế nỗ lực, quy trình vận hành hệ thống xử lý nước thải vẫn còn lỏng lẻo, tiềm ẩn nguy cơ về chất lượng nước thải đầu ra.
• Trường hợp Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa: Nước thải đầu ra sau xử lý nhìn trong vắt về mặt trực quan. Tuy nhiên, khi kiểm tra, hóa chất xử lý vi khuẩn đã hết, dù cán bộ phụ trách kỹ thuật khẳng định kiểm tra định kỳ và bổ sung kịp thời. Chi phí xử lý nước thải của bệnh viện là 37 triệu đồng/tháng cho khoảng 350 m³/ngày.
• Trường hợp Bệnh viện Phụ sản tỉnh Thanh Hóa: Đã bị xử phạt hành chính vì xả thải vượt quy chuẩn cho phép, trong đó chỉ tiêu Coliform vượt 480 lần. Bệnh viện đã thay thế một số thiết bị (từ sắt thép sang nhựa) nhưng chưa xác định chính xác nguyên nhân vượt chuẩn. Kế hoạch tổng thể thay đổi công nghệ hệ thống xử lý nước thải mới đang gặp khó khăn trong việc tìm đơn vị thực hiện (lần đấu thầu đầu tiên không có đơn vị tham gia, lần thứ hai chỉ có một đơn vị).
• Vấn đề chung tại Thanh Hóa: Sở Y tế Thanh Hóa cho biết Bệnh viện Phụ sản là một trong ba bệnh viện có nước thải đầu ra không đạt quy chuẩn gần đây. Dự kiến kiểm tra toàn bộ 58 bệnh viện trên địa bàn trong tháng 10. Khó khăn lớn nhất là nhiều hệ thống xử lý nước thải đã xuống cấp (xây dựng mới nhất 6 năm, lâu nhất gần 20 năm) và chưa được đầu tư nâng cấp.
• Giải pháp: Cần kiểm soát chặt chẽ quy trình vận hành và nâng cấp hệ thống xử lý nước thải để đáp ứng yêu cầu đạt chuẩn.

6. Bất tiện về chỗ gửi xe tại tuyến Metro số 1 TP. Hồ Chí Minh

• Vấn đề: Người dân phản ánh gặp khó khăn khi tìm chỗ gửi xe tại các ga hành khách của tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên, đặc biệt là các ga Đại học Quốc gia, Thủ Đức, Khu công nghệ cao.
• Tình trạng quá tải: Các bãi xe (bao gồm cả bãi phụ) có sức chứa tối đa khoảng 450 xe/ga, nhưng thường đầy chỉ sau khoảng 1 tiếng phục vụ (từ 6 giờ sáng).
• Nguyên nhân: Không chỉ hành khách đi metro mà nhiều người không đi metro cũng gửi xe tại đây.
• Hậu quả: Nhiều người phải đi sớm hơn cả tiếng đồng hồ để có chỗ gửi xe hoặc tìm chỗ khác, gây bất tiện, đặc biệt cho sinh viên, công nhân và người dân từ Đồng Nai.
• Bãi xe tư nhân: Dù giá cao hơn (10.000đ so với 4.000đ của bãi xe thanh niên xung phong), các bãi xe tư nhân cạnh ga cũng nhanh chóng kín chỗ sau 9 giờ sáng.
• Thời gian diễn ra: Tình trạng này đã diễn ra trong nhiều tháng qua, đặc biệt vào các buổi sáng ngày làm việc trong tuần.

7. Ô nhiễm không khí làm tăng cường độ bão ở Đông Nam Á

• Nghiên cứu: Đại học Công nghệ Nanyang Singapore đã phân tích dữ liệu vệ tinh và thời tiết trong 10 năm qua trên khắp Đông Nam Á.
• Kết quả:
  • Ô nhiễm không khí làm tăng số lượng hạt mà hơi nước có thể ngưng tụ, khiến các cơn bão trở nên dữ dội hơn.
  • Ô nhiễm không khí làm gia tăng lượng sét trong các cơn bão nhiệt đới lên đến 27%, khiến chúng nguy hiểm hơn.
  • Các cơn bão trong điều kiện ô nhiễm có phạm vi ảnh hưởng rộng hơn, gần như tăng gấp đôi.

