Người dân hài lòng với thủ tục đất đai mới | VTV24

Key Concepts:

• Chính quyền địa phương hai cấp (Two-tier local government)
• Thủ tục hành chính đất đai (Land administrative procedures)
• Đăng ký đất đai (Land registration)
• Cấp giấy chứng nhận/Sổ đỏ (Land use right certificate/Red book)
• Tiền sử dụng đất (Land use fee)
• Chuyển mục đích sử dụng đất (Land use purpose conversion)
• Đất nông nghiệp (Agricultural land)
• Đất ở (Residential land)
• Luật đất đai 2024 (2024 Land Law)
• Nghị định 103 (Decree 103)

1. Ổn định hoạt động của bộ máy hành chính sau 1 tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp:

• Sau 1 tháng triển khai, bộ máy hành chính tại các địa phương đã dần đi vào hoạt động ổn định.
• Cấp xã, phường thực hiện 14 thủ tục hành chính đất đai, trong đó có 5 thủ tục liên quan đến đăng ký đất đai và cấp sổ đỏ.

2. Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đăng ký đất đai:

• Thời gian giải quyết hồ sơ đăng ký đất đai lần đầu không quá 17 ngày làm việc (trước đây lâu hơn do qua cấp huyện).
• Thời gian giải quyết hồ sơ đăng ký đất đai kèm cấp giấy chứng nhận không quá 20 ngày làm việc.
• Đối với địa bàn miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa hoặc có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, thời gian được kéo dài tối đa 30 ngày làm việc.
• Nhiều người dân đã nhận được sổ đỏ mới chỉ sau khoảng 20 ngày làm việc.
• Sổ đỏ được cấp ghi tên địa danh hành chính mới, dấu mốc từ ngày 01 tháng 05 năm 2025.

3. Hỗ trợ người dân làm thủ tục trực tuyến:

• Các xã, phường bố trí nhân sự hỗ trợ người cao tuổi hoặc người chưa thành thạo công nghệ thông tin nộp hồ sơ trực tuyến.
• Người dân nhận xét quy trình làm thủ tục đơn giản, chỉ cần đến "một cửa" và được hướng dẫn tận tình.
• Ví dụ: Một người dân ở Từ Sơn đã nhập hồ sơ lên chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai và nhận được kết quả nhanh chóng.

4. Khối lượng công việc lớn tại các trung tâm phục vụ hành chính công:

• Các trung tâm phục vụ hành chính công đón số lượng lớn người dân tới làm thủ tục.
• Thủ tục liên quan đến đất đai chiếm khoảng 80% tổng số hồ sơ tại một số địa phương.
• Các trung tâm đảm bảo tiếp nhận và xử lý hồ sơ theo đúng quy định, không làm đứt gãy các thủ tục hành chính.

5. Vấn đề về hạ tầng công nghệ thông tin và giải pháp:

• Một số địa phương cho rằng hạ tầng công nghệ thông tin cần được nâng cấp để vận hành trơn chu hơn.
• Một số phần mềm đã đáp ứng được các thủ tục hành chính, nhưng một số phần mềm vẫn đang trong quá trình triển khai.
• Giải pháp: Huy động đoàn viên thanh niên, cử công chức có chuyên môn từ cấp huyện về hỗ trợ, đề xuất sử dụng thêm con dấu.

6. Vướng mắc trong thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất (từ đất nông nghiệp sang đất ở):

• Vướng mắc chính nằm ở khâu tính tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất.
• Ví dụ: Ông Thắng ngỡ ngàng khi biết số tiền phải nộp để chuyển 400m2 đất nông nghiệp sang đất ở lên tới hơn 3 tỷ đồng, thay vì vài trăm triệu đồng như trước đây.
• Theo quy định hiện nay, người dân phải nộp 100% tiền sử dụng đất theo giá đất ở, trừ đi tiền sử dụng đất của phần đất nông nghiệp.
• Giá đất tăng mạnh theo bảng giá đất mới, gấp 3-4 lần so với trước, khiến số tiền phải nộp tăng đột biến.
• Người dân cho rằng mức thu 100% là quá cao và đề xuất giảm xuống khoảng 50%.
• Luật Đất đai 2024 không có quy định về ghi nợ tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất.
• Một số người dân rút hồ sơ khi biết số tiền phải nộp quá lớn.

7. Bất cập trong cách tính thuế cho các trường hợp chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất ở:

• Hai trường hợp: (1) Chuyển từ đất đang sử dụng hợp pháp, (2) Đất sai phạm (lấn chiếm, tự ý xây dựng).
• Quy định về cách tính thuế cho hai trường hợp này chưa phù hợp.
• Đất lấn chiếm trước ngày 01/07/2014, nếu phù hợp quy hoạch, đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tiền sử dụng đất dao động từ 20% đến 80% theo khung giá.
• Đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì tính 100%.
• Người dân so sánh và kiến nghị điều chỉnh tỷ lệ phần trăm để đảm bảo công bằng.

8. Đề xuất sửa đổi Nghị định 103:

• Bộ Tài chính trình Chính phủ dự thảo sửa đổi Nghị định 103 về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
• Đề xuất áp dụng mức thu 30-50% phần chênh lệch giá đất khi chuyển đất nông nghiệp sang đất ở, thay vì 100%.
• Đề xuất này đang nhận được ý kiến đóng góp từ các bên liên quan.
• Nhiều hộ dân tạm gác lại việc làm thủ tục để chờ đợi hướng dẫn mới.

9. Synthesis/Conclusion:

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính đất đai, đặc biệt là thủ tục cấp sổ đỏ. Tuy nhiên, vẫn còn một số vướng mắc, chủ yếu liên quan đến việc tính tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở. Mức thu 100% hiện tại được cho là quá cao và bất hợp lý, đặc biệt trong bối cảnh giá đất tăng mạnh. Đề xuất sửa đổi Nghị định 103 nhằm giảm mức thu xuống 30-50% đang được xem xét và kỳ vọng sẽ giải quyết được vấn đề này, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất.