(P4) Tất tần tật về Thập Tự Chinh - Cuộc thập tự chinh lần 3 | Godlike | Thế Giới

Tóm tắt chi tiết video về Cuộc Thập Tự Chinh Thứ Ba

Key Concepts:

• Thất thủ Jerusalem, sắc chỉ thập tự chinh, phục hồi thế lực Kitô giáo, vây hãm Aker, Richard Sư Tử Tâm, Philip Augustus, Saladin, hiệp ước hòa bình, vương quốc Jerusalem thứ hai, Armenia La tinh hóa.

1. Bối Cảnh và Khởi Đầu:

• Tin Jerusalem thất thủ gây chấn động châu Âu. Giáo hoàng Banoba qua đời vì quá đau buồn, Giáo hoàng Gregorio VIII ban hành sắc chỉ thập tự chinh, kêu gọi ăn chay sám hối.
• Trước khi thập tự chinh mới được tổ chức, Conrad của Montferrat củng cố vị trí ở Tyre, từ chối quy phục vua Guy de Lusignan.
• Vua Guy tập hợp quân bao vây Aker, khiến Saladin bất ngờ. Quân Thập Tự nhận được viện binh từ phương Tây, bao gồm cả quân của Henry xứ Champagne.
• Mùa đông 1190-1191, cả hai bên không đạt được bước tiến rõ rệt, chịu tổn thất nặng nề vì dịch bệnh và nạn đói. Vợ của Guy qua đời, khiến nhiều quý tộc chuyển sang ủng hộ Conrad. Isabel bị buộc kết hôn với Conrad.

2. Sự Tham Gia của Các Quốc Vương Châu Âu:

• William II của Sicily đáp lại lời kêu gọi của giáo hoàng, trang bị hạm đội sang phương Đông.
• Các hạm đội Anh, Đan Mạch và Flanders cũng bắt đầu khởi hành.
• Hoàng đế La Mã Thần Thánh Frederick Barbarossa (cựu chiến binh Thập Tự Chinh lần thứ hai) tham gia.
• Frederick vượt qua Hungary và tiến vào lãnh thổ Byzantine. Hoàng đế Byzantine Isaac II Angelus (thỏa thuận bí mật với Saladin) cản trở bước tiến của Frederick. Frederick chiếm Adreanople, chỉ trả lại khi Isaac đồng ý chuyên chở quân Đức qua eo biển Hellespont.
• Tháng 5/1190, Frederick đến Iconium. Ngày 10/6, Frederick chết đuối khi cố vượt một con suối. Cái chết của ông giáng một đòn mạnh vào tinh thần quân Đức.
• Philip II Augustus của Pháp và Henry II của Anh (sau đó là Richard I) tham gia. Mối quan hệ giữa hai quốc vương phức tạp do tranh chấp lãnh thổ.
• Ngày 4/7/1190, hai vua gặp nhau tại Vézelay và chuẩn bị hành quân.

3. Richard Sư Tử Tâm và Philip Augustus:

• Richard I: Chiến binh thiên tài, không phải nhà cai trị giỏi. Hào hiệp, can trường, say mê chiến trận. Rộng lượng với kẻ thù có phẩm giá, tàn bạo với tù binh thấp hèn.
• Philip II Augustus: Chính khách lão luyện, thực dụng, điềm tĩnh. Giỏi chỉ đạo vây hãm và thiết kế máy công thành. Tham gia Thập Tự Chinh vì sự cần thiết chính trị, quan tâm đến việc mở rộng lãnh thổ Pháp.
• Hai vua ký thỏa thuận tại Messina (Sicily) quy định nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi bên.

4. Vây Hãm Aker và Các Sự Kiện Liên Quan:

• Philip II đến Aker vào ngày 20/4/1191, tiếp tục chỉ huy chiến dịch vây hãm.
• Richard I cập bến đảo Síp, chinh phục đảo sau khi chị gái và vị hôn thê bị giam giữ bởi Isaac Comnenus. Đảo Síp trở thành nguồn cung cấp hậu cần quan trọng cho quân Thập Tự.
• Richard đến Aker vào ngày 8/6, tiếp sức cho cuộc vây hãm.
• Quân đồn trú Hồi giáo trong thành đầu hàng. Saladin chấp nhận các điều khoản: trao trả thành, nộp 200.000 dinar tiền chuộc, phóng thích hơn 1000 tù binh Kitô giáo.
• Tranh chấp về quyền kiểm soát Aker nổ ra. Richard xúc phạm Leopold xứ Áo. Leopold rời khỏi chiến dịch. Philip II rút lui về Pháp vào tháng 8/1191.
• Richard ra lệnh xử trảm tập thể 2700 tù binh Hồi giáo vì Saladin không giao khoản tiền chuộc đúng hạn. Saladin đáp trả bằng cách giết hầu hết các tù binh Kitô giáo.

