Người bảo tồn văn hoá Cor nơi vùng cao | VTV24

Key Concepts

• Đấu chiêng (Gong Playing): A traditional musical performance using gongs, central to Co ethnic culture.
• Hát múa cá đáo (Ca Dao Dance): A traditional song and dance form of the Co people.
• Nghệ nhân ưu tú (Distinguished Artisan): A title awarded by the Vietnamese state recognizing exceptional skill and contribution to traditional arts.
• Di sản văn hóa phi vật thể (Intangible Cultural Heritage): Non-physical elements of culture, such as traditions, oral histories, and performing arts.
• Người Co (Co People): An ethnic minority group in Vietnam.

Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Co của Ông Dương Lai

Ông Dương Lai, dù đã ngoài 60 tuổi, vẫn kiên trì truyền dạy nghệ thuật đấu chiêng và hát múa cá đáo cho thế hệ trẻ người Co tại vùng cao Trà Liên. Sự truyền dạy này diễn ra hiệu quả, với lớp trẻ tiếp thu nhanh chóng các động tác nhanh gọn, dứt khoát đặc trưng của Gia Lai. Điều này đặc biệt quan trọng vì trước đây, văn hóa Co đang đối mặt với nguy cơ thất truyền. Hiện nay, tiếng hát và điệu chiêng vẫn vang vọng trong đại ngàn, chứng tỏ sự thành công của nỗ lực bảo tồn.

Vai trò Uy tín và Gương Mẫu của Ông Lai trong Cộng Đồng

Ông Dương Lai không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc khôi phục và bảo tồn văn hóa Co mà còn được dân làng tin yêu bởi sự tiên phong, gương mẫu trong mọi hoạt động. Ông luôn đi đầu trong phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng đời sống văn hóa. Ông được xem là một người có uy tín và là tấm gương sáng cho cộng đồng. Một người dân địa phương nhận xét: “Hồi trước là mình cũng nhờ ảnh nói chung là về đánh chiên á. Vậy là anh Lai là một người là thầy rất tuyệt vời.” (Roughly translated: "Before, I also relied on him for learning to play the gongs. So, Mr. Lai is a truly wonderful teacher.")

Tâm Huyết với Văn Hóa và Đóng Góp Thầm Lặng

Những người dân địa phương nhấn mạnh sự tâm huyết của ông Dương Lai với văn hóa Co, coi ông là “gốc” của người đồng bào cao. Ông đã đóng góp nhiều công sức vào việc xây dựng và phát triển các hoạt động văn hóa của người Co trong thời hiện đại. Đặc biệt, ông rất am hiểu và nhiệt tình truyền dạy điệu múa cồng chiêng. “Đối với anh Dương Lai thì anh cũng rất là tâm huyết là người ảnh là là gốc của là người đồng bồ cao và anh cũng đã có nhiều cái đám góp xây dựng và phố triển cho cái vấn đề văn hóa của người đồng bộ co trong cái thời và ảnh là người gốc mà về cái điệu múa còng chiên thì anh Dương La ảnh rất là thông do rất là nhiệt tình.” (Roughly translated: "For Mr. Dương Lai, he is very passionate, he is the root of the highlanders, and he has contributed a lot to building and developing cultural issues of the Co people in this era, and he is original about the Ca Dao dance and gong playing, he understands it very well and is very enthusiastic.")

Vinh Danh và Ghi Nhận từ Nhà Nước

Năm 2019, những đóng góp thầm lặng của ông Dương Lai cho văn hóa Co đã được ghi nhận khi ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú. Năm 2023, tại Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ 11 tại Hà Nội, ông vinh dự trở thành một trong 2025 đại biểu tham dự. Ông bày tỏ: “Đây là một niềm vinh dự lớn đối với cá nhân tôi nói riêng và đồng bào dân tộc co của chúng tôi nói chung tình cảm rất là dâng trạo đối với tình cảm đối với Bác Hồ là một vị lãnh tụ một vị thiên tài của đất nước Việt Nam của chúng ta.” (Roughly translated: "This is a great honor for me personally and for our Co ethnic community in general, with very strong feelings towards President Ho Chi Minh, a leader and genius of our Vietnamese country.")

Kết luận

Sự ghi nhận của nhà nước đối với Nghệ nhân Dương Lai là sự khẳng định giá trị to lớn trong việc gìn giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc. Câu chuyện của ông là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ của một cá nhân trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng mình, góp phần làm đẹp cho cuộc sống và quê hương.