Thế giới toàn cảnh 09/4: Mỹ áp thuế 104% đối với hàng hoá Trung Quốc | VTV24

Kinh Tế, Thương Mại và Chính Trị Toàn Cầu: Tóm Tắt Chi Tiết

Key Concepts:

• Thuế đối ứng (Retaliatory tariffs)
• Chiến tranh thương mại (Trade war)
• Tỷ giá tham chiếu (Reference exchange rate)
• Đất hiếm (Rare earth minerals)
• Sàng lọc đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI screening)
• Chính sách tiền tệ (Monetary policy)
• Quy tắc Tyler (Taylor rule)
• Hội nhập kinh tế (Economic integration)
• Đa dạng hóa thương mại (Trade diversification)

1. Thuế Đối Ứng và Leo Thang Thương Mại Mỹ-Trung

• Thời điểm và Mức Thuế: Mỹ áp thuế đối ứng từ 0h01 ngày hôm nay (theo giờ Mỹ), với mức thuế khác nhau tùy theo quốc gia: EU (20%), Nhật Bản (24%), Hàn Quốc (25%), Indonesia (32%), Việt Nam (46%), Singapore (10%). Đặc biệt, với Trung Quốc, mức thuế lên tới 104%.
• Diễn Biến:
  • Ban đầu, Mỹ áp thuế 34% lên hàng hóa Trung Quốc.
  • Trung Quốc trả đũa bằng cách áp thêm 34% lên hàng hóa Mỹ.
  • Tổng thống Trump tuyên bố tăng thuế lên 104% nếu Bắc Kinh không hủy bỏ thuế trả đũa trước ngày 8/4.
• Phản Ứng Quốc Tế: Hơn 70 quốc gia liên hệ đàm phán liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ.
• Tuyên Bố Cứng Rắn: Trung Quốc tuyên bố kiên quyết đáp trả tương đương với từng mức thuế leo thang của Mỹ.
• Ví dụ: Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) trích dẫn lời người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc: "Nếu Mỹ thực sự tăng thuế, Trung Quốc sẽ kiên quyết thực hiện các biện pháp đáp trả để bảo vệ lợi ích của mình."

2. Trung Quốc Điều Chỉnh Tỷ Giá và Các Biện Pháp Đối Phó

• Điều Chỉnh Tỷ Giá: Trung Quốc bất ngờ điều chỉnh tỷ giá tham chiếu của đồng nhân dân tệ xuống mức 1 đô la Mỹ đổi hơn 7,2 nhân dân tệ (mức thấp nhất kể từ tháng 9/2023).
• Mục Đích: Hỗ trợ ngành xuất khẩu giảm bớt áp lực.
• Giới Hạn: Giới chức Trung Quốc được dự báo sẽ tránh những sự điều chỉnh quá lớn để đảm bảo tính ổn định tài chính.
• Biện Pháp Khác:
  • Cấm nhập khẩu thịt gà và cao lương từ một số công ty Mỹ.
  • Đưa thêm vào danh sách đen một số doanh nghiệp khác của Mỹ.
  • Kiểm soát việc xuất khẩu đất hiếm (Trung Quốc nắm giữ 70% tổng sản lượng toàn cầu).
• Chiến Lược: Trung Quốc tập trung phát triển các trụ cột kinh tế nội địa để tăng cường sức chống chịu.

3. Phản Ứng của Doanh Nghiệp Trung Quốc

• Tăng Nắm Giữ Cổ Phần: Nhiều doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực năng lượng, công nghệ và bảo hiểm công bố kế hoạch tăng nắm giữ cổ phần và mua lại cổ phiếu.
• Mục Đích: Củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
• Ví dụ: Tập đoàn China Hoa Nâng Group cam kết tăng cổ phần để bảo vệ nhà đầu tư, thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao giá trị dài hạn.

4. Đề Xuất của Liên Minh Châu Âu (EU) và Nỗ Lực Đàm Phán

• Đề Xuất: Ủy ban Châu Âu đưa ra đề xuất thuế quan 0% đổi 0% để tránh một cuộc chiến thương mại với Mỹ.
• Ưu Tiên: Đàm phán với Mỹ nhằm gỡ bỏ thuế quan thay vì lập tức trả đũa.
• Quy Mô Thương Mại: Mỗi ngày khoảng 4,5 tỷ euro hàng hóa và dịch vụ được trao đổi giữa EU và Mỹ.
• Ảnh Hưởng: Phạm vi thuế quan của Mỹ có thể ảnh hưởng đến 380 tỷ euro giá trị xuất khẩu của EU sang Mỹ (khoảng 70% tổng lượng hàng hóa xuất khẩu).
• Tuyên Bố: Ủy viên thương mại Liên minh châu Âu Marcos Sepcovic cho biết: "Chúng tôi vẫn sẵn sàng đàm phán với Mỹ. Chúng tôi đã đưa ra mức thuế 0% đổi 0% đối với hàng hóa công nghiệp của Mỹ. Châu Âu luôn sẵn sàng cho một thỏa thuận tốt."
• Thâm Hụt Thương Mại: Thâm hụt thương mại của Mỹ với EU đã đạt mức cao kỷ lục trong năm 2024 (kim ngạch nhập khẩu hàng Mỹ sang Châu Âu là khoảng 334 tỷ euro, trong khi xuất khẩu từ EU sang Mỹ là 532 tỷ euro).

