Thế giới toàn cảnh 14/5: Người dân Gaza bên bờ vực nạn đói nghiêm trọng | VTV24

Key Concepts

• Giảm thuế nhập khẩu từ Trung Quốc
• Hợp tác kinh tế Brazil - Trung Quốc
• Khủng hoảng lương thực ở Gaza
• Trấn áp phong trào cực hữu ở Đức
• Khủng hoảng thương mại toàn cầu và vai trò của WTO
• Thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung (tạm hoãn thuế leo thang)
• Thâm hụt ngân sách của Mỹ và vai trò của thuế quan
• Dỡ bỏ lệnh cấm máy bay Boeing ở Trung Quốc
• Thỏa thuận kinh tế Mỹ - Ả Rập Xê Út
• Đề xuất thương mại Thái Lan - Mỹ
• Lạm phát tại Mỹ và tác động đến thị trường
• Hội nghị thượng đỉnh đầu tư vào Mỹ
• Giảm phí kênh đào Suez
• Dự án nghệ thuật "The Hst" về biến đổi khí hậu
• Giáo dục AI ở Trung Quốc
• Bê tông tự phục hồi của Nhật Bản
• Nhà máy methanol xanh ở Đan Mạch
• Ngộ độc rượu lậu ở Ấn Độ
• Khiếu nại hình sự vụ tai nạn máy bay JJUE ở Hàn Quốc
• Hệ thống tàu điện ngầm Mascova

Giảm Thuế Nhập Khẩu và Quan Hệ Thương Mại

• Mỹ giảm thuế: Mỹ tuyên bố giảm thuế nhập khẩu đối với các lô hàng giá trị thấp từ Trung Quốc từ 120% xuống 54%. Động thái này nhằm củng cố thỏa thuận thương mại tạm thời giữa hai nước.
• Hiệu lực: Việc giảm thuế có hiệu lực từ ngày 14 tháng [tháng không được đề cập].
• Hàng hóa giá trị thấp: Hơn 90% tổng số gói hàng nhập khẩu vào Mỹ là hàng có giá trị thấp, trong đó khoảng 60% đến từ Trung Quốc, chủ yếu từ các nhà bán lẻ trực tuyến như Temu, Shein và AliExpress.
• Thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung: Mỹ và Trung Quốc đã ra tuyên bố chung về việc đạt được thỏa thuận thương mại mới, tạm hoãn các mức thuế leo thang trong 3 tháng tiếp theo.
• Phản ứng thị trường: Thị trường đón nhận thông tin này một cách tích cực.
• Nhượng bộ và lạc quan: Thị trường tài chính Mỹ nhìn nhận thỏa thuận như một động thái nhượng bộ từ chính quyền Tổng thống Trump, dù chưa phải là thỏa thuận cuối cùng nhưng có nhiều thông tin để lạc quan.
• Thuế quan: Mỹ tạm áp thuế quan 10% (nâng tổng số thuế lên 30%) với hàng hóa Trung Quốc thay vì 145%. Trung Quốc áp thuế 10% lên hàng hóa Mỹ thay vì 125%, ít nhất là trong 90 ngày tới.
• Mục tiêu của Mỹ: Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho rằng hai nước vẫn thương thảo để Trung Quốc có thể mua nhiều hàng hóa Mỹ hơn và giúp nhau cân bằng nền kinh tế.
• Nguồn thu thuế quan: Doanh thu từ thuế quan trong tháng tư vừa qua của nước Mỹ đã đạt mức kỷ lục là 16,3 tỷ đô la, cao hơn 86% so với tháng ba và cao hơn hai lần so với cùng kỳ năm ngoái.
• Thâm hụt ngân sách: Mức thâm hụt ngân sách của Mỹ đang là 1000 tỷ đô la, cao hơn 23% so với năm ngoái.
• Lý do giữ thuế quan: Chuyên gia kinh tế tại BMO Capital Markets lý giải nếu rút lại hết thuế quan, chính phủ Mỹ sẽ bị phụ thuộc vào việc tăng thuế ở trong nước và giảm chi tiêu công mạnh tay.
• Dỡ bỏ lệnh cấm Boeing: Trung Quốc đã dỡ bỏ lệnh cấm tiếp nhận máy bay Boeing đối với ngành hàng không của nước này.
• Tăng trưởng cổ phiếu Boeing: Cổ phiếu Boeing đã bật tăng 2,46% sau thông tin này, chạm mức cao nhất kể từ tháng 3 năm 2024.

