Thế giới toàn cảnh 7/12: Đụng độ nổ ra tại biên giới Afghanistan – Pakistan | VTV24

Key Concepts

• Dịch tả lợn châu Phi (African Swine Fever - ASF): A highly contagious viral disease affecting domestic and wild pigs.
• Giấy phép lao động (Work Permit): Official authorization allowing an individual to work in a country.
• Tài sản Nga bị phong tỏa (Frozen Russian Assets): Assets belonging to Russia that have been seized and immobilized by foreign governments.
• Nghĩa vụ quân sự (Military Conscription/Mandatory Service): Compulsory enlistment of people into state service, typically into the armed forces.
• Chính sách nhập cư (Immigration Policy): Rules and regulations governing the entry and residence of foreign nationals in a country.

Dịch tả lợn châu Phi bùng phát tại Tây Ban Nha

Tây Ban Nha đã triển khai khoảng 1.000 nhân viên an ninh và lực lượng chuyên trách để khống chế ổ dịch tả lợn châu Phi (ASF) tại khu vực ngoại ô thành phố Barcelona. Lực lượng này bao gồm cảnh sát kiểm lâm, quân đội ứng phó khẩn cấp và chuyên gia thú y, hoạt động trong phạm vi 20 km quanh ổ dịch. Các biện pháp kiểm soát bao gồm khử trùng phương tiện, hạn chế ra vào và giám sát lợn rừng bằng thiết bị bay không người lái. Giới chức đã ghi nhận 9 trường hợp dương tính trên lợn rừng nhưng chưa phát hiện ổ dịch mới. Hoạt động kiểm soát quần thể lợn rừng đang được tăng cường để ngăn chặn nguy cơ lây lan. Đây là lần đầu tiên dịch tả lợn châu Phi xuất hiện tại Tây Ban Nha sau hơn 30 năm, gây thách thức cho ngành xuất khẩu thịt lợn trị giá hàng tỷ euro mỗi năm. Liên minh Châu Âu (EU) vẫn cho phép Tây Ban Nha xuất khẩu thịt lợn từ các khu vực không bị ảnh hưởng.

Ấn Độ áp trần giá vé máy bay

Chính phủ Ấn Độ đã quyết định áp mức trần giá vé máy bay để kiểm soát đà tăng giá, sau khi hãng hàng không Indigo hủy hơn 1.000 chuyến bay trong 5 ngày, ảnh hưởng đến hàng nghìn hành khách. Đây là lần đầu tiên kể từ đại dịch COVID-19 năm 2020, Ấn Độ tái áp dụng biện pháp khống chế giá vé. Bộ Hàng không dân dụng được yêu cầu theo dõi sát diễn biến thị trường. Chính phủ cũng triển khai các gói hỗ trợ đặc biệt cho Indigo và bổ sung chuyến tàu hỏa để giảm áp lực cho hệ thống hàng không. Indigo cho biết khủng hoảng bắt nguồn từ thời tiết xấu, trục trặc kỹ thuật và quy định mới về thời gian làm việc của phi công, dự kiến hoạt động sẽ ổn định từ giữa tháng 12.

Mỹ rút ngắn thời hạn giấy phép lao động cho người di cư

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút ngắn thời hạn hiệu lực của giấy phép lao động từ 5 năm xuống còn 18 tháng đối với người tị nạn, người xin tị nạn và các nhóm người di cư khác. Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cho biết việc này nhằm sàng lọc và đảm bảo những người muốn làm việc tại Mỹ không đe dọa an toàn công cộng hoặc cổ súy các hệ tư tưởng chống Mỹ. Quy định mới áp dụng cho người tị nạn được chấp nhận, người được cấp quy chế tị nạn và các trường hợp hoãn trục xuất. Quyết định này được đưa ra sau vụ hai sĩ quan Vệ binh Quốc gia bị một người tị nạn Afghanistan bắn chết gần Nhà Trắng.

