Thời sự TC 8/10: Yêu cầu quyết liệt thực hiện giải pháp tăng nguồn cung, giảm giá nhà, bất động sản

Key Concepts

• Bão số 10, Bão số 11: Các cơn bão lớn gây thiệt hại nặng nề cho miền Trung và miền Bắc Việt Nam.
• Bốn tại chỗ: Phương châm phòng chống thiên tai tại chỗ (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ).
• Học trực tuyến (Online Learning/Zoom): Phương pháp giảng dạy và học tập từ xa, được tái áp dụng trong bối cảnh thiên tai.
• Thị trường cận biên (Frontier Market): Thị trường chứng khoán nhỏ, thanh khoản thấp, cơ sở hạ tầng và khung pháp lý đang hoàn thiện.
• Thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market): Thị trường chứng khoán có quy mô vốn hóa và thanh khoản lớn hơn, hạ tầng giao dịch tốt hơn, khung pháp lý tiệm cận chuẩn quốc tế.
• FTSE Russell: Tổ chức xếp hạng thị trường chứng khoán toàn cầu.
• Hệ thống KX: Hệ thống hạ tầng công nghệ giao dịch chứng khoán.
• Thiết bị xịt hít (Inhalers): Dụng cụ y tế dùng trong điều trị bệnh hô hấp, được đề cập về tác động môi trường.
• Trường học nổi (Floating Schools): Mô hình trường học trên thuyền, thích ứng với vùng ngập lụt.
• F&B (Food and Beverage) và FMCG (Fast-Moving Consumer Goods): Ngành thực phẩm, đồ uống và hàng tiêu dùng nhanh.

---

Tình hình thiên tai và công tác khắc phục tại Việt Nam

Các cơn bão số 10 và số 11 đã gây ra những thiệt hại nghiêm trọng trên diện rộng, ảnh hưởng đến nhiều trường học, cơ sở hạ tầng và đời sống người dân.

• Thiệt hại về giáo dục: Nhiều trường học phải đóng cửa do giao thông bị chia cắt hoặc bị ngập lụt nặng nề. Bão số 10 đã ảnh hưởng đến hơn 1.000 trường học, gây thiệt hại ước tính hàng trăm tỷ đồng. Hà Tĩnh chịu thiệt hại nặng nhất với 412 cơ sở giáo dục bị ảnh hưởng, thiệt hại 429 tỷ đồng; Nghệ An có 483 cơ sở bị ảnh hưởng, thiệt hại khoảng 300 tỷ đồng.
• Thiệt hại về người và tài sản:
  • Thái Nguyên: Sông Cầu xuất hiện lũ đặc biệt lớn, vượt đỉnh lũ lịch sử năm 2024, gây ngập sâu nhiều khu vực trung tâm. Thống kê sơ bộ có 6 người chết và mất tích, nhiều khu vực bị chia cắt, cô lập. Trường phổ thông dân tộc nội trú Na Rì có hơn 270 học sinh bị mắc kẹt, khoảng 100 em đã được di dời.
  • Tuyên Quang: Mưa to đến rất to gây ngập úng cục bộ. 124/14 xã phường có nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. 247 nhà bị ảnh hưởng, trong đó 83 nhà bị ngập hư hỏng.
  • Cao Bằng: Đối mặt với đợt mưa lũ lịch sử, nhiều nơi ngập sâu, mực nước sông vượt báo động 3. Độ ẩm đất vượt ngưỡng bão hòa 85%, nguy cơ sạt lở đất và lũ quét rất cao.
  • Lạng Sơn: Nhiều xã như Tân Tiến, Trang Định, Thất Khê, Hữu Lũng ngập sâu, người già, trẻ em bị cô lập. Khu chợ trung tâm xã Thất Khê mênh mông nước. Hơn 1.000 cán bộ chiến sĩ bộ đội, công an, dân quân tự vệ đã được huy động cứu hộ.
  • Hà Nội: Nhiều tuyến đường chính nước rút chậm, gây ùn tắc giao thông (ví dụ: ngã tư Keng Nam, Phạm Hùng, ngã ba Mỹ Đình, Thiên Hiển, Lê Đức Thọ).
• Chỉ đạo và hỗ trợ của Chính phủ:
  • Tổng Bí thư Tô Lâm: Gửi lời thăm hỏi, yêu cầu cả hệ thống chính trị tập trung khắc phục hậu quả sớm nhất, biểu dương các lực lượng phòng chống thiên tai. Nhấn mạnh huy động toàn bộ hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang và nhân dân để bảo vệ tính mạng, tài sản, đảm bảo không ai bị đói, không có chỗ ở, được chăm sóc y tế và học sinh sớm trở lại trường.
  • Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ký quyết định hỗ trợ khẩn cấp 140 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2025 cho 4 tỉnh: Thái Nguyên (50 tỷ), Cao Bằng (30 tỷ), Lạng Sơn (30 tỷ), Bắc Ninh (30 tỷ). Yêu cầu các tỉnh quản lý, sử dụng kinh phí đúng mục đích, công khai, minh bạch.
  • Kiểm tra thực địa: Thủ tướng Phạm Minh Chính và đoàn công tác đã đến kiểm tra công tác ứng phó và khắc phục hậu quả tại Thái Nguyên, gửi lời chia buồn sâu sắc, động viên nhân dân và chỉ đạo các biện pháp cấp bách, đồng thời nghiên cứu giải pháp căn cơ lâu dài như nâng cấp đê sông Cầu.
  • Ứng phó khẩn cấp: Yêu cầu các lực lượng duy trì ứng trực cao nhất, huy động tối đa phương tiện, vật tư, đặt an toàn tính mạng nhân dân lên trên hết. Phát huy phương châm "bốn tại chỗ", ưu tiên đảm bảo lương thực, thực phẩm, nước uống, thuốc men cho vùng bị chia cắt, cô lập.
  • Sự cố thủy điện: Sau sự cố vỡ một phần thân đập thủy điện Bắc Khê 1 (Lạng Sơn), Bộ Công Thương đề nghị 5 tỉnh thành phía Bắc kiểm tra, giám sát tình hình vận hành hồ chứa thủy điện, đặc biệt là các hồ nhỏ, đảm bảo an toàn theo đúng quy trình.
• Huy động lực lượng và cộng đồng: Tinh thần tương thân tương ái được phát huy mạnh mẽ. Lực lượng không quân đã huy động 2 máy bay trực thăng (Mi 171 và Mi 17) chở 2 tấn hàng hóa mỗi chiếc để cứu hộ, cứu nạn và vận chuyển lương thực đến các khu vực bị cô lập ở Lạng Sơn, đồng thời trang bị cần cẩu cứu hộ trên không. Nhiều tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và người dân cả nước quyên góp nhu yếu phẩm, hỗ trợ lương thực, chăn màn, thuốc men.