Hợp Tác Kinh Tế Brazil - Trung Quốc

• Chuyến thăm của Tổng thống Brazil: Tổng thống Brazil Lula Dailva đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 4 ngày tới Trung Quốc.
• Thỏa thuận hợp tác: Hai nhà lãnh đạo đã chứng kiến lễ ký 20 thỏa thuận hợp tác, trong đó có thỏa thuận tăng cường xuất khẩu nông sản của Brazil sang Trung Quốc.
• Đầu tư của Trung Quốc: Brazil đã thu hút được gần 5 tỷ đô la Mỹ của các nhà đầu tư Trung Quốc trong 3 tháng đầu năm nay.
• Kim ngạch thương mại: Kim ngạch thương mại giữa hai nước đạt hơn 38 tỷ đô la Mỹ trong 3 tháng đầu năm.
• Xuất khẩu của Brazil: Lượng hàng hóa Brazil xuất khẩu sang Trung Quốc đã lớn hơn lượng bán sang Mỹ và liên minh châu Âu.

Khủng Hoảng Lương Thực ở Gaza

• Cảnh báo nạn đói: Các chuyên gia an ninh lương thực và tổ chức quốc tế tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ nạn đói nghiêm trọng tại giải Gaza.
• Lệnh phong tỏa: Cảnh báo này được đưa ra 10 tuần sau khi Israel áp đặt lệnh phong tỏa toàn diện, cắt đứt mọi nguồn tiếp tế gồm thực phẩm, thuốc men, nơi chú ẩn và nhiên liệu.
• Tình trạng nạn đói: Khoảng 500.000 người dân tại Gaza (tương đương 20% dân số) đang chịu nạn đói nghiêm trọng.
• Suy dinh dưỡng: Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo tình trạng suy dinh dưỡng đang gia tăng và có thể gây ra hậu quả lâu dài đối với một thế hệ trẻ em ở Gaza.
• Nối lại hoạt động quân sự: Quân đội Israel thông báo đã nối lại hoạt động quân sự tại Gaza.

Trấn Áp Phong Trào Cực Hữu ở Đức

• Bắt giữ: Cảnh sát Đức đã bắt giữ bốn người liên quan đến một nhóm cực đoan đang tìm cách chống phá nhà nước.
• Phong trào Vương Quốc Đức: Đây là động thái mới nhất trong chiến dịch trấn áp phong trào dân quân cực hữu có tên là Vương Quốc Đức.
• Lệnh cấm: Bộ Nội vụ Đức đã ban hành lệnh cấm hoạt động của nhóm trên.
• Theo dõi từ năm 2016: Đức đã đưa phong trào này vào diện theo dõi từ năm 2016.
• Ngăn chặn đảo chính: Mức độ giám sát đối với phong trào đã tăng mạnh vào tháng 12 năm 2022 khi giới chức Đức ngăn chặn thành công một kế hoạch đảo chính có vũ trang.

Khủng Hoảng Thương Mại Toàn Cầu và Vai Trò của WTO

• Nhận định của Tổng giám đốc WTO: Tổng giám đốc tổ chức thương mại thế giới bà Goji Onkojo Iela nhận định tự do thương mại toàn cầu đang rơi vào khủng hoảng.
• Cơ hội giải quyết thách thức: Các nước cần coi đây là cơ hội giải quyết các thách thức cũng như tận dụng các xu hướng mới trong thương mại.
• Vai trò của Nhật Bản: Bà IEL nhấn mạnh thương mại toàn cầu đang đối mặt với thời điểm rất thách thức và khó khăn, Nhật Bản cần giúp duy trì, củng cố và cải cách WTO.
• Khôi phục khả năng của WTO: Hai nhà lãnh đạo nhất trí các nước thành viên WTO cần đoàn kết để khôi phục khả năng của tổ chức này trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu.

