TGĐ Ngân hàng OCB: Quyết không để nghị quyết 68 dừng lại trên giấy tờ | Phạm Hồng Hải | EP 92

Key Concepts

• Nghị định 68 (Decree 68): Chính sách của chính phủ Việt Nam nhằm khơi thông dòng vốn từ ngân hàng đến startup, thay đổi tư duy đánh giá tín dụng.
• Startup đổi mới sáng tạo công nghệ: Các công ty khởi nghiệp tập trung vào công nghệ và đổi mới, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế.
• Dòng vốn ngân hàng: Nguồn vốn lớn, ổn định và dồi dào từ ngân hàng, cần được khơi thông đến startup.
• Tư duy truyền thống trong ngân hàng: Cách tiếp cận đánh giá tín dụng dựa trên tài sản đảm bảo, gây khó khăn cho startup.
• Rủi ro hình sự hóa: Nguy cơ bị truy tố hình sự đối với cán bộ ngân hàng khi cho vay bị mất tiền, tạo rào cản lớn.
• Tỷ lệ nợ trên vốn: Tỷ lệ nợ cao so với vốn chủ sở hữu, thường gặp ở startup, gây lo ngại cho ngân hàng.
• Khung tín dụng nhỏ: Khoản vay nhỏ, rủi ro chấp nhận được, để thử nghiệm và học hỏi kinh nghiệm cho vay startup.
• Năng lực đánh giá startup: Khả năng hiểu mô hình kinh doanh, chiến lược và cách vận hành của startup để quản trị rủi ro.
• Grow Partner: Đối tác đồng hành trọn đời trong vòng đời phát triển của doanh nghiệp.
• Dòng tiền: Yếu tố quan trọng để đánh giá và kiểm soát, giúp ngân hàng và startup nhìn thấy tiến trình phát triển.
• Hợp tác 3 bên (3P): Mô hình hợp tác giữa ngân hàng, quỹ đầu tư và startup để cùng phát triển.
• Sàn huy động vốn cho startup: Nền tảng để startup huy động vốn và niêm yết, tạo cú hích cho giới startup.
• Open API: Giao diện lập trình ứng dụng mở, cho phép tích hợp các dịch vụ của ngân hàng vào nền tảng của đối tác.
• Economic unit: Đơn vị kinh tế nhỏ nhất, phải có lợi nhuận dương để đảm bảo hiệu quả kinh doanh.
• Silicon Valley Bank (SVB): Ngân hàng thành công trong việc hỗ trợ startup, nhưng sụp đổ vì lý do khác.
• Năng lực cạnh tranh quốc tế: Khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài ngay tại thị trường trong nước.

1. Thách Thức và Cơ Hội Khơi Thông Dòng Vốn Ngân Hàng Đến Startup

• Thách thức lớn nhất: Rào cản về tài sản đảm bảo và rủi ro hình sự hóa khi cho vay mất tiền.
• Nghị định 68: Cú hích thay đổi tư duy ngân hàng, nhưng cần triển khai thực tiễn.
• Cơ hội: Startup đổi mới sáng tạo công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế, cần dòng vốn ổn định từ ngân hàng.
• Anh Phạm Hồng Hải (Tổng Giám đốc OCB): "Ngân hàng cho vay startup không phải là mạo hiểm mà là đầu tư cho tương lai."
• Ví dụ: Các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam đa phần là bất động sản, cần tạo động lực tăng trưởng kinh tế mới từ startup.

2. Hành Trình Đổi Mới Tư Duy và Vượt Qua Rào Cản Tại OCB

• Đội ngũ nữ chiến đấu: Các bạn nữ có tinh thần chiến đấu quyết liệt, đồng hành và chia sẻ khát vọng.
• Rào cản lớn nhất: Phần không thể đảm bảo, lo ngại rủi ro hình sự hóa.
• Giải pháp:
  • Khung tín dụng nhỏ: Khoản vay không vượt quá 3 tỷ đồng để thử nghiệm.
  • Đánh giá doanh nghiệp do Genesia và Azora giới thiệu: Tạo sự tự tin trong nội bộ OCB.
  • Thử nghiệm: "Nếu không làm thì không biết có đi được hay không."
  • Xây dựng năng lực đánh giá startup: Hiểu mô hình kinh doanh để quản trị rủi ro.
• Thông điệp: "Vay thì nhớ trả để ngân hàng có thể tiếp tục hỗ trợ các startup khác."