---

Nỗ lực của ngành giáo dục và cộng đồng trong bão lũ

• Sự kiên cường của học sinh và giáo viên: Dù sách vở ướt sũng, nhưng hình ảnh phơi sách cho thấy sự lạc quan, bão chỉ làm gián đoạn chứ không ngăn được hành trình tìm con chữ.
• Phục hồi nhanh chóng: Trường tiểu học Nguyễn Trãi (Hà Tĩnh), bị thiệt hại nặng nề (cây xà cừ 75 tuổi đổ, đồ dùng bị ngập), đã được dọn dẹp sạch sẽ chỉ sau 5 ngày nhờ công sức của dân quân, đoàn thanh niên, phụ huynh, cán bộ và giáo viên nhà trường, sẵn sàng đón học sinh trở lại.
• Thích ứng linh hoạt tại Hà Nội: Rút kinh nghiệm từ các trận mưa trước, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã chủ động và linh hoạt hơn trong chỉ đạo ứng phó bão số 11, tránh cảnh học sinh phải lội mưa đi học. Nhiều trường đã sẵn sàng phương án học trực tuyến (Zoom) để việc học không bị gián đoạn.
• Thực tế học trực tuyến:
  • Giáo viên: Nhiều giáo viên phải cài đặt lại phần mềm Zoom, làm quen lại các thao tác sau thời gian dài không sử dụng từ Covid-19. Họ vẫn miệt mài soạn bài, truyền đạt kiến thức trọng tâm nhất, thậm chí trực ở trường vào buổi tối để dạy online. Một giáo viên lớn tuổi đã được con gái hỗ trợ tại trường để giảng dạy trực tuyến.
  • Phụ huynh: Phải làm quen với cảm giác hồi hộp chờ thông báo của nhà trường, sắp xếp công việc để trông con, hỗ trợ con học online (ví dụ: kết nối thiết bị, xử lý sự cố mạng, hướng dẫn thao tác). Nhiều phụ huynh chọn làm việc online để đồng hành cùng con, dù gặp nhiều khó khăn khi phải xử lý tình huống liên tục.
  • Học sinh: Cảm thấy bỡ ngỡ, giảm sự tập trung, khó đạt hiệu quả khi học trực tuyến. Gặp các vấn đề như mất điện, mạng chập chờn, khó tự xoay sở vào phòng học. Mong muốn trời tạnh mưa để được đến trường, chơi cùng bạn bè.
• Sáng tạo trong giáo dục: Nhiều trường đã tổ chức các tiết học thể dục online để duy trì hoạt động thể chất cho học sinh.
• Mô hình trường học nổi ở Bangladesh: Tại làng Hangunra, Bangladesh, có 26 trường học nổi trên thuyền phục vụ hơn 2.200 học sinh. Các lớp học này không bao giờ đóng cửa dù mưa hay khô, di chuyển từ làng này sang làng khác. Thuyền được trang bị đầy đủ (ghế, bảng đen, giá sách), dùng năng lượng mặt trời cho đèn và máy tính. Tổ chức 3 ca học/ngày, mỗi ca 3 giờ. Giáo viên đi thuyền đón học sinh. Trong lũ lụt nghiêm trọng, thuyền còn làm nơi trú ẩn. Dự án này đã giành giải thưởng quốc tế về xóa nạn mù chữ năm 2025 của UNESCO.

---

Các vấn đề kinh tế và xã hội khác

• Thị trường Bất động sản Việt Nam: Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có công điện yêu cầu các bộ ngành, địa phương tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản, đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng, tín dụng, thuế để thu hút nguồn lực, phát triển thị trường ổn định, lành mạnh, công khai, minh bạch. Đặc biệt, đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, đặt mục tiêu hoàn thành vượt chỉ tiêu 100.000 căn trong năm nay. Bộ Xây dựng được giao chủ trì rà soát, hoàn thiện văn bản pháp luật, nghiên cứu giải pháp kiểm soát giá, phát triển nhà ở xã hội, xây dựng chính sách thuê và thuê mua nhà cho người thu nhập thấp.
• Thị trường Chứng khoán Việt Nam được nâng hạng:
  • Thông báo: Tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell đã công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ "thị trường cận biên" lên "thị trường mới nổi thứ cấp" vào rạng sáng ngày 8/10/2025 (theo giờ Việt Nam).
  • Hiệu lực: Quyết định này sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 21/5 năm sau.
  • Ý nghĩa: Đây là dấu mốc quan trọng sau hơn 25 năm phát triển, tạo cơ hội lớn thu hút nguồn vốn ngoại và minh chứng cho năng lực hội nhập sâu rộng của Việt Nam vào hệ thống tài chính quốc tế.
  • Tiềm năng dòng vốn: Bộ phận nghiên cứu đầu tư toàn cầu HSBC dự báo sau nâng hạng, tiềm năng dòng vốn nước ngoài đổ thêm vào thị trường chứng khoán Việt Nam có thể lên đến 3,4 - 10,4 tỷ USD từ các quỹ đầu tư chủ động và thụ động.
  • Thách thức và giải pháp: FTSE Russell vẫn băn khoăn về sự tham gia của các nhà môi giới toàn cầu. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khẳng định đang xây dựng quy trình để đáp ứng yêu cầu này trong vòng 1 tháng tới. Hệ thống hạ tầng công nghệ KX được khẳng định đủ khả năng vận hành đáp ứng thanh khoản của dòng vốn này.
• Phụ nữ quyền lực nhất châu Á: Bà Mai Kiều Liên, thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Vinamilk, là nữ doanh nhân Việt Nam duy nhất trong ngành F&B và FMCG được tạp chí Fortune của Mỹ vinh danh trong danh sách 100 phụ nữ quyền lực nhất châu Á năm 2025, hai năm liên tiếp.
• Điện ảnh Việt Nam: Viện phim Việt Nam tổ chức chiếu miễn phí 3 bộ phim đặc sắc về Hà Nội ("Phía Bắc Thủ đô", "Long Thành cầm giả ca", "Hà Nội 12 ngày đêm") tại Rạp Ngọc Khánh từ ngày 8-10/10, kỷ niệm 71 năm ngày giải phóng thủ đô.
• Tai nạn giao thông ở Ấn Độ: Ít nhất 15 người thiệt mạng và 3 người bị thương khi một xe khách bị đất đá vùi lấp tại bang Himachal Pradesh. Thủ tướng Ấn Độ Modi gửi lời chia buồn và công bố hỗ trợ 200.000 rupee (gần 60 triệu đồng) cho thân nhân người thiệt mạng và 50.000 rupee (gần 15 triệu đồng) cho người bị thương.
• Bão tuyết trái mùa trên núi Everest (Trung Quốc): Hàng trăm du khách bị mắc kẹt và cô lập ở độ cao gần 5.000m do bão tuyết trái mùa đổ xuống sườn Khang Xuân của Everest (Tây Tạng) trong kỳ nghỉ Tuần lễ vàng. Tuyết rơi dày, mưa lớn và gió mạnh khiến khu cắm trại bị vùi lấp, đường trơn trượt, liên lạc gián đoạn. Nhiều người mô tả đây là trải nghiệm khắc nghiệt nhất đời. Giới chức Trung Quốc đã phát động chiến dịch cứu hộ quy mô lớn, huy động hàng trăm nhân viên và người dân địa phương dọn tuyết. Chính quyền địa phương Tinry đã tạm ngừng bán vé và đóng cửa khu thắng cảnh Everest. Sự kiện này là biểu hiện rõ ràng của biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan.