5. Các Biện Pháp Đáp Trả và Phòng Ngừa của EU

• Gói Đáp Trả: Các nước Châu Âu sẽ bỏ phiếu về gói đáp trả thứ nhất bằng thuế quan và có thể áp dụng vào ngày 15/04.
• Nhượng Bộ: Châu Âu đã dỡ bỏ rượu whisky và bông của Mỹ ra khỏi danh sách hàng hóa bị áp thuế đáp trả đợt đầu.
• Công Cụ Chống Áp Bức: Pháp nhắc đến công cụ chống áp bức (có hiệu lực từ cuối năm 2023), cho phép loại bỏ một nước thứ ba (trong trường hợp này là Mỹ) ra khỏi danh sách các nhà cung cấp cho các khoản mua sắm công (khí tài quốc phòng) và hạn chế các dịch vụ của Mỹ (công ty công nghệ).
• Sàng Lọc Đầu Tư: Các nhà lập pháp EU thông qua bộ quy tắc sửa đổi nhằm thắt chặt việc sàng lọc đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên toàn khối.

6. Tác Động Đến Thị Trường Tài Chính và Kinh Tế

• Cảnh Báo Lạm Phát: Ông Yanis Tonaras (Ngân hàng Trung ương Châu Âu) cảnh báo rằng lạm phát gia tăng do thuế quan của Mỹ có thể làm chậm quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ của khu vực đồng Euro.
• Ảnh Hưởng Đến Thị Trường Chứng Khoán: Nguy cơ căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường chứng khoán Mỹ (S&P 500 giảm 1,57% và đóng cửa dưới ngưỡng 5000 điểm).
• Giá Dầu: Giá dầu chịu sức ép do lo ngại về thuế quan tác động đến nền kinh tế.
• Dự Báo Kinh Tế: Các chuyên gia kinh tế gia tăng dự báo rủi ro tăng trưởng yếu đối với nền kinh tế Mỹ.
• Quy Tắc Tyler: Chủ tịch Fed Jerome Powell từng cảnh báo về việc sử dụng quy tắc Tyler (giữ lãi suất ở mức cao để gia tăng số thất nghiệp và kìm lạm phát).

7. Phản Ứng của Các Quốc Gia Châu Á

• Nhật Bản: Bổ nhiệm bộ trưởng phụ trách đàm phán với Mỹ về các vấn đề thuế quan. Số doanh nghiệp phá sản tăng cao do tác động của tình trạng thiếu hụt lao động và giá cả leo thang.
• Hàn Quốc: Công bố chi tiết về đề xuất ngân sách bổ sung để hỗ trợ nền kinh tế ứng phó với tác động từ thuế quan của Mỹ.
• ASEAN: Tiếp tục mở cửa hợp tác và thúc đẩy hội nhập kinh tế để ứng phó với những bất ổn trong môi trường thương mại toàn cầu. Thủ tướng Malaysia Anwa Ibrahim nhấn mạnh chính sách thuế mới của Hoa Kỳ đang tạo sức ép lớn tới thương mại toàn cầu.
• Indonesia: Công bố một loạt biện pháp thúc đẩy nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ (giảm thuế đối với thiết bị điện tử và thép).

8. Tình Hình Quốc Tế Khác

• Nga-Iran: Hạ viện Nga phê chuẩn hiệp định đối tác chiến lược toàn diện giữa Nga và Iran.
• Xung Đột Israel-Palestine: Loạt cuộc không kích của Israel vào Gaza gây thương vong lớn.
• Động Đất tại Myanmar: Đoàn Việt Nam tham gia hỗ trợ khắc phục hậu quả động đất tại Myanmar.

9. Hồi Sinh Loài Vật Tuyệt Chủng

• Sói Khổng Lồ: Công ty công nghệ sinh học Clausteral Bioscience tuyên bố đã hồi sinh thành công loài sói khổng lồ hung dữ từng thống trị Bắc Mỹ nhờ công nghệ chỉnh sửa gen.

10. Kết Luận

Tình hình kinh tế và thương mại toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức do căng thẳng thương mại leo thang, đặc biệt là giữa Mỹ và Trung Quốc. Các quốc gia và khu vực đang tìm cách ứng phó thông qua đàm phán, điều chỉnh chính sách tiền tệ, và tăng cường hợp tác kinh tế. Thị trường tài chính biến động mạnh và các nhà đầu tư cần thận trọng trong việc đưa ra quyết định.