Thỏa Thuận Kinh Tế Mỹ - Ả Rập Xê Út

• Chuyến thăm của Tổng thống Trump: Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến thủ đô Rad của Ả Rập Xê Út, chặng dừng chân đầu tiên trong chuyến thăm ba nước vùng vịnh.
• Đón tiếp trọng thị: Nước chủ nhà đã dành cho người đứng đầu Nhà Trắng một sự đón tiếp trọng thị và nồng ấm.
• Hiệp định quan hệ đối tác kinh tế chiến lược: Hiệp định này bao gồm các thỏa thuận về năng lượng, công nghệ cao, khai khoáng và quốc phòng.
• Hợp đồng quốc phòng lớn nhất lịch sử: Có hợp đồng quốc phòng mà Nhà Trắng đánh giá là lớn nhất trong lịch sử với trị giá gần 142 tỷ đô la Mỹ.
• Kỷ nguyên mới: Những thỏa thuận này đánh dấu một kỷ nguyên mới trong quan hệ Mỹ - Ả Rập Xê Út, củng cố mối quan hệ chiến lược và mở ra cơ hội kinh tế to lớn.

Đề Xuất Thương Mại Thái Lan - Mỹ

• Đề xuất thương mại: Thủ tướng Thái Lan Peton Than Chinavas cho biết chính phủ nước này đã gửi đề xuất thương mại tới Mỹ nhằm tìm kiếm các cuộc đàm phán giảm thuế quan và liên quan đến các biện pháp giải quyết mất cân bằng thương mại.
• Tăng nhập khẩu: Chính phủ Thái Lan cho biết sẽ tăng nhập khẩu hàng hóa như ngô, bột đậu nành, dầu thô, khí tự nhiên hóa lỏng, ô tô và đồ điện tử.
• Thúc đẩy đầu tư: Thái Lan cũng sẽ thúc đẩy đầu tư nhiều hơn vào Mỹ và xử lý các khiếu nại sai lệch về nguồn gốc xuất xứ sản phẩm.

Lạm Phát Tại Mỹ và Tác Động Đến Thị Trường

• Chỉ số giá tiêu dùng (CPI): Chỉ số giá tiêu dùng tháng tư của Mỹ đã được công bố và các dữ liệu mới nhất cho thấy lạm phát tại Mỹ đã hạ nhiệt nhanh hơn dự kiến.
• Tăng trưởng CPI: Chỉ số giá tiêu dùng CPI tháng 4 của Mỹ tăng 2,3% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn so với dự báo là 2,4% và là mức tăng thấp nhất kể từ tháng 2 năm 2021.
• Tác động của thuế quan: Theo phân tích của một số chuyên gia, chưa thấy nhiều dấu hiệu tác động từ các chính sách thuế tới CPI tháng tư, tuy nhiên từ tháng năm các tác động của thuế quan có thể mạnh mẽ hơn.
• Dự báo lạm phát: Các nhà kinh tế cho rằng ngay cả khi thuế đối ứng với Trung Quốc được loại trừ, lạm phát có thể vẫn tăng trở lại vào mùa hè vì các kịch bản đàm phán hiện nay đang cho thấy Mỹ vẫn giữ mức thuế chung 10% với hầu hết các nước.
• Phản ứng của thị trường: Kết thúc phiên giao dịch ngày thứ ba, hai trong ba chỉ số chính đã tăng điểm.
• S&P 500: Chỉ số thị trường chung S&P 500 tăng 0,7%, chốt phiên ở hơn 5886 điểm.
• Cắt giảm lãi suất: Thị trường nhận định lần cắt giảm lãi suất đầu tiên của Cục Dự trữ liên bang có thể lùi từ tháng 9 và chỉ có hai lần cắt giảm trong năm nay.
• Tín hiệu hạ nhiệt: Số liệu lạm phát của Mỹ thấp hơn so với cả dự báo cùng với tín hiệu hạ nhiệt từ căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc đã tiếp thêm sự lạc quan cho thị trường.
• Phục hồi của S&P 500: Chỉ số S&P 500 đã khôi phục hoàn toàn về mức cũ hồi đầu năm.