• Tác động môi trường của thiết bị y tế: Một nghiên cứu mới cho thấy khí thải từ các thiết bị xịt hít (inhalers) dùng trong điều trị hen suyễn, COPD tại Mỹ tạo ra lượng khí thải tương đương hơn 500.000 ô tô lưu thông mỗi năm, do sử dụng khí gây hiệu ứng nhà kính mạnh. Nhiều nước như Thụy Điển, Nhật Bản đã chuyển sang ống xịt thân thiện với môi trường hơn.
• Chống buôn người tại Myanmar: 16 công dân Thái Lan được giải cứu an toàn khỏi các trung tâm gọi điện lừa đảo tại Myanmar. Họ bị dụ dỗ bằng lời mời làm việc lương cao, sau đó bị tịch thu hộ chiếu và ép làm việc trong các cơ sở lừa đảo. Thái Lan tăng cường hợp tác quốc tế chống buôn người, đặc biệt tại khu vực biên giới Thái Lan-Myanmar.
• Tội phạm ngân hàng ở Nhật Bản: Một cựu nhân viên ngân hàng 47 tuổi bị tuyên án 9 năm tù vì lợi dụng chức vụ, vô hiệu hóa hệ thống an ninh để lấy cắp vàng miếng trị giá hơn 2,2 triệu USD và tiền mặt gần 400.000 USD từ hộp ký gửi của khách hàng do nợ nần vì thua lỗ giao dịch ngoại hối và cá cược. Hiệp hội ngân hàng Nhật Bản đã sửa đổi hướng dẫn, cấm cất tiền mặt trong hộp ký gửi.
• Tình hình y tế tại Gaza: Các bệnh viện ở miền Nam Dải Gaza đang quá tải, trẻ sơ sinh trong lồng ấp buộc phải dùng chung mặt nạ thở oxy luân phiên 20 phút/lượt (UNICEF). Nhiều phụ nữ mang thai chịu căng thẳng và suy dinh dưỡng, dẫn đến số trẻ sinh non và nhẹ cân tăng cao, chiếm khoảng 1/5 tổng số trẻ sơ sinh.
• Thuế xe tải nhập khẩu vào Mỹ: Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo áp mức thuế lên tới 25% đối với tất cả xe tải hạng trung và hạng nặng nhập khẩu vào Mỹ từ ngày 1/11 tới. Năm ngoái, Mỹ nhập khẩu khoảng 245.000 xe tải loại này với tổng giá trị hơn 20 tỷ USD, chủ yếu từ Mexico, Canada, Nhật Bản, Đức và Phần Lan.
• Airbus vượt Boeing: Mẫu máy bay A320 của Airbus đã vượt qua đối thủ Boeing 737 để trở thành dòng máy bay bán chạy nhất lịch sử, với tổng số 12.260 chiếc được bàn giao kể từ năm 1988. Airbus hiện là nhà sản xuất máy bay lớn nhất thế giới tính theo số lượng bàn giao hàng năm.

---

Tổng kết

Bản tin đã phác họa một bức tranh đa chiều về tình hình hiện tại, nổi bật là sự tàn phá của thiên tai và những nỗ lực phi thường của chính phủ, cộng đồng và ngành giáo dục Việt Nam trong công tác khắc phục hậu quả, đặc biệt là việc duy trì hoạt động học tập cho học sinh thông qua các giải pháp linh hoạt như học trực tuyến. Bên cạnh đó, bản tin cũng cập nhật những tin tức quan trọng về kinh tế như việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng, các chỉ đạo về thị trường bất động sản, cùng với các vấn đề xã hội và quốc tế đáng chú ý như biến đổi khí hậu (bão tuyết Everest, tác động của thiết bị xịt hít), tình hình nhân đạo ở Gaza, và các hoạt động chống tội phạm. Tổng thể, bản tin nhấn mạnh tinh thần đoàn kết, thích ứng và nỗ lực không ngừng của con người trước những thách thức lớn, từ thiên tai đến các vấn đề kinh tế và xã hội toàn cầu.