Phạt tới 50 triệu đồng với hành vi trục lợi từ hình ảnh trẻ em | VTV24

Key Concepts

• Nghị định 98/CP: Văn bản pháp luật mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em.
• Lợi dụng hình ảnh trẻ em: Hành vi sử dụng thông tin, hình ảnh cá nhân của trẻ để trục lợi, câu view, hoặc tạo nội dung tiêu cực.
• Quyền riêng tư của trẻ em: Quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm và thông tin cá nhân trên không gian mạng.
• Sự đồng ý của trẻ em: Quy định trẻ từ 7 tuổi trở lên phải được hỏi ý kiến trước khi cha mẹ đăng tải hình ảnh, thông tin lên mạng xã hội.

---

1. Các quy định xử phạt mới (Nghị định 98)

Nghị định 98 có hiệu lực từ ngày 16/5/2024, thiết lập các khung hình phạt nghiêm khắc hơn để bảo vệ trẻ em:

• Lợi dụng hình ảnh/thông tin gây ảnh hưởng tiêu cực hoặc trục lợi: Phạt từ 40 – 50 triệu đồng (nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự).
• Bắt trẻ làm việc quá sức: Phạt từ 20 – 30 triệu đồng đối với các hành vi bắt trẻ làm việc gia đình quá thời gian, ảnh hưởng đến học tập và phát triển.
• Bóc lột trẻ em (ép đi xin ăn, cho thuê/mượn trẻ): Phạt từ 30 – 40 triệu đồng.
• Điểm mới tại Điều 24: Phạt tới 50 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng hình ảnh cá nhân của trẻ để câu view, livestream bán hàng hoặc tạo video phản cảm.

2. Ranh giới pháp lý và quan điểm tiếp cận

Luật sư Nguyễn Hữu Toại nhấn mạnh sự thay đổi trong tư duy pháp lý:

• Thay đổi cách tiếp cận: Trước đây, xã hội thường chỉ chú trọng vào các hành vi xâm hại thể chất trực tiếp. Quy định mới mở rộng phạm vi bảo vệ sang cả không gian mạng, coi trẻ em là đối tượng cần được bảo vệ khỏi việc bị "thương mại hóa".
• Trẻ em không phải là công cụ: Luật sư khẳng định: "Trẻ em không phải là chất liệu truyền thông và không phải là công cụ để người lớn kiếm tiền thu lợi từ sự non nớt của trẻ."
• Ranh giới: Việc chia sẻ hình ảnh đời thường mang tính kỷ niệm khác hoàn toàn với việc khai thác hình ảnh trẻ em (đang khóc, bị phạt, bệnh tật, hoàn cảnh khó khăn) để thu hút sự chú ý hoặc bán hàng.

3. Các hành vi tiềm ẩn nguy cơ vi phạm

Luật sư chỉ ra các hành vi phổ biến mà nhiều người có thể vô tình vi phạm:

• Đăng tải hình ảnh trẻ đang khóc, bị mắng, bị trêu chọc để tạo sự hài hước (gây tổn thương tâm lý và bêu rếu lâu dài).
• Sử dụng hình ảnh trẻ em gắn liền với quảng cáo sản phẩm nhằm mục đích thương mại.
• Khai thác các câu chuyện riêng tư, bệnh tật hoặc hoàn cảnh khó khăn của trẻ để câu view.

4. Quy trình xử lý khi hình ảnh trẻ bị lạm dụng

Trong trường hợp cha mẹ đăng ảnh nhưng bị kẻ xấu cắt ghép, lan truyền tiêu cực, luật sư hướng dẫn các bước:

1. Tạo lập chứng cứ: Chụp màn hình tài khoản vi phạm, lưu lại đường link và thời điểm đăng tải.
2. Yêu cầu gỡ bỏ: Liên hệ trực tiếp với người đăng tải để yêu cầu gỡ bỏ thông tin.
3. Báo cáo nền tảng: Liên hệ với quản trị viên các mạng xã hội để yêu cầu xóa nội dung vi phạm.
4. Can thiệp pháp lý: Nếu đối tượng không hợp tác, gửi đơn tố cáo đến cơ quan quản lý nhà nước về thông tin truyền thông hoặc cơ quan công an để xử lý hành chính hoặc dân sự (bồi thường thiệt hại).

5. Tổng kết

Nghị định 98 là bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền trẻ em trên không gian mạng. Thông điệp cốt lõi là mọi hành vi sử dụng hình ảnh trẻ em phải đặt sự an toàn, danh dự và nhân phẩm của trẻ lên trên hết. Việc tuân thủ quy định không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức của cha mẹ và những người làm nội dung số, đặc biệt là việc tôn trọng quyền được tham gia ý kiến của trẻ từ 7 tuổi trở lên.