'Thần tốc' cắt giảm thủ tục, chuyển sang hậu kiểm | VTV24

Key Concepts

• Tiền kiểm sang Hậu kiểm (Ex-ante to Ex-post control): Chuyển đổi từ việc cơ quan quản lý cấp phép trước khi kinh doanh sang việc doanh nghiệp tự thông báo và chịu trách nhiệm, cơ quan quản lý kiểm tra sau.
• Ngành nghề kinh doanh có điều kiện: Các lĩnh vực mà doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể mới được phép hoạt động.
• Phân cấp (Decentralization): Chuyển giao thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính từ Trung ương về địa phương.
• Giấy phép con: Các thủ tục, điều kiện phát sinh thêm tại địa phương hoặc nội bộ cơ quan, gây khó khăn cho doanh nghiệp.
• Chi phí tuân thủ: Thời gian và tiền bạc doanh nghiệp phải bỏ ra để thực hiện các thủ tục hành chính.

1. Nỗ lực cắt giảm thủ tục hành chính (TTHC)

Chính phủ Việt Nam đang thực hiện chiến dịch "15 ngày đêm thần tốc" nhằm đẩy mạnh cải cách hành chính theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

• Kết quả đạt được:
  • Số lượng thủ tục Trung ương còn 1.570; hơn 70% đã phân cấp về địa phương.
  • Cắt giảm 60/198 ngành nghề kinh doanh có điều kiện (vượt mục tiêu 30%).
  • Bãi bỏ 1.372 điều kiện kinh doanh và 521 thủ tục.
  • Lợi ích kinh tế: Tiết kiệm 18.097 ngày giải quyết thủ tục và hơn 23.000 tỷ đồng mỗi năm cho doanh nghiệp.

2. Định hướng và chỉ đạo của Thủ tướng

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu toàn hệ thống tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm:

• Ưu tiên hoàn thiện thể chế: Siết chặt kỷ cương, cắt giảm trên 50% thời gian và chi phí tuân thủ.
• Chuyển đổi phương thức quản lý: Kiên quyết chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
• Các lĩnh vực trọng điểm cần rà soát: Đánh giá tác động môi trường, cấp phép xây dựng, quản lý khu công nghiệp, và phòng cháy chữa cháy (PCCC).
• Giám sát thực thi: Thủ tướng giao các Bộ theo dõi sát sao địa phương để tránh tình trạng "cắt thủ tục này, mọc thủ tục khác" (giấy phép con).

3. Góc nhìn chuyên gia: Tiến sĩ Nguyễn Minh Thảo

Trong cuộc trao đổi, TS. Nguyễn Minh Thảo (Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế tài chính, Bộ Tài chính) đã đưa ra các phân tích chuyên sâu:

• Động lực cho doanh nghiệp: Việc khơi thông các điểm nghẽn hành chính giúp củng cố niềm tin và tạo động lực đầu tư mới.
• Thách thức trong 4 lĩnh vực trọng điểm: PCCC, đầu tư khu công nghiệp, đánh giá tác động môi trường và cấp phép xây dựng là những "nút thắt" lâu năm. Việc tháo gỡ các lĩnh vực này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực cho nhiều ngành nghề khác như dịch vụ lưu trú, du lịch.
• Mục tiêu chiến lược: Cải cách hành chính là điều kiện tiên quyết để Việt Nam đạt mục tiêu đứng thứ 3 trong ASEAN về môi trường kinh doanh.

4. Cơ chế kiểm soát và giải pháp thực thi

Để đảm bảo cải cách mang lại hiệu quả thực chất, TS. Nguyễn Minh Thảo đề xuất:

• Giải quyết mâu thuẫn pháp luật: Cần có cơ chế phản hồi linh hoạt để xử lý sự khác biệt giữa các văn bản quy phạm pháp luật khi thực hiện phân cấp.
• Nâng cao năng lực thực thi: Đội ngũ cán bộ địa phương cần được cập nhật thông tin kịp thời và hiểu rõ bản chất của các quy định mới.
• Minh bạch hóa: Cần các văn bản hướng dẫn cụ thể, rõ ràng để tránh việc hiểu sai hoặc áp dụng tùy tiện tại địa phương.
• Tăng cường giám sát: Thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ để ngăn chặn việc phát sinh các thủ tục hành chính mới không cần thiết.

Tổng kết

Chiến dịch cải cách hành chính hiện nay không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm số lượng thủ tục mà còn là sự thay đổi tư duy quản lý từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Sự quyết liệt từ Trung ương cần được đồng bộ hóa bằng năng lực thực thi tại địa phương và cơ chế giám sát chặt chẽ. Nếu thực hiện thành công, đây sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp tiết kiệm chi phí, thời gian cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trên trường quốc tế.