8. Động đất tại miền Nam Philippines

• Sự kiện: Hai trận động đất mạnh xảy ra hôm qua ở miền Nam Philippines.
• Hậu quả: Người dân tại thành phố Mati phải ngủ ngoài trời hoặc trong lều vì lo sợ động đất hoặc dư chấn tiếp tục xảy ra.
• Thiệt hại: Chính quyền mô tả thiệt hại về đường xá, cầu cống, trường học và các cơ sở hạ tầng công cộng khác là tối thiểu, nhưng chưa xác định được số người mất nhà cửa.
• Bối cảnh: Hai trận động đất này xảy ra chỉ chưa đầy hai tuần sau hai trận động đất trước đó, bao gồm trận động đất 6,9 độ lớn tại đảo Cebu khiến 75 người thiệt mạng và khoảng 72.000 ngôi nhà bị phá hủy.

9. Cảnh sát Pháp dùng hơi cay ngăn người vượt biên sang Anh

• Sự kiện: Khoảng 100 người đàn ông và phụ nữ tụ tập trên bãi biển Gravelines ở miền bắc nước Pháp với hy vọng vượt qua eo biển Manche đã bị cảnh sát Pháp dùng bình xịt hơi cay ngăn lại khi họ bắt đầu hướng đến một chiếc xuồng nhỏ.
• Chính sách của Anh: Bộ trưởng Nội vụ Anh cho biết các chuyến bay trục xuất qua eo biển Manche đang được tăng cường nhằm gửi thông điệp rằng những người di cư cố gắng vượt biên vào Anh bằng thuyền sẽ đối mặt với việc bị bắt giữ và trục xuất nếu đến Anh bằng cách bất hợp pháp.
• Thống kê: 19 chuyến bay hồi hương đã diễn ra sau 7 vụ trục xuất vào tháng trước.

10. Thành phố Nhật Bản giới hạn thời gian sử dụng điện thoại thông minh

• Quy định: Thành phố Toyoake, Nhật Bản, đã đặt giới hạn thời gian sử dụng điện thoại thông minh tối đa là 2 giờ mỗi ngày.
• Tính chất: Đây là một khuyến nghị, không áp dụng hình phạt cho việc vượt quá giới hạn. Quy định này cũng không bao gồm thời gian dùng điện thoại cho việc học và công việc.
• Mục đích: Thúc đẩy thói quen sử dụng công nghệ lành mạnh hơn, cải thiện sức khỏe (giúp ngủ nhiều hơn), và giảm tình trạng sụt giảm giao tiếp giữa người với người. Thị trưởng thành phố bày tỏ lo ngại về việc mọi người chỉ nhìn chằm chằm vào điện thoại và không nói chuyện với nhau.
• Khuyến cáo cụ thể: Học sinh tiểu học tránh sử dụng điện thoại sau 9 giờ tối; học sinh trung học cơ sở và các lớp lớn hơn không sử dụng điện thoại sau 10 giờ tối.
• Bối cảnh: Các cuộc khảo sát cho thấy người dân Nhật Bản ngủ ít hơn các nền kinh tế phát triển khác, thường do giờ làm việc kéo dài.
• Phản ứng của người dân: Ban đầu có sự phản đối rộng khắp, nhưng sau đó nhiều người dân đồng tình khi biết giới hạn chỉ mang tính khuyến nghị và không bao gồm thời gian làm việc/học tập. Tuy nhiên, vẫn có người không bị thuyết phục, cho rằng sắc lệnh này "vô nghĩa" và là "sự lạm dụng" quyền lực khi can thiệp vào thời gian rảnh của cá nhân.

Kết luận

Bản tin tổng hợp nhiều vấn đề nóng hổi từ trong nước đến quốc tế. Trong nước, tình hình lũ lụt tại ngoại thành Hà Nội gây thiệt hại nặng nề cho nông nghiệp, đòi hỏi sự hỗ trợ khẩn cấp từ quân đội và các biện pháp phòng chống lũ từ chính quyền. Đồng thời, lũ lụt cũng tác động mạnh đến thị trường rau xanh, đẩy giá cả tăng cao. Một vấn đề cấp bách khác là tình trạng lỏng lẻo trong xử lý nước thải y tế tại các bệnh viện, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ và nâng cấp hệ thống. Ngoài ra, vấn đề thiếu chỗ gửi xe tại các ga Metro ở TP. Hồ Chí Minh cũng gây bất tiện lớn cho người dân. Trên bình diện quốc tế, bản tin đề cập đến tác động của ô nhiễm không khí làm tăng cường độ bão ở Đông Nam Á, các trận động đất liên tiếp ở Philippines, nỗ lực ngăn chặn người vượt biên sang Anh của cảnh sát Pháp, và một sáng kiến độc đáo của thành phố Toyoake (Nhật Bản) nhằm khuyến khích người dân sử dụng điện thoại thông minh một cách lành mạnh hơn. Các thông tin này cho thấy những thách thức đa dạng mà xã hội đang phải đối mặt, từ thiên tai, môi trường, cơ sở hạ tầng đến các vấn đề xã hội và công nghệ.