Mỹ xả nước ‘giải cứu’ thủy điện giữa nguy cơ thiếu điện vì hạn hán | VTV24

Key Concepts

• Thủy điện (Hydropower): Nguồn năng lượng tái tạo phụ thuộc vào mực nước hồ chứa.
• Hạn hán kéo dài (Prolonged Drought): Nguyên nhân chính gây suy giảm mực nước tại các hồ chứa.
• CWIP (Construction Work in Progress): Chương trình ưu đãi cho phép các công ty điện lực thu phí khách hàng trước khi dự án hoàn thành.
• Lưới điện (Power Grid): Hệ thống truyền tải điện đang chịu áp lực lớn do nhu cầu tăng và hạ tầng cũ kỹ.
• Biến đổi khí hậu (Climate Change): Tác nhân gây ra thời tiết cực đoan, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng và nguồn nước.

---

1. Khủng hoảng thủy điện trên sông Colorado

Sông Colorado đang đối mặt với tình trạng hạn hán nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng của hàng triệu hộ gia đình Mỹ.

• Hồ Powell: Một trong những hồ chứa quan trọng nhất, hiện chỉ hoạt động ở mức 23% công suất.
• Ngưỡng nguy hiểm: Nếu mực nước giảm xuống dưới 1.075 mét so với mực nước biển, các cửa lấy nước của tuabin sẽ hút không khí, gây hỏng hóc hệ thống và buộc nhà máy phải ngừng hoạt động hoàn toàn. Đây là kịch bản chưa từng xảy ra kể từ năm 1963.
• Giải pháp tình thế: Giới chức trách phải xả nước từ hồ Flaming Gorge (thượng nguồn) xuống hồ Powell để duy trì mực