Phân Tích Điều Kiệu FAS - FOB trong Incoterms 2010, 2020 - Tự Học Xuất Nhập Khẩu

Tóm tắt chi tiết về điều kiện thương mại Free Ship và Free On Board

Video này tập trung vào việc phân tích hai điều kiện thương mại trong Incoterms 2020 áp dụng cho vận tải biển và thủy nội địa: FCA (Free Carrier) và FOB (Free On Board), đồng thời đưa ra các tiêu chí để lựa chọn điều kiện thương mại phù hợp.

1. Free Ship (FCA - Free Carrier)

Khái niệm và phạm vi áp dụng:

• FCA là điều kiện thương mại áp dụng cho phần tải biển và thủy nội địa.
• Địa điểm giao hàng gắn liền với FCA không phải là đất liền mà là cảng biển hoặc cảng sông.
• Ví dụ: Hàng hóa được giao tại cảng Thượng Hải, Trung Quốc.

Trách nhiệm của người bán:

• Hoàn tất nghĩa vụ giao hàng khi đặt hàng hóa dọc mạn con tàu do người mua thuê tại cảng đi.
• Làm thủ tục thông quan xuất khẩu cho hàng hóa.
• Mang hàng ra đến cảng và đặt dọc mạn tàu.

Trách nhiệm của người mua:

• Thuê phương tiện vận tải (con tàu).
• Làm thủ tục thông quan nhập khẩu khi hàng hóa về đến Việt Nam.
• Chịu trách nhiệm bảo hiểm (optional).

Phân chia chi phí:

• Người bán chịu: Các chi phí phát sinh cho đến khi đặt hàng dọc mạn tàu, bao gồm:
  • Chi phí làm thủ tục hải quan đầu xuất.
  • Thuế má đầu xuất.
  • Chi phí vận chuyển hàng ra cảng và đặt dọc mạn tàu.
• Người mua chịu: Các chi phí phát sinh kể từ sau khi hàng đã được đặt dọc mạn tàu, bao gồm:
  • Chi phí bốc hàng lên tàu tại cảng đi.
  • Cước vận chuyển hàng hóa từ cảng đi đến cảng đến.
  • Chi phí dỡ hàng tại cảng đến.
  • Chi phí thủ tục hải quan đầu nhập.
  • Thuế má đầu nhập.
  • Chi phí vận chuyển hàng về kho.

Chuyển giao rủi ro:

• Người bán chịu mọi rủi ro phát sinh đối với hàng hóa cho đến khi đặt hàng dọc mạn tàu tại cảng đi.
• Sau khi hàng được đặt dọc mạn tàu, mọi rủi ro thuộc về người mua.

2. Free On Board (FOB - Free On Board)

Khái niệm và phạm vi áp dụng:

• FOB là điều kiện thương mại phổ biến, áp dụng cho vận tải đường biển.
• Người bán hoàn tất nghĩa vụ giao hàng khi hàng hóa được xếp lên trên con tàu do người mua thuê tại cảng đi.
• Điểm khác biệt chính so với FCA là hàng hóa phải được xếp lên tàu, không chỉ đặt dọc mạn tàu.

Trách nhiệm của người bán:

• Làm thủ tục thông quan xuất khẩu.
• Bốc hàng lên trên con tàu do người mua thuê tại cảng đi.

Trách nhiệm của người mua:

• Thuê phương tiện vận tải (con tàu).
• Vận chuyển hàng từ cảng đi về cảng đến.
• Làm thủ tục hải quan đầu nhập.
• Chịu trách nhiệm bảo hiểm (optional).

Phân chia chi phí:

• Người bán chịu: Các chi phí phát sinh cho đến khi hàng được xếp lên tàu tại cảng đi, bao gồm cả chi phí bốc hàng lên phương tiện vận tải.
• Người mua chịu: Các chi phí phát sinh sau khi hàng đã được xếp lên tàu, tương tự như FCA (cước vận chuyển, dỡ hàng, thủ tục nhập khẩu, thuế nhập khẩu, vận chuyển về kho).

Chuyển giao rủi ro:

• Người bán chịu mọi rủi ro phát sinh cho đến khi hàng được xếp lên trên con tàu tại cảng đi.
• Sau khi hàng đã được bốc lên tàu, mọi rủi ro thuộc về người mua.

3. So sánh và Lựa chọn Điều kiện Thương mại

Đặc điểm chung của nhóm F:

• Người bán không chịu trách nhiệm thuê phương tiện vận tải cho chặng chính.
• Người mua thực hiện trách nhiệm thuê phương tiện vận tải.

Tiêu chí lựa chọn điều kiện thương mại:

• Phương thức vận tải:
  • Nếu vận chuyển bằng đường hàng không, đường bộ, đường sắt hoặc kết hợp đa phương thức: Chọn FCA.
  • Nếu vận chuyển bằng đường biển hoặc thủy nội địa: Có thể chọn FCA, FOB.
• Phương thức đóng gói hàng hóa:
  • Hàng đóng trong container và giao tại các bãi tập kết hàng hóa (depot/ICD): Nên chọn FCA. Lý do là có một khoảng cách từ depot đến tàu, trong khoảng này người bán không quản lý được rủi ro nhưng vẫn chịu trách nhiệm nếu chọn FOB. FCA giúp chuyển giao rủi ro tại depot.
  • Hàng không đóng container hoặc giao trực tiếp tại cầu cảng: Có thể chọn FCA hoặc FOB.
• Địa điểm giao hàng mong muốn:
  • Muốn hàng được đặt dọc mạn tàu: Chọn FCA.
  • Muốn hàng được xếp lên tàu: Chọn FOB.
• Phương thức thuê tàu (đối với đường biển):
  • Tàu chợ (giống xe buýt, ghé nhiều cảng, lấy hàng nhiều chủ): Nên chọn FCA. Lý do là cước tàu chợ thường bao gồm phí bốc dỡ. Nếu chọn FOB, người mua sẽ bị "double" phí bốc hàng (một lần trả cho người bán trong giá FOB, một lần trả cho hãng tàu trong cước). FCA giúp tránh tình trạng này.
  • Tàu chuyến (giống taxi, đi thẳng): Có thể chọn FCA hoặc FOB. Phí bốc dỡ tùy thuộc vào thỏa thuận với đơn vị vận chuyển.

Quan điểm về trách nhiệm và chi phí:

• Việc đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn không nhất thiết đồng nghĩa với việc thiệt thòi hơn.
• Người bán có thể chủ động và gia tăng lợi nhuận khi thực hiện nhiều trách nhiệm.
• Người mua có thể tiết kiệm chi phí khi tự đảm nhận trách nhiệm.

Key Concepts

• Điều kiện thương mại (Incoterms): Các quy tắc thương mại quốc tế quy định trách nhiệm, chi phí và rủi ro giữa người mua và người bán trong giao dịch quốc tế.
• FCA (Free Carrier): Người bán giao hàng khi đặt hàng hóa dọc mạn tàu do người mua thuê tại cảng đi.
• FOB (Free On Board): Người bán giao hàng khi hàng hóa được xếp lên trên con tàu do người mua thuê tại cảng đi.
• Vận tải đa phương thức: Vận chuyển hàng hóa bằng nhiều phương thức vận tải khác nhau.
• Tàu chợ: Tàu vận chuyển theo lịch trình cố định, ghé nhiều cảng và chở hàng của nhiều chủ hàng.
• Tàu chuyến: Tàu được thuê riêng cho một chuyến hàng cụ thể, đi thẳng từ cảng đi đến cảng đến.
• Cảng đi (Port of origin): Cảng mà hàng hóa bắt đầu hành trình vận chuyển.
• Cảng đến (Port of destination): Cảng mà hàng hóa kết thúc hành trình vận chuyển.
• Thông quan xuất khẩu/nhập khẩu: Thủ tục hành chính để hàng hóa được phép xuất/nhập khẩu.
• Cước vận chuyển: Chi phí thuê phương tiện vận tải để chuyên chở hàng hóa.
• Rủi ro: Khả năng xảy ra tổn thất hoặc thiệt hại đối với hàng hóa.
• Chi phí phát sinh: Các khoản chi phí ngoài giá trị hàng hóa phát sinh trong quá trình giao nhận.