5. Trận Arsur và Các Chiến Dịch Tiếp Theo:

• Trận Arsur (7/9/1191): Chiến thắng vang dội của Richard. Saladin rút lui với tổn thất nặng nề.
• Richard tái chiếm Jaffa, biến nơi đây thành căn cứ chiến lược. Tái lập quyền kiểm soát của người Kitô giáo đối với vùng duyên hải. Củng cố phòng ngự tại Ascalon.
• Richard hai lần tiến quân đến gần Jerusalem, nhưng phải rút lui. Ông hiểu rằng không thể giữ được Jerusalem nếu không kiểm soát được vùng nội địa.
• Bất đồng chiến lược: Richard đề xuất đánh Ai Cập, nhưng các chỉ huy Thập Tự từ chối.

6. Đàm Phán Hòa Bình và Kết Thúc Cuộc Thập Tự Chinh:

• Philip II tấn công vào lãnh thổ của Anh trên đất Pháp.
• Richard duy trì liên lạc với Saladin và em trai Al-Adil. Nhiều đề xuất hòa bình được đưa ra, bao gồm cả các cuộc hôn nhân liên minh.
• Mối quan hệ cá nhân giữa Richard và Saladin được mô tả là đầy sự tôn trọng lẫn nhau.
• Ngày 2/9/1192, hiệp ước hòa bình kéo dài 3 năm được ký kết: vùng duyên hải từ Jaffa trở lên phía Bắc thuộc về người Kitô giáo, Ascalon trả lại cho Saladin (phá hủy công trình phòng ngự), tín đồ hành hương Kitô giáo được tự do viếng thăm các thánh địa ở Jerusalem.
• Ngày 9/10/1192, Richard rời thánh địa.
• Richard bị đắm tàu và rơi vào tay Leopold xứ Áo.

7. Đánh Giá Kết Quả Cuộc Thập Tự Chinh Thứ Ba:

• Không đạt được mục tiêu tối thượng là chiếm lại Jerusalem.
• Thắng lợi đáng kể cho phe Kitô giáo: các thành quả của Saladin sau Haton gần như bị xóa bỏ, các thành phố ven biển được tái chiếm, lãnh thổ thập tự được củng cố.
• Richard chấp nhận đề nghị phế Guy de Lusignan và công nhận Conrad của Montferrat là vua hợp pháp của vương quốc Jerusalem. Conrad bị ám sát. Isabel kết hôn với Henry của Champagne. Guy được bổ nhiệm làm thống đốc đảo Síp.
• Richard tạo ra một thế quân bình mới: vị thế của các vương quốc thập tự giáo tại Levant được phục hồi, các tuyến đường thương mại và hành hương được bảo đảm.

8. Các Quốc Gia Thập Tự Sau Cuộc Thập Tự Chinh Thứ Ba:

• Saladin qua đời năm 1193. Thế giới Hồi giáo rơi vào tình trạng phân tán. Các hậu duệ của Saladin duy trì đình chiến với các thập tự quân vì lợi ích kinh tế.
• Thương nhân Ý thiết lập quan hệ buôn bán với Ai Cập.
• Vương quốc Jerusalem thứ hai (trung tâm là Aker) được tổ chức lại.
• Năm 1194, Amaric của nhà Lusignan kế vị Guy và trở thành người cai trị đảo Síp. Ông chấp nhận nghi lễ đầu tư vương quyền từ hoàng đế Henry VI.
• Năm 1197, Amaric được chọn kế vị ngai vàng Jerusalem Aker. Năm 1198, ông kết hôn với Isabel.
• Amaric duy trì hòa bình với Al-Adil.
• Sau khi Amaric qua đời năm 1205, Síp và Jerusalem Aker lại bị chia rẽ.
• Năm 1210, quyền cai trị Jerusalem Aker được chuyển giao cho John of Brienne.

9. Các Tiểu Quốc Thập Tự Phương Bắc (Antioch và Tripoli):

• Năm 1187, Tripoli được truyền lại cho một người cháu thuộc dòng dõi Bohemond III (Antioch).
• Hợp nhất tạm thời giữa Antioch và Tripoli.
• Bohemond III chủ trương giữ đường lối độc lập đối với vương quốc Jerusalem Aker.
• Bohemond III cẩn trọng trong việc đối phó với người Hồi giáo.
• Sự tồn tại vững vàng của Antioch và Tripoli phản ánh tính thực dụng chính trị và tinh thần sinh tồn linh hoạt.
• Tình trạng phân tán quyền lực giữa các tiểu quốc thập tự là điểm yếu trí tử.

10. Vương Quốc Armenia:

• Gắn bó mật thiết hơn với thế giới Latinh nhờ các liên minh hôn nhân.
• Leo II của Armenia tham gia cùng quân thập tự trong các chiến dịch.
• Năm 1198, Leo được trao vương miện hoàng gia bởi tổng giám mục Conrad của hoàng đế Henry VI. Armenia trở thành một vương quốc công nhận bởi phương tây.
• Giáo hội Armenia tuyên bố hợp nhất với giáo hội Công giáo La Mã. Động thái này gây tranh cãi trong nội bộ Armenia.

Kết luận:

Cuộc Thập Tự Chinh Thứ Ba, dù không chiếm lại được Jerusalem, đã củng cố vị thế của các vương quốc thập tự giáo tại Levant, tạo ra một thế quân bình mới và mở ra một giai đoạn ổn định tương đối. Tuy nhiên, những mâu thuẫn nội bộ và sự phân tán quyền lực vẫn là những thách thức lớn đối với tương lai của các quốc gia thập tự.