Colombia phản đối khả năng sử dụng lực lượng quân sự của Mỹ

Chính phủ Colombia đã tuyên bố phản đối mọi khả năng sử dụng lực lượng quân sự trên lãnh thổ Colombia, sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo các quốc gia buôn bán ma túy sang Mỹ có thể trở thành mục tiêu tấn công. Mỹ đang tăng cường sự hiện diện quân sự tại khu vực Caribe với lý do chống buôn bán ma túy, trong khi các nước trong khu vực coi đây là hành động gây mất ổn định. Mỹ đã triển khai thêm tàu khu trục USS Thomas Hutner tới vùng biển Nam Mỹ và dự kiến đưa máy bay quân sự đến Cộng hòa Dominica tham gia chiến dịch "Mũi giáo phương Nam". Các nước trong khu vực bày tỏ quan ngại về việc Mỹ bình thường hóa các chiến dịch quân sự ở Caribe và Thái Bình Dương dưới danh nghĩa chống buôn bán ma túy, cho rằng hành động này đe dọa chủ quyền của các nước. Từ tháng 9, lực lượng Mỹ đã tiến hành 21 cuộc không kích vào các tàu thuyền nghi chở ma túy ở Caribe, khiến 80 người thiệt mạng. Mỹ cũng gây sức ép với Venezuela, đe dọa áp đặt hạn chế đối với không phận nước này. Tổng thống Venezuela Maduro tuyên bố nước này sẽ không khuất phục trước sức ép và bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Chia rẽ tại châu Âu về việc sử dụng tài sản Nga để hỗ trợ Ukraine

Trong cuộc họp tại Brussels, các nhà lãnh đạo châu Âu tiếp tục bày tỏ sự chia rẽ về việc sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine. Ủy ban Châu Âu (EC) muốn dùng các tài sản này để vay tiền hỗ trợ Ukraine, trong khi Bỉ, nơi đặt trụ sở Euroclear (tổ chức nắm giữ phần lớn tài sản Nga), phản đối do lo ngại rủi ro pháp lý. Thủ tướng Đức Friedrich Merz thừa nhận mối quan ngại của Bỉ là có thực. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen nhấn mạnh yếu tố thời gian và hy vọng đạt đồng thuận tại hội nghị thượng đỉnh EU vào ngày 18 tháng 12. Kế hoạch hiện tại là EU phát hành trái phiếu vay vốn, sau đó dùng tiền bồi thường chiến tranh từ Nga trong tương lai để hoàn trả, nhưng đề xuất này vấp phải nhiều rào cản pháp lý và chính trị.

Meta khóa tài khoản người dùng dưới 16 tuổi tại Australia

Tập đoàn công nghệ Meta đã bắt đầu khóa tài khoản của hàng trăm nghìn người dùng từ 13 đến 15 tuổi tại Australia trên Instagram, TR và Facebook theo lệnh cấm của chính phủ Australia. Mục tiêu là tăng cường bảo vệ an toàn trực tuyến cho trẻ em, hạn chế nguy cơ bạo lực mạng, nội dung độc hại và thu thập dữ liệu cá nhân không phù hợp. Quá trình khóa tài khoản dự kiến hoàn tất trước ngày 10 tháng 12. Các công ty công nghệ lớn khác như TikTok, YouTube cũng đang triển khai biện pháp thực thi lệnh cấm. Lệnh cấm nhận được sự ủng hộ của phụ huynh nhưng giới trẻ lo ngại mất khả năng kết nối và khai thác thông tin tích cực. Các nền tảng mạng xã hội sẽ đối mặt với khoản phạt khoảng 32 triệu USD nếu không tuân thủ lệnh cấm.

Ít nhất 908 người thiệt mạng trong lũ lụt và sạt lở đất tại Indonesia

Ít nhất 908 người đã thiệt mạng trong các trận lũ lụt và sạt lở đất nghiêm trọng tại đảo Sulawesi, Indonesia. Hơn 400 người khác vẫn mất tích do lũ quét và sạt lở đất xảy ra sau mưa lớn kéo dài, ảnh hưởng của các hệ thống bão. Nhiều khu vực hẻo lánh, đặc biệt tại tỉnh Aceh, bị chia cắt hoàn toàn, gây khó khăn cho lực lượng cứu hộ. Chính quyền Indonesia đã tăng cường ngân sách khẩn cấp, huy động không quân thả hàng cứu trợ và thành lập tổ công tác điều tra dấu hiệu vi phạm trong khai thác bảo vệ rừng.

