Pakistan kêu gọi gia hạn 2 tuần cho nỗ lực ngoại giao | Cụm tin quốc tế | VTV24

Key Concepts

• Eo biển Hormuz (Hormuz Strait): Tuyến đường hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu khí toàn cầu.
• Khủng hoảng năng lượng: Tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu khí nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại.
• Xung đột tại Li-băng: Cuộc khủng hoảng nhân đạo do không kích và sơ tán quy mô lớn.
• Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA): Tổ chức giám sát và cảnh báo về an ninh năng lượng toàn cầu.

1. Căng thẳng tại Eo biển Hormuz và nỗ lực ngoại giao

Thủ tướng Pakistan, Sebas Sarif, đã đưa ra đề xuất ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại eo biển Hormuz:

• Đề xuất của Pakistan: Kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn thêm hai tuần thời hạn chót cho Iran để mở lại eo biển, nhằm tạo không gian cho các nỗ lực ngoại giao. Đồng thời, ông Sarif kêu gọi Iran mở lại eo biển như một cử chỉ thiện chí.
• Phản ứng của Mỹ và Israel: Duy trì áp lực tối đa. Tổng thống Donald Trump tiếp tục đưa ra các cảnh báo cứng rắn trên mạng xã hội Truth Social. Phó Tổng thống Mỹ J khẳng định Mỹ đã hoàn tất mục tiêu quân sự nhưng sẵn sàng áp đặt thêm các biện pháp kinh tế nếu Iran tiếp tục phong tỏa eo biển.
• Phản ứng của Iran: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ đáp trả nếu Mỹ tấn công các cơ sở dân sự, đồng thời đe dọa gây gián đoạn dòng chảy dầu khí toàn cầu trong thời gian dài.

2. Khủng hoảng nhân đạo tại Li-băng

Xung đột leo thang tại Li-băng đã tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng:

• Số liệu di cư: Hơn 1 triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Khoảng 200.000 người Syria đã rời Li-băng về nước và 32.000 công dân Li-băng cũng sang Syria lánh nạn.
• Thiệt hại về người: Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ít nhất 1.400 người đã thiệt mạng (trong đó có 129 trẻ em) và hơn 4.400 người bị thương.
• Tác động lãnh thổ: Chiến dịch không kích và lệnh sơ tán ảnh hưởng tới 15% lãnh thổ Li-băng.
• Nguy cơ dịch bệnh: Tình trạng quá tải tại các khu tạm trú làm gia tăng nguy cơ bùng phát sởi, viêm gan A và tiêu chảy cấp, đặc biệt nguy hiểm với trẻ em (chiếm 1/3 số người sơ tán). Liên Hợp Quốc cảnh báo tình hình đang xấu đi nhanh chóng và cần hỗ trợ khẩn cấp.

3. Khủng hoảng năng lượng toàn cầu

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đưa ra cảnh báo về một cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có:

• Nhận định của IEA: Giám đốc điều hành IEA, Fatih Birol, khẳng định quy mô gián đoạn nguồn cung hiện nay nghiêm trọng hơn tổng các cuộc khủng hoảng năm 1973, 1979 và 2022 cộng lại.
• Nguyên nhân: Việc eo biển Hormuz bị hạn chế lưu thông đã đẩy thị trường năng lượng vào trạng thái căng thẳng cao độ.
• Dự báo: Do các cuộc đàm phán chưa đạt đột phá và nguy cơ leo thang quân sự vẫn hiện hữu, thị trường năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục biến động mạnh, có khả năng dẫn đến một cú sốc kinh tế quy mô lớn.

Tổng kết

Tình hình thế giới đang đối mặt với sự cộng hưởng của hai cuộc khủng hoảng lớn: sự bế tắc quân sự - ngoại giao tại eo biển Hormuz đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu và cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng tại Li-băng. Trong khi các nỗ lực ngoại giao từ phía Pakistan đang cố gắng tạo ra "khoảng nghỉ" hai tuần, sự cứng rắn từ phía Mỹ và Iran cùng với những cảnh báo từ IEA cho thấy thế giới đang đứng trước nguy cơ đối mặt với những cú sốc kinh tế và nhân đạo quy mô lớn trong thời gian tới.