Hội Nghị Thượng Đỉnh Đầu Tư Vào Mỹ

• Thời gian: Các hoạt động cao điểm của hội nghị thượng đỉnh đầu tư vào Mỹ năm 2025 đã bắt đầu và sẽ kéo dài đến hết ngày 14 tháng [tháng không được đề cập].
• Mục tiêu: Hội nghị nhằm tạo diễn đàn để chính quyền liên bang và 50 bang của Mỹ giới thiệu tiềm năng cơ hội đầu tư trực tiếp vào các lĩnh vực ngành nghề và địa phương trên toàn nước Mỹ.
• Quy mô lớn nhất: Hội nghị được xem là quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
• Mục tiêu thu hút vốn FDI: Ban tổ chức hy vọng qua diễn đàn này có thể thu hút ít nhất 130 tỷ đô la vốn FDI vào Mỹ, tạo ra hơn 130.000 việc làm mới.
• Các chuyên ngành hẹp: Diễn đàn chia ra thành các chuyên ngành hẹp theo từng lĩnh vực như năng lượng, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.
• Đoàn Việt Nam: Đoàn Việt Nam tham dự diễn đàn có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với đại diện của 130 doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
• Mục tiêu của Việt Nam: Thể hiện mong muốn của phía Việt Nam thúc đẩy xúc tiến thương mại đầu tư cân bằng giữa hai nước.
• Cơ hội hợp tác: Các doanh nghiệp Việt Nam đã có được những cơ hội về hợp tác đầu tư đặc biệt là trong các lĩnh vực như khoa công nghệ, chuyển đổi số, công nghiệp năng lượng, phát triển hạ tầng, cảng biển hàng không.
• Vốn FDI vào Mỹ: Năm 2023, Mỹ thu hút 270 tỷ đô la vốn trực tiếp nước ngoài, nâng tổng số vốn đầu tư FDI vào nước này lên mức 5000 tỷ đô la Mỹ.

Giảm Phí Kênh Đào Suez

• Cân nhắc giảm phí: Cơ quan quản lý kênh đào Suez của Ai Cập đang cân nhắc giảm từ 12 đến 15% các khoản phí liên quan đến việc đi lại qua đây nhằm khôi phục lực lượng giao thông trên tuyến đường thủy chiến này.
• Giảm doanh thu: Doanh thu từ kênh đào Suez tiếp tục giảm mạnh do các vụ tấn công của lực lượng Houthi ở Yemen nhằm vào các tàu thương mại trên biển Đỏ.
• Doanh thu quý tư: Doanh thu từ kênh đào này đã giảm xuống còn 881 triệu đô la Mỹ trong quý tư năm ngoái, bằng khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước đó.

Dự Án Nghệ Thuật "The Hst" về Biến Đổi Khí Hậu

• Cuộc di cư của rối: Một cuộc di cư ngoạn mục của những con rối mang hình thù động vật đã bắt đầu từ miền Trung của Châu Phi đến Bắc Cực.
• Mục tiêu: Đây là một sản phẩm nghệ thuật đầy tham vọng để nâng cao nhận thức về tình trạng khẩn cấp về khí hậu.
• Hành trình: Dự án có tên là The Hst với những con thú cơ khí khổng lồ di chuyển qua bảy quốc gia với hành trình phi thường dài 20.000 km.
• Chế tạo từ vật liệu tái chế: Các con thú này được chế tạo từ các loài động vật tái chế và có thể kích thước tương đương các kích thước thực tế.
• Đào tạo cộng đồng: Ở mỗi thành phố mà hành trình này đi qua, các cư dân cũng sẽ được đào tạo về việc làm rối và biểu diễn rối và thêm các loài động vật của riêng họ đưa vào cuộc di cư này.

