Nhiều người trẻ ngộ độc thuốc lá điện tử | VTV24

Key Concepts

• Thuốc lá điện tử (Electronic Cigarettes/Vapes): Devices that heat a liquid to create an aerosol inhaled by the user.
• Ngộ độc thuốc lá điện tử (E-cigarette or Vaping Product Use-Associated Lung Injury - EVALI): Illnesses associated with using e-cigarettes or vaping products.
• Cần sa tổng hợp (Synthetic Cannabinoids): Lab-created chemicals similar to compounds found in cannabis. Often more potent and dangerous.
• Suy thận cấp (Acute Kidney Injury - AKI): Sudden loss of kidney function.
• Phù phổi cấp (Acute Pulmonary Edema): Fluid buildup in the lungs.
• Tăng áp lực động mạch phổi (Pulmonary Hypertension): High blood pressure in the arteries to the lungs.
• Rối loạn tâm thần kinh (Neuropsychiatric Disorders): Conditions affecting the brain and nervous system, leading to mental and behavioral changes.

Tình trạng bệnh nhân và diễn biến lâm sàng

Một nam thanh niên 19 tuổi đã được chuyển đến bệnh viện trong tình trạng nguy kịch sau khi sử dụng thuốc lá điện tử. Bệnh nhân đã phải thở máy trong hai ngày và sau đó mới tỉnh lại. Tuy nhiên, chức năng thận của anh đã suy giảm nghiêm trọng, dẫn đến suy thận cấp. Bệnh nhân cũng có biểu hiện phù phổi cấp và tăng áp lực động mạch phổi. Anh ta cũng trải qua rối loạn tâm thần kinh và tắc nghẽn đường thở mức độ trung bình. Bệnh nhân mô tả cảm giác “buốt hết não lên người,” “đờ hết ra,” và các triệu chứng như lạnh toát, đổ mồ hôi giả, đau bụng, buồn nôn và không thể ăn uống.

Tiền sử sử dụng và nguyên nhân ngộ độc

Bệnh nhân có tiền sử sử dụng thuốc lá điện tử gần 4 năm. Ban đầu, anh ta sử dụng loại thuốc lá điện tử thông thường, nhưng sau đó chuyển sang loại có chứa cần sa tổng hợp vì cảm thấy loại thông thường không đủ kích thích. Do bệnh nhân không cung cấp mẫu thuốc lá điện tử đã sử dụng, nên không thể xác định chính xác thành phần gây ngộ độc. Tuy nhiên, một trường hợp khác đã được xác định là ngộ độc thuốc lá điện tử chứa cần sa tổng hợp sau khi xét nghiệm mẫu vật.

Biến chứng và nguy cơ

Bệnh nhân hiện đang đối mặt với nguy cơ phải chạy thận nhân tạng do suy thận cấp nặng. Các bác sĩ lưu ý rằng các ca ngộ độc thuốc lá điện tử đang trở nên phức tạp hơn, với nhiều biến chứng khác nhau, bao gồm tổn thương tim mạch và các cơ quan khác. Trước đây, các ca ngộ độc thuốc lá điện tử thường biểu hiện bằng tổn thương não, nhưng gần đây, các trường hợp có tổn thương phức tạp hơn đang gia tăng.

Khó khăn trong điều trị

Hiện tại, không có thuốc giải độc đặc hiệu cho ngộ độc thuốc lá điện tử. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào việc kiểm soát các triệu chứng. Điều này gây khó khăn cho việc điều trị, đặc biệt là khi bệnh nhân có nhiều biến chứng phức tạp. Các bác sĩ nhận thấy sự tái xuất hiện của các ca ngộ độc cấp tính và sự biến đổi của các bệnh cảnh lâm sàng, từ các trường hợp nặng đến những trường hợp có vẻ bình thường nhưng lại có nhiều rối loạn tiềm ẩn trong cơ thể.

Chính sách của nhà nước và đánh giá của chuyên gia

Quốc hội đã thống nhất bổ sung thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh trong Luật Đầu tư. Các chuyên gia đánh giá đây là một quyết định đúng đắn, thể hiện sự ưu tiên sức khỏe của người dân Việt Nam. Mục tiêu của chính sách này là giảm thiểu và chấm dứt tình trạng ngộ độc các chất gây nghiện và ma túy trong thuốc lá điện tử. Một bệnh nhân đã chia sẻ: “Nhà nước cấm thì em cũng bỏ vào không sử dụng nữa.” và sau khi sử dụng lại do bạn bè rủ thì “bắt đầu nó đờ hết ra bắt đầu bắt đầu ngục.”

Kết luận

Tình trạng ngộ độc thuốc lá điện tử, đặc biệt là khi chứa cần sa tổng hợp, đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe của giới trẻ, bao gồm suy thận cấp, phù phổi cấp, rối loạn tâm thần kinh và nguy cơ phải chạy thận nhân tạng. Việc cấm đầu tư kinh doanh vào thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng là một bước đi quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn tình trạng này tiếp tục gia tăng. Cần tăng cường tuyên truyền về tác hại của thuốc lá điện tử và các chất gây nghiện có trong đó để nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là giới trẻ.