Nông nghiệp Brazil lao đao vì xung đột Trung Đông: Chi phí tăng, sức mua giảm | VTV24

Key Concepts

• Chuỗi cung ứng toàn cầu (Global Supply Chain): Hệ thống vận chuyển hàng hóa quốc tế bị gián đoạn do xung đột địa chính trị.
• Eo biển Hormuz: Tuyến đường hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu mỏ, khí hóa lỏng và phân bón.
• Chi phí đầu vào (Input Costs): Các chi phí như phân bón, nhiên liệu (dầu diesel) phục vụ sản xuất nông nghiệp.
• An ninh lương thực (Food Security): Khả năng đảm bảo nguồn cung thực phẩm cho các quốc gia nhập khẩu.
• Thuế quan (Tariffs): Thuế đánh vào hàng hóa nhập khẩu, cụ thể là ô tô trong bối cảnh thương mại Mỹ - EU.

---

1. Tác động của xung đột Trung Đông đến nông nghiệp Brazil

Xung đột tại Trung Đông đã tạo ra hiệu ứng domino tiêu cực đến ngành nông nghiệp Brazil, quốc gia vốn phụ thuộc lớn vào thị trường quốc tế.

• Khủng hoảng chi phí sản xuất: Nông dân Brazil, điển hình là tại bang São Paulo, đang đối mặt với tình trạng chi phí đầu vào tăng phi mã. Ông Antonino, quản lý đồn điền 300 ha, cho biết giá phân bón đã tăng từ 50% đến 100%.
• Sự phụ thuộc vào nhập khẩu: Brazil hiện phải nhập khẩu tới 80% lượng phân bón tiêu thụ trong nước. Việc chuỗi cung ứng bị đứt gãy khiến giá thành sản xuất vụ mùa tới dự kiến tăng tới 50%.
• Đình trệ công nghệ: Thị trường công nghệ nông nghiệp (AgriTech) bị ảnh hưởng nặng nề. Các thiết bị hiện đại như máy bay không người lái (drone) vốn bán chạy trong các triển lãm nay rơi vào tình trạng ế ẩm do nông dân không còn khả năng chi trả.

2. Vai trò chiến lược của Eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz được xác định là "nút thắt cổ chai" gây ra sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu:

• Vận chuyển năng lượng và vật tư: Đây là tuyến đường vận chuyển 1/4 lượng dầu mỏ thế giới và một khối lượng lớn khí hóa lỏng, nguyên liệu chính để sản xuất phân bón.
• Đứt gãy xuất khẩu nông sản: Eo biển này là cửa ngõ quan trọng để Brazil xuất khẩu nông sản sang Trung Đông. Hiện tại, khu vực Trung Đông hấp thụ 31% lượng ngô và 17% sản lượng đường xuất khẩu của Brazil. Việc giao hàng bị đình trệ không chỉ gây ứ đọng hàng triệu tấn nông sản mà còn đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực của các quốc gia nhập khẩu.

3. Căng thẳng thương mại Mỹ - EU về thuế quan ô tô

Bên cạnh vấn đề nông nghiệp, tình hình địa chính trị còn căng thẳng ở mặt trận thương mại xuyên Đại Tây Dương:

• Đe dọa từ Mỹ: Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc nâng thuế nhập khẩu đối với ô tô và hàng hóa từ châu Âu từ 15% lên 25%.
• Phản ứng từ EU: Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định Liên minh châu Âu (EU) ủng hộ thương mại tự do nhưng sẽ không ngồi yên.
• Quan điểm của Pháp: Ông Macron tuyên bố: "Nếu các thỏa thuận đã ký bị xem xét lại hoặc bị phá vỡ thì EU sẽ buộc phải kích hoạt các biện pháp đáp trả." EU đã chuẩn bị sẵn sàng các công cụ để phản ứng nếu Mỹ thực thi chính sách thuế quan mới.

---

Tổng kết và nhận định

Xung đột địa chính trị tại Trung Đông đang gây ra những hệ lụy kép: vừa làm suy yếu nền tảng sản xuất nông nghiệp tại các quốc gia xuất khẩu như Brazil thông qua việc đẩy giá phân bón và nhiên liệu lên cao, vừa gây tắc nghẽn chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu. Song song đó, sự bất ổn trong quan hệ thương mại Mỹ - EU về thuế quan ô tô cho thấy một bức tranh kinh tế thế giới đầy biến động, nơi các quốc gia đang phải chuẩn bị các kịch bản đối phó với chủ nghĩa bảo hộ và sự đứt gãy chuỗi cung ứng. Sự sụt giảm trong đầu tư công nghệ nông nghiệp tại Brazil là một chỉ dấu cho thấy những khó khăn này có thể kéo lùi năng suất và sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp trong dài hạn.