Giáo Dục AI ở Trung Quốc

• Hệ thống giáo dục AI: Bộ Giáo dục Trung Quốc sẽ thiết lập một hệ thống giáo dục sử dụng trí nhân tạo AI theo từng cấp bậc trải dài từ tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.
• Mục tiêu: Nhằm nâng cao nhận thức cơ bản của học sinh đồng thời thúc đẩy đổi mới công nghệ trong ngành giáo dục.
• Bậc tiểu học: Chương trình tập trung vào việc giới thiệu kiến thức cơ bản về AI thông qua các công nghệ trực quan như nhận dạng giọng nói và phân loại hình ảnh.
• Bậc trung học cơ sở: Học sinh sẽ được hướng dẫn tìm hiểu sâu hơn về logic của AI, khám phá quy trình học máy và phát triển tư duy phản biện để có thể đánh giá các thông tin sai lệch xuất hiện trong đầu ra do AI tạo ra.
• Bậc trung học phổ thông: Mục tiêu giảng dạy chuyển sang ứng dụng thực tiễn thực tế.
• Chiến lược quốc gia về AI: Từ năm 2017, Trung Quốc đã công bố chiến lược quốc gia về AI với mục tiêu rõ ràng đó là trở thành trung tâm AI của thế giới vào năm 2030.
• Ba khía cạnh chính:
  • Đưa AI vào giáo dục sớm và bài bản: Từ cấp tiểu học, học sinh được tiếp cận với lập trình, tư duy logic. Cấp trung học cơ sở, học sinh áp dụng AI vào các dự án. Cấp phổ thông trung học tập trung vào đổi mới và thực hành.
  • Đầu tư vào cơ sở vật chất và công nghệ: Hỗ trợ các phòng nghiên cứu AI, trung tâm giáo dục công nghệ cao, nền tảng học tập số.
  • Liên kết giữa chính phủ, doanh nghiệp, học viện: Các ông lớn như Baidu, Alibaba, Tensen cung cấp phần mềm miễn phí và tổ chức các sự kiện sáng tạo. Đại học Bắc Kinh và Đại học Thanh Hoa đồng hành cùng Bộ Giáo dục thiết kế chương trình đào tạo đa cấp.
• Khóa học chế tạo: Bắt đầu từ tháng 9 này, các trường tiểu học và trung học cơ sở tại Bắc Kinh sẽ đưa khóa học chế tạo và chương trình giảng dạy để có thể nuôi dưỡng tài năng trẻ.

Bê Tông Tự Phục Hồi của Nhật Bản

• Nghiên cứu và sản xuất hàng loạt: Bê tông sinh học có thể tự phục hồi, tự sửa chữa các vết nứt đang được nhiều quốc gia nghiên cứu và Nhật Bản hiện là nơi đầu tiên trên thế giới có thể sản xuất hàng loạt loại bê tông tự phục hồi này.
• Tuổi thọ công trình: Có thể kéo dài tuổi thọ các công trình lên tới hơn 100 năm.
• Vi khuẩn kháng kiềm: Bê tông tự phục hồi các vết nứt là vật liệu được tạo ra bằng cách thêm vi khuẩn kháng kiềm được nuôi kế đặc biệt vào bê tông trộn sẵn hoặc bê tông đúc sẵn.
• Độ bền vượt trội: Bê tông tự phục hồi sinh học có độ bền vượt trội và tuổi thọ lên tới 100 năm.
• Cơ chế phục hồi: Khi có vết nứt, nước mưa hay nước ngấm vào bê tông khiến các vi khuẩn hoạt động. Cơ chế trao đổi chất ăn và bài tiết của vi khuẩn sẽ sản sinh ra chất kết dính lấp đầy các vết nứt của bê tông.
• Hấp thụ canxi lactat: Vi khuẩn sẽ hấp thụ canxi lactat và oxy phân hủy chúng thành canxi cacbonat giúp phục hồi các vết nứt bảo vệ các lõi sắt thép bên trong của công trình.
• Giảm chi phí bảo trì: Việc bảo trì sau đó hầu như không cần thiết giúp giảm đáng kể chi phí sửa chữa bảo trì và kiểm tra công trình.
• Giảm phát thải cacbon: Bằng cách kéo dài tuổi thọ công trình có thể đạt được mục tiêu giảm phát thải cacbon.
• Chi phí: Bê tông tự phục hồi hiện có giá thành cao hơn 1,5 lần so với bê tông bình thường, nhưng khi xem xét tổng chi phí trong nhiều trường hợp sử dụng bê tông tự phục hồi lại tiết kiệm chi phí hơn.