Mỹ thay đổi khuyến nghị tiêm vắc xin viêm gan B cho trẻ sơ sinh

Bộ Y tế Mỹ đã quyết định ngừng khuyến nghị tiêm vắc xin viêm gan B cho tất cả trẻ sơ sinh. Theo chính sách mới, việc tiêm cho trẻ có mẹ âm tính sẽ do cha mẹ quyết định sau khi tham vấn cơ sở y tế. Trước đây, mọi trẻ sơ sinh đều được tiêm ngay sau khi sinh, giúp giảm gần như hoàn toàn các ca mắc viêm gan B ở trẻ em và thanh thiếu niên. Bộ Y tế cho biết chính sách mới cho phép phụ huynh cân nhắc lợi ích và rủi ro, tương tự cách làm ở Anh và Pháp. Quyết định này được Tổng thống Donald Trump hoan nghênh, nhưng nhiều tổ chức y tế và nhà sản xuất vắc xin cảnh báo nguy cơ gia tăng lây nhiễm, đặc biệt khi công tác sàng lọc sức khỏe bà mẹ chưa đồng đều.

Mỹ và Ukraine thảo luận về chấm dứt xung đột

Mỹ và Ukraine đã tiến hành các cuộc thảo luận mang tính xây dựng về những hướng tiếp cận khả thi nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraine. Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, hai bên đã đạt được khung thỏa thuận về đảm bảo an ninh và các năng lực răn đe cần thiết để duy trì hòa bình lâu dài. Các bên cho rằng tiến trình đạt được thỏa thuận hòa bình cần có cam kết rõ ràng từ tất cả các bên liên quan. Nga sẵn sàng tham gia nghiêm túc các cuộc đàm phán nhưng sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự nếu không đạt được mục tiêu bằng biện pháp hòa bình.

Đức đánh giá chiến lược an ninh quốc gia mới của Mỹ

Ngoại trưởng Đức Heiko Maas đã lên tiếng về chiến lược an ninh quốc gia mới của Mỹ, trong đó đề cập các ưu tiên chiến lược và thông điệp gửi tới các đồng minh châu Âu. Ông khẳng định Mỹ vẫn là đồng minh quan trọng nhất của Đức trong NATO, nhấn mạnh liên minh xuyên Đại Tây Dương tập trung vào hợp tác chính trị và an ninh trên nền tảng các giá trị chung. Các vấn đề nội bộ của Đức được điều chỉnh theo trật tự hiến pháp quốc gia và thảo luận trong khuôn khổ chính trị pháp lý trong nước. Chiến lược an ninh quốc gia mới của Mỹ có nhiều thay đổi trong an ninh đối ngoại và cảnh báo về các thách thức đối với châu Âu nếu không có những điều chỉnh chính sách phù hợp.

Các nước Ả Rập và Hồi giáo phản đối kế hoạch mở cửa biên giới Rafa một chiều của Israel

Các nước Ả Rập và Hồi giáo đã lên tiếng phản đối kế hoạch mở cửa biên giới Rafa một chiều của Israel, nhấn mạnh quyền đi lại của người dân Gaza phải được đảm bảo cả hai chiều. Tuyên bố chung của ngoại trưởng các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Ai Cập, Jordan, Indonesia, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Saudi và Qatar bác bỏ nỗ lực cưỡng bức di dời người Palestine và kêu gọi tuân thủ kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump, giữ Rafa mở cả hai chiều. Kế hoạch này nhằm giúp người Palestine ở lại đất đai, tham gia tái thiết quê hương, cải thiện điều kiện nhân đạo và khôi phục ổn định. Các nhà ngoại giao nhấn mạnh duy trì ngừng bắn, giảm khó khăn cho người dân thường và đảm bảo tiếp cận nhân đạo là ưu tiên hàng đầu. Israel thông báo mở Rafa một chiều theo thỏa thuận ngừng bắn tháng 10, cho phép người dân rời Gaza nhưng không quay trở lại. Ai Cập khẳng định không phối hợp với Israel. Biên giới này gần như đóng cửa từ tháng 5 năm 2024 và trước đó là lối ra chính và điểm tiếp nhận viện trợ nhân đạo.

