Tất tần tật về 1Matrix và tham vọng blockchain “Make in Vietnam” | Trường Sơn | Thế giới

Key Concepts

• Blockchain Layer One (L1): Hạ tầng blockchain cơ bản, nền tảng cốt lõi (ví dụ: Bitcoin, Ethereum, Solana).
• Blockchain Layer Two (L2): Giải pháp mở rộng trên L1, giúp tăng tốc độ giao dịch và giảm chi phí (ví dụ: Optimism, Arbitrum).
• Make in Vietnam: Khái niệm chỉ việc tự chủ thiết kế, phát triển và vận hành công nghệ tại Việt Nam.
• Thuật toán đồng thuận (Consensus Algorithm): Cơ chế để các node trong mạng blockchain đồng thuận về trạng thái của dữ liệu (ví dụ: Proof of Stake - PoS, Byzantine Fault Tolerance - BFT).
• Cloud Node: Chạy node blockchain trên nền tảng đám mây.
• EVM Compatibility: Khả năng tương thích với Ethereum Virtual Machine, cho phép các ứng dụng trên Ethereum chạy trên blockchain khác.
• Sandbox: Môi trường thử nghiệm có kiểm soát để thử nghiệm công nghệ mới trước khi triển khai rộng rãi.
• Digital Transformation: Chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ vào mọi lĩnh vực của đời sống.

Tổng quan về One Matrix

Mục tiêu, Tầm nhìn, Sứ mệnh

One Matrix không chỉ là một dự án công nghệ mà là một nỗ lực chiến lược để xây dựng hạ tầng blockchain quốc gia "Make in Vietnam". Tầm nhìn đến năm 2030 là đưa Việt Nam trở thành quốc gia dẫn đầu khu vực về blockchain, phục vụ hàng triệu người dân trong đời sống số hàng ngày. Dự án kỳ vọng phục vụ trực tiếp hoặc gián tiếp cho hơn 50 triệu người dùng Việt Nam trong các lĩnh vực tài chính, dịch vụ công, y tế, giáo dục, truy xuất nguồn gốc và nhiều ứng dụng thực tiễn khác. One Matrix chọn hướng đi xây dựng công nghệ lõi từ gốc thay vì "copy-paste" mã nguồn blockchain sẵn có. Sứ mệnh là làm chủ công nghệ blockchain để củng cố chủ quyền quốc gia về dữ liệu, an ninh thông tin và nâng tầm vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Dự án được chính phủ giao nhiệm vụ tại Diễn đàn quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số năm 2024, nằm trong chiến lược phát triển công nghệ chuỗi khối của Việt Nam.

Đội ngũ Sáng lập và Hậu thuẫn

One Matrix JSC được thành lập ngày 31 tháng 5 năm 2025, là kết quả hợp tác giữa các tên tuổi lớn:

• Oneem Group: Công ty công nghệ lớn trong hệ sinh thái Techcombank, nắm 60% cổ phần.
• Ông Hồ Anh Minh: Con trai chủ tịch Techcombank Hồ Hùng Anh, sở hữu 10% cổ phần, đại diện cho tầm nhìn công nghệ tài chính.
• Decom Holding: Công ty do ông Phan Đức Trung sáng lập, nắm 30% cổ phần.

Ông Phan Đức Trung, chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam (VBA), là kiến trúc sư trưởng của mạng blockchain Việt Nam. Ông có quan hệ mật thiết với các tập đoàn lớn như Masan, Techcombank. Ông Hồ Anh Minh là một trong những doanh nhân sở hữu tài sản lớn nhất sàn chứng khoán Việt Nam. Oneem Group cam kết đầu tư từ 200 đến 500 triệu đô để phát triển mạng blockchain "Make in Vietnam". Sự kiện ra mắt dự án có sự hiện diện của đại diện từ các bộ ngành, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý nhà nước.

Layer One là gì và Vì sao One Matrix chọn con đường khó

Layer one là nền móng, hạ tầng lõi của blockchain, chịu trách nhiệm lưu trữ, xác thực và xử lý giao dịch. Layer two là giải pháp xây dựng trên L1 để giảm tải, xử lý giao dịch nhanh và rẻ hơn nhưng vẫn phụ thuộc vào L1 để bảo mật. One Matrix chọn L1 vì:

• Chủ quyền công nghệ và dữ liệu: Xây dựng trên L1 quốc tế kéo theo sự phụ thuộc, khó đảm bảo an toàn dữ liệu nhạy cảm cần được kiểm soát bởi luật pháp Việt Nam.
• Tùy biến toàn diện: L1 cho phép tùy chỉnh thuật toán đồng thuận, cấu trúc lưu trữ dữ liệu, mức phí giao dịch, trải nghiệm người dùng.
• Khả năng liên thông quốc tế ngang hàng: One Matrix được thiết kế để kết nối trực tiếp với các mạng blockchain lớn trên thế giới như BSN của Trung Quốc và EBSI của châu Âu.
• Nguồn lực đủ mạnh để làm từ gốc: Với sự hậu thuẫn tài chính từ Techcombank, Oneem Group và cam kết đầu tư lớn, One Matrix chọn cách xây từ nền móng.

Những Đặc điểm và Công năng Nổi bật

Hiệu năng cao

One Matrix đặt mục tiêu đạt hàng chục ngàn giao dịch mỗi giây (TPS), tương đương với các blockchain hiệu năng cao như Aptos hay Solana.

Thuật toán Đồng thuận Tiên tiến

Mạng lưới có khả năng cao sẽ sử dụng biến thể của Proof of Stake (PoS) kết hợp Byzantine Fault Tolerance (BFT). Ưu điểm:

• Đảm bảo an toàn trước rủi ro gian lận.
• Không cần đào coin, tiết kiệm năng lượng.
• Dễ triển khai, tiết kiệm chi phí.

Hạ tầng Cloud Node

Tích hợp mô hình cloud node, cho phép chạy node blockchain trên nền tảng đám mây, giúp đơn giản hóa việc triển khai node.

Liên thông Quốc tế

One Matrix đang được thiết kế để kết nối trực tiếp với BSN và EBSI châu Âu.

Hướng đến EVM Compatibility

One Matrix cho biết họ sẽ tuân thủ theo tiêu chuẩn kết nối quốc tế, có khả năng tương thích với Ethereum Virtual Machine (EVM).

Lộ trình Phát triển

Giai đoạn 1 (2025-2026): Nghiên cứu, xây nền móng và cộng đồng ban đầu

• Thành lập công ty và hoàn thiện pháp lý.
• Tổ chức VietChain Talent 2025.
• Phát triển các thành phần kỹ thuật cốt lõi.
• Triển khai testnet nội bộ, tiến tới testnet công khai trong năm 2026.

Giai đoạn 2 (2026-2027): Thử nghiệm thực tế, Mainnet

• Triển khai thử nghiệm thực tế tại một số địa phương, tham gia sandbox tại Đà Nẵng.
• Đề xuất tham gia sandbox trong hệ thống Fintech của Ngân hàng Nhà nước.
• Kết nối các node đầu tiên tại cơ quan nhà nước, trường đại học và doanh nghiệp lớn.
• Ra mắt Mainnet vào năm 2027 với ít nhất 50-100 node hoạt động.

Giai đoạn 3 (2028-2030): Phủ sóng toàn quốc, đưa blockchain vào xã hội số

• Mở rộng quy mô sử dụng và tích hợp sâu vào các lĩnh vực trọng yếu của xã hội.
• Ứng dụng blockchain vào dịch vụ công, ngân hàng số, truy xuất nguồn gốc, tài chính phi tập trung (DeFi).
• Kích hoạt token gốc của mạng lưới.
• Mục tiêu phục vụ gián tiếp ít nhất 50 triệu người dùng Việt.

Khung Pháp lý

Việt Nam chưa có luật chính thức công nhận tài sản số hay tiền mã hóa, nhưng blockchain đã được xác định là công nghệ chiến lược. Nhiều định hướng pháp lý lớn đã được ban hành qua các văn bản nghị quyết. One Matrix được xem là một phần trong tầm nhìn đó.

Kết luận

One Matrix có thể không phải là một phát minh đột phá về mặt công nghệ, nhưng giá trị của dự án nằm ở việc xây dựng một hạ tầng số cấp quốc gia do chính người Việt thiết kế, làm chủ và phục vụ cho người Việt. Đây là dự án có khả năng không chạy theo cơn sóng thị trường mà hướng đến việc làm nền móng thật sự cho kỷ nguyên số hóa của đất nước.