Nhà Máy Methanol Xanh ở Đan Mạch

• Methanol xanh (e-methanol): Là một loại nhiên liệu tổng hợp được làm từ năng lượng tái tạo và cacbondioxit.
• Nhà máy CO: Nhà máy có tên là CO là nhà máy sản xuất methanol xanh thứ ba đang hoạt động trên thế giới sau các nhà máy tại Trung Quốc và Mỹ.
• Sản lượng: Cơ sở này đã sản xuất tới 42.000 tấn methanol xanh mỗi năm, tương đương 50 triệu lít.

Ngộ Độc Rượu Lậu ở Ấn Độ

• Số người tử vong: Ít nhất 14 người đã tử vong và sáu người đang trong tình trạng nguy kịch sau khi uống rượu lậu tại bang Punjap miền Bắc Ấn Độ.
• Chất độc: Người dân sử dụng loại rượu có pha methanol, một chất có thể gây mù lòa, tổn thương gan và tử vong.
• Điều tra: Cảnh sát đã bắt giữ chín nghi phạm liên quan và đang điều tra làm rõ toàn bộ đường dây sản xuất phân phối rượu lậu.

Khiếu Nại Hình Sự Vụ Tai Nạn Máy Bay JJUE ở Hàn Quốc

• Khiếu nại hình sự: Luật sư của các gia đình nạn nhân trong vụ tai nạn máy bay của hãng hàng không JJUE xảy ra vào tháng 12 năm ngoái cho biết các gia đình đã đệ đơn khiếu nại hình sự đối với 15 người, trong đó có một số quan chức chính phủ Hàn Quốc và đại diện ngành an toàn hàng không.
• Yêu cầu điều tra: Nhà chức trách cần điều tra kỹ lưỡng hơn về quyết định hạ cánh khẩn cấp sau khi máy bay va chạm với chim, về vấn đề bảo dưỡng động cơ máy bay và về liệu là việc xây dựng cấu trúc bê tông ở cuối đường băng có phù hợp hay không.
• Sự cố: Ngày 29 tháng 12 năm ngoái, máy bay của hãng hàng không JJUE chở 181 người đã phải hạ cánh bằng bụng, trượt khỏi đường băng, đâm vào một kết cấu bằng bê tông rồi phát nổ bốc cháy.

Hệ Thống Tàu Điện Ngầm Mascova

• Xây dựng và khánh thành: Được xây dựng từ những năm 1931 và chính thức khánh thành mở cửa vào năm 1935.
• Phục vụ hành khách: Hệ thống tàu điện ngầm tại Mascova đã có chín thập kỷ phục vụ hành khách.
• Số lượng nhà ga: Hiện tàu điện ngầm có 302 nhà ga.
• Số lượng hành khách: Kỷ lục vận chuyển khoảng 9 triệu hành khách trong những ngày đông đúc nhất.
• Biểu tượng: Không chỉ là biểu tượng của sự phát triển giao thông công cộng mà hệ thống tàu điện ngầm này cũng là nơi chứa những công trình nghệ thuật đẹp mắt, những dấu ấn đặc thù của kiến trúc Nga và thể hiện lịch sử hào hùng của đất nước và con người Nga.

Synthesis/Conclusion

The news report covers a wide range of global economic and political events. Key takeaways include the US-China trade dynamics with tariff adjustments, Brazil's strengthening economic ties with China, the looming humanitarian crisis in Gaza, and Germany's crackdown on extremist groups. The report also highlights the challenges facing global trade and the WTO, the potential of AI in education as demonstrated by China's initiatives, and technological advancements like self-healing concrete and green methanol production. Finally, the report touches on tragic events like the alcohol poisoning in India and the JJUE plane crash in Korea, as well as cultural landmarks like the Moscow Metro.