3. Cách Tiếp Cận Đánh Giá Tín Dụng Startup Thế Hệ Mới

• Yếu tố con người:
  • Founder quan trọng: Cảm nhận về sự tin tưởng, không huynh hoang, không overrogan.
  • Cam kết của founder: Sin game, vốn đầu tư riêng, bảo lãnh cá nhân (vấn đề uy tín).
• Dòng tiền:
  • Dòng tiền ổn định: Mô hình kinh doanh rõ ràng, có dòng tiền ổn định.
  • Quản lý dòng tiền: Ngân hàng quản lý được nguồn thu, đặc biệt từ doanh nghiệp uy tín.
• Điều kiện thị trường:
  • Thị trường thuận lợi: Tạo cơ hội cho ngân hàng và startup gặp nhau.
• Anh Phạm Hồng Hải: "Yếu tố đầu tiên tiên quyết là gặp founder mà mình không tin tưởng được thì không nên cho vay."

4. Vai Trò Của Ngân Hàng Trong Hệ Sinh Thái Startup

• Grow Partner: Đối tác đồng hành trọn đời, không chỉ cho vay mà còn hỗ trợ toàn diện.
• Dịch vụ tài chính:
  • Open API: Giải pháp thanh toán cạnh tranh.
  • Ngoại hối, thẻ, chi lương: Cung cấp toàn bộ nhu cầu tài chính.
• Kiểm soát dòng tiền:
  • Xác định địa chỉ dòng tiền: Quản lý nguồn thu, đặc biệt từ doanh nghiệp uy tín.
  • Đánh giá tăng trưởng doanh thu: Cơ sở hỗ trợ vốn lưu động.
  • Tài trợ trung và dài hạn: Cho startup có mô hình kinh doanh hiệu quả.
• Hiệu quả kinh doanh:
  • Economic unit positive: Chi phí quay khách hàng thấp hơn lợi ích mang lại.
• Mục tiêu: OCB giúp startup có quy mô tỷ đô, đóng góp cho giới startup.

5. Nghị Quyết 68 và Cơ Chế Hợp Tác Bền Vững

• Nghị quyết 68: "Giống như đi từ trong ruột của giới kinh doanh đi ra," giải quyết pain point.
• Vai trò của chính phủ:
  • Bà đỡ: Tạo chính sách, quy trình, hướng dẫn.
  • Chấp nhận rủi ro: Cơ chế hỗ trợ phải chấp nhận rủi ro.
  • Sàn huy động vốn: Tạo sân chơi cho startup tiếp cận vốn quốc tế.
  • Loại bỏ hình sự hóa: Bảo vệ cán bộ ngân hàng làm đúng quy định.
• Vai trò của ngân hàng:
  • Đa dạng hóa danh mục: Phát triển các lĩnh vực mới, giảm rủi ro tập trung.
  • Mong muốn làm: Tự thân ngân hàng nhận thấy cơ hội phát triển mới.
  • Học hỏi Silicon Valley Bank: Mô hình hỗ trợ startup thành công.
  • Đồng hành với quỹ đầu tư: Tạo sự tự tin cho ngân hàng.
• Vai trò của startup:
  • Minh bạch thông tin: Chia sẻ thông tin tài chính rõ ràng.
  • Hệ thống báo cáo chuẩn chỉnh: Giúp ngân hàng đánh giá sức khỏe tài chính.
• Mục tiêu chung: Xây dựng năng lực cạnh tranh quốc tế cho doanh nghiệp Việt Nam.

6. Kết Luận

Để khơi thông dòng vốn từ ngân hàng đến startup, cần sự thay đổi tư duy từ cả hai phía. Ngân hàng cần chấp nhận rủi ro, xây dựng năng lực đánh giá startup, và cung cấp các dịch vụ tài chính toàn diện. Startup cần minh bạch thông tin, xây dựng mô hình kinh doanh hiệu quả, và cam kết trả nợ. Chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra chính sách hỗ trợ, loại bỏ rào cản pháp lý, và khuyến khích sự hợp tác giữa các bên. Sự hợp tác giữa ngân hàng, quỹ đầu tư và startup là chìa khóa để xây dựng một hệ sinh thái startup vững mạnh và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.