Sầu riêng vào chính vụ, kiểm nghiệm quá tải làm chậm xuất khẩu | VTV24

Key Concepts

• Kiểm nghiệm nông sản: Quy trình kiểm tra chất lượng, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (chất phòng ô) và kim loại nặng (cadmium) theo tiêu chuẩn xuất khẩu.
• Quá tải kiểm nghiệm: Tình trạng các cơ sở kiểm định không đáp ứng kịp nhu cầu khi vào vụ thu hoạch sầu riêng chính vụ.
• Tiêu chuẩn Trung Quốc: Các yêu cầu khắt khe về độ chính xác trong kiểm nghiệm mà phía Trung Quốc đặt ra đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam.
• Logistics xuất khẩu: Chuỗi cung ứng vận chuyển sầu riêng từ vùng nguyên liệu đến các điểm kiểm định và cửa khẩu.

---

1. Thực trạng sản xuất và áp lực kiểm nghiệm

• Sản lượng lớn: Các vùng chuyên canh sầu riêng tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), Tây Nguyên và Đông Nam Bộ đang vào chính vụ. Riêng tỉnh Đồng Tháp có hơn 32.000 ha, dự kiến thu hoạch khoảng 111.000 tấn trong tháng 5 và tháng 6.
• Năng lực kiểm định hạn chế: Cả nước hiện chỉ có 17 cơ sở kiểm nghiệm chất phòng ô và 13 cơ sở kiểm nghiệm cadmium được phía Trung Quốc công nhận.
• Nguyên nhân quá tải: Việc thu hoạch đồng loạt tại nhiều địa phương tạo áp lực cực lớn lên số lượng cơ sở kiểm định ít ỏi. Ngoài ra, phía Trung Quốc cảnh báo về độ chính xác của một số phòng kiểm nghiệm Việt Nam, khiến các đơn vị này trở nên thận trọng hơn, làm chậm tiến độ xử lý mẫu.

2. Hệ lụy đối với chuỗi cung ứng và giao thông

• Tắc nghẽn tại bến xe Dầu Giây (Đồng Nai): Do các phòng kiểm nghiệm tại miền Tây từ chối nhận mẫu, hàng trăm xe container phải di chuyển lên Đồng Nai để thực hiện kiểm định.
• Ùn tắc giao thông: Có thời điểm 50-60 xe container đông lạnh tập trung tại bến xe Dầu Giây, gây ùn ứ trên các tuyến đường dân sinh, nội bộ và quốc lộ 1, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
• Ảnh hưởng hạ tầng: Việc xe container tải trọng lớn dừng đỗ kéo dài trong khu dân cư gây nguy cơ sụt lún mặt đường và hư hỏng hạ tầng giao thông địa phương.

3. Giải pháp và chỉ đạo từ cơ quan chức năng

• Điều tiết giao thông: Chính quyền tỉnh Đồng Nai đã chỉ đạo hướng dẫn các xe container di chuyển vào các trục đường lớn có tải trọng phù hợp, tránh đi vào khu dân cư để đảm bảo an toàn và bảo vệ hạ tầng.
• Đàm phán ngoại giao: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đang làm việc với phía Trung Quốc để:
  • Yêu cầu công bố danh sách các phòng kiểm nghiệm được chấp thuận.
  • Đề xuất mở rộng thêm các đơn vị kiểm định để đáp ứng nhu cầu xuất khẩu chính vụ.
• Chỉ đạo quản lý: Bộ đã gửi công văn yêu cầu các tỉnh:
  • Rà soát, tăng cường năng lực nhân lực và trang thiết bị kiểm nghiệm.
  • Xử lý nghiêm các cơ sở kiểm nghiệm có hành vi gây khó khăn, chậm trễ hoặc không thực hiện đúng quy định.

4. Bối cảnh kinh tế của người nông dân

• Áp lực chi phí: Giá sầu riêng hiện đang ở mức thấp, trong khi chi phí đầu vào như phân bón và vật tư nông nghiệp tăng cao, gây tâm lý lo lắng lớn cho người nông dân.
• Rủi ro xuất khẩu: Sự chậm trễ trong khâu kiểm nghiệm không chỉ làm giảm chất lượng nông sản mà còn đe dọa trực tiếp đến cơ hội xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc.

---

Tổng kết

Tình trạng quá tải tại các cơ sở kiểm nghiệm sầu riêng là hệ quả của sự mất cân đối giữa sản lượng thu hoạch khổng lồ và năng lực kiểm định hạn chế. Việc các cơ sở kiểm nghiệm siết chặt quy trình do áp lực từ phía Trung Quốc đã vô tình tạo ra "nút thắt cổ chai" trong chuỗi cung ứng, gây thiệt hại kinh tế và áp lực hạ tầng giao thông. Các giải pháp hiện tại đang tập trung vào việc điều tiết giao thông tạm thời và nỗ lực ngoại giao để mở rộng mạng lưới kiểm định, nhằm đảm bảo tiến độ xuất khẩu trong giai đoạn cao điểm chính vụ.