Đụng độ biên giới giữa Pakistan và Afghanistan khiến ít nhất 5 người thiệt mạng

Ít nhất năm người đã thiệt mạng và năm người khác bị thương trong cuộc đụng độ mới nhất giữa lực lượng biên phòng Pakistan và Afghanistan tại thị trấn biên giới hai nước. Vụ đụng độ kéo dài khoảng 2 giờ, hai bên cáo buộc lẫn nhau về việc nổ súng trước. Đây là vụ đụng độ mới nhất sau khi hai bên vừa kết thúc vòng hòa đàm tại Ả Rập Saudi nhưng không đạt được thỏa thuận đột phá. Căng thẳng giữa hai nước Nam Á bắt nguồn từ việc Pakistan cáo buộc các chiến binh tại Afghanistan gây ra các vụ tấn công ở Pakistan, trong khi Kabul phủ nhận và cho rằng nước này không chịu trách nhiệm về an ninh trong lãnh thổ Pakistan.

Pháp khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự tự nguyện

Cộng hòa Pháp đã chính thức thông báo sẽ khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự theo hình thức tự nguyện. Bắt đầu từ mùa hè năm tới, quân đội Pháp sẽ tuyển 3.000 thanh niên tình nguyện ở độ tuổi 18 và 19, con số này sẽ tăng lên 50.000 sau 10 năm. Thời gian nghĩa vụ là 10 tháng, bao gồm 1 tháng huấn luyện và 9 tháng thực hành. Mỗi tân binh sẽ nhận trợ cấp hàng tháng khoảng 900 đến 1.000 euro. Các thanh niên tham gia sẽ chỉ làm nhiệm vụ trên lãnh thổ Pháp. Một số tờ báo thiên hữu đánh giá cao quyết định này, coi đó là hướng đi đúng cho châu Âu. Bài báo trên tờ The Times của Anh cho rằng chương trình nghĩa vụ quân sự tự nguyện là cách tăng quy mô lực lượng vũ trang với chi phí không quá cao và giúp giới trẻ ý thức về lịch sử và trách nhiệm đối với đồng bào. Đức và Bỉ cũng đang lên kế hoạch tăng cường quân số quốc phòng. Hiện có chín trong số 27 quốc gia thành viên EU vẫn duy trì chương trình nghĩa vụ quân sự.

Mỹ siết chặt chính sách nhập cư, mở rộng lệnh cấm đi lại

Chính sách nhập cư tại Mỹ nóng trở lại sau khi Nhà Trắng thông báo kế hoạch mở rộng lệnh cấm đi lại lên hơn 30 quốc gia, đi kèm với việc tăng cường sàng lọc an ninh đối với mọi hồ sơ xin visa và thẻ xanh. Động thái này được đưa ra sau vụ một người đàn ông Afghanistan bị cáo buộc bắn chết hai nhân viên lực lượng Vệ binh Quốc gia. Việc mở rộng này dựa trên các sắc lệnh được công bố hồi tháng 6, vốn đã cấm công dân 12 quốc gia vào Mỹ và áp dụng hạn chế với người từ bảy nước khác. Quy trình xét duyệt visa và thẻ xanh đang được siết chặt, làm tăng nguy cơ trì hoãn hoặc từ chối đối với du học sinh và lao động nước ngoài. Mỹ đã tạm dừng toàn bộ hồ sơ xin tị nạn đang chờ xử lý. Chính quyền cảnh báo có thể ngừng xem xét nhập cư hoặc thu hồi thẻ xanh nếu phát hiện vi phạm quy định an ninh. Washington cũng đang đẩy mạnh trục xuất người nhập cư trái phép và khẳng định sẽ chấm dứt các phúc lợi xã hội dành cho người không phải công dân Mỹ. Chiến lược an ninh quốc gia mới của Nhà Trắng khẳng định kỷ nguyên di cư ồ ạt phải chấm dứt và coi an ninh biên giới là trọng tâm của an ninh quốc gia. Tuy nhiên, việc mở rộng lệnh cấm nhập cảnh đang gây lo ngại trong trường học, doanh nghiệp và cộng đồng người nhập cư.