TẤT TẦN TẬT cuộc đời và sự nghiệp của Tổng thống Mỹ Abraham Lincoln trong 34 phút | Trần Phan

Cuộc Đời và Sự Nghiệp của Tổng Thống Abraham Lincoln

Key Concepts:

• Abraham Lincoln: Tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ, người lãnh đạo nước Mỹ vượt qua Nội chiến, bãi bỏ chế độ nô lệ.
• Nội chiến Hoa Kỳ (1861-1865): Cuộc xung đột giữa các bang miền Bắc và miền Nam về vấn đề nô lệ và quyền của các bang.
• Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ (1863): Tuyên bố giải phóng nô lệ ở các bang nổi loạn, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc Nội chiến.
• Tu chính án thứ 13 (1865): Bãi bỏ chế độ nô lệ trên toàn lãnh thổ Hoa Kỳ.
• Tái thiết (Reconstruction): Giai đoạn sau Nội chiến nhằm tái xây dựng miền Nam và hòa nhập người da màu vào xã hội.
• Đạo luật Homestead (1862): Trao đất cho người dân để canh tác, thúc đẩy sự phát triển của miền Tây.
• Đạo luật Đường sắt Thái Bình Dương (1863): Xây dựng đường sắt kết nối hai bờ biển, thúc đẩy kinh tế.

I. Thời Thơ Ấu và Tuổi Trẻ Khó Khăn (1809-1831)

Abraham Lincoln sinh ngày 12 tháng 5 năm 1809 tại trang trại Sinking Spring, quận Harden, Kentucky (nay là quận Larue). Ông là con thứ hai trong gia đình nông dân nghèo khó, Thomas và Nancy Lincoln. Gia đình Lincoln theo đạo Baptist, nhấn mạnh các chuẩn mực đạo đức nghiêm ngặt. Mặc dù cha mẹ mù chữ, Thomas Lincoln là một công dân có ảnh hưởng trong vùng, sở hữu trang trại và tham gia bồi thẩm đoàn. Gia đình Lincoln từng thuộc hàng giàu có nhất quận, sở hữu 240 ha đất, gia súc và ngựa. Tuy nhiên, tranh chấp đất đai đã khiến gia đình mất trang trại và phải chuyển đến Indiana vào năm 1816.

Những khó khăn liên tiếp ập đến gia đình Lincoln. Năm 1818, mẹ ông qua đời vì bệnh nhiễm độc sữa. Năm 1828, chị gái ông cũng qua đời khi sinh con. Năm 1820, cha ông tái hôn với Sarah Bush Johnston, người đã đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dạy Lincoln. Mặc dù cuộc sống khó khăn, Lincoln có tinh thần tự học phi thường. Ông chỉ đến trường khoảng 12 tháng nhưng không ngừng đọc sách và tự học luật, lịch sử, văn học, và chính trị. Ông cũng làm nhiều công việc nặng nhọc như nông dân và vận chuyển hàng hóa trên sông. Chuyến đi đến New Orleans đã khiến ông ghê tởm chế độ nô lệ.

II. Bước Đầu Sự Nghiệp và Tham Gia Chính Trường (1831-1858)

Năm 1831, Lincoln rời gia đình và đến New Salem, Illinois, bắt đầu cuộc sống tự lập. Ông làm nhiều nghề khác nhau, từ vận chuyển hàng hóa đến làm thư ký cho một cửa hàng. Năm 1832, ông tham gia quân đội tình nguyện trong cuộc xung đột Black Hawk War và được bầu làm chỉ huy đơn vị. Sau khi rời quân đội, ông mở cửa hàng tạp hóa với William Berry nhưng công việc kinh doanh thất bại, để lại cho ông một khoản nợ lớn. Để trả nợ, ông làm bưu tá và nhân viên đo đạc đất đai, giúp ông tiếp xúc với nhiều người và hiểu rõ hơn về xã hội.

Năm 1834, Lincoln bắt đầu sự nghiệp luật sư bằng cách tự học luật và tham gia các phiên tòa địa phương. Ông nhanh chóng trở thành một luật sư thành công và uy tín. Năm 1834, ông trúng cử vào Hạ viện bang Illinois với tư cách là thành viên đảng Whig, phục vụ trong bốn nhiệm kỳ. Ông ủng hộ các chính sách hiện đại hóa đất nước của đảng Whig, bao gồm thuế quan bảo hộ và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Quan điểm của ông về nô lệ bắt đầu hình thành, ủng hộ việc giải phóng nô lệ và tái định cư ở châu Phi. Tuy nhiên, quan điểm của ông vẫn mang tính phân biệt chủng tộc, sử dụng ngôn ngữ miệt thị người da màu và chấp nhận xâm lấn đất đai của người bản địa. Ông tin rằng chế độ nô lệ nên dần biến mất thông qua cải cách.

Năm 1836, Lincoln được nhận vào đoàn luật sư Illinois. Ông trở thành đối tác với William Herndon. Sự nghiệp luật sư của ông phát triển mạnh mẽ nhờ tư duy sắc bén và sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Ông tham gia nhiều vụ kiện khác nhau, từ tranh chấp đất đai đến các vụ kiện liên quan đến giao thông vận tải.

III. Cuộc Đối Đầu Với Stephen Douglas và Chiến Thắng Bầu Cử Tổng Thống (1858-1860)

Năm 1858, Lincoln tranh cử Thượng nghị sĩ với Stephen Douglas. Chuỗi tranh luận giữa hai người đã trở thành sự kiện lịch sử, nơi Lincoln đưa ra tuyên ngôn bất hủ về một "ngôi nhà chia rẽ không thể đứng vững". Mặc dù Douglas giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, Lincoln đã trở thành một nhân vật nổi tiếng trên toàn quốc.

Năm 1860, Lincoln được đề cử làm ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa. Ông đã tận dụng sự phân mảnh của các đảng phái đối lập và chiến lược khôn ngoan để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử. Ông trở thành tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ, nhưng không nhận được bất kỳ phiếu bầu nào từ các bang miền Nam.

IV. Nội Chiến và Sự Giải Phóng Nô Lệ (1861-1865)

Khi Lincoln nhậm chức, sáu bang miền Nam đã tuyên bố ly khai khỏi liên bang. Lincoln kiên quyết bảo vệ sự toàn vẹn của liên bang và từ chối mọi thỏa hiệp có thể dẫn đến việc mở rộng chế độ nô lệ. Cuộc Nội chiến bùng nổ sau khi quân miền Nam tấn công pháo đài Sumter.

Lincoln đã huy động quân đội, phong tỏa các cảng miền Nam và thực hiện các biện pháp khẩn cấp để bảo vệ quốc gia. Ông tìm kiếm một vị tướng tài năng để lãnh đạo quân đội miền Bắc. Sau nhiều thất bại, ông bổ nhiệm Ulysses S. Grant làm tổng chỉ huy.

Năm 1863, Lincoln ban hành Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ, giải phóng nô lệ ở các bang nổi loạn. Tuyên ngôn này đã thay đổi mục tiêu của cuộc chiến, biến nó thành cuộc chiến vì tự do và nhân đạo. Tu chính án thứ 13 được phê chuẩn năm 1865, chính thức bãi bỏ chế độ nô lệ trên toàn lãnh thổ Hoa Kỳ.

Quân đội miền Bắc đã giành được những chiến thắng quan trọng tại Gettysburg và Vicksburg năm 1863, tạo ra bước ngoặt trong cuộc chiến. Năm 1865, tướng Lee đầu hàng tướng Grant tại Appomatos Courthouse, đánh dấu sự kết thúc của cuộc Nội chiến.

V. Tái Thiết và Cái Chết Bi Thảm (1865)

Sau khi chiến tranh kết thúc, Lincoln tập trung vào công cuộc tái thiết miền Nam và hòa nhập người da màu vào xã hội. Ông đề xuất chính sách khoan dung và ân xá cho các bang miền Nam. Ông cũng thúc đẩy các biện pháp bảo vệ quyền của người da màu, bao gồm quyền bầu cử hạn chế.

Tuy nhiên, Lincoln không có cơ hội chứng kiến những thành quả của công cuộc tái thiết. Ông bị ám sát bởi John Wilkes Booth tại nhà hát Ford vào ngày 14 tháng 4 năm 1865. Cái chết của ông gây ra một cú sốc lớn cho cả nước.

Kết luận:

Abraham Lincoln là một trong những tổng thống vĩ đại nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Ông đã lãnh đạo nước Mỹ vượt qua cuộc Nội chiến, bãi bỏ chế độ nô lệ và đặt nền móng cho một quốc gia thống nhất và hùng cường. Di sản của ông vẫn còn sống mãi trong lịch sử và là nguồn cảm hứng cho các thế hệ sau này. Ông không chỉ là một nhà lãnh đạo chính trị tài ba mà còn là một biểu tượng của tự do, công lý và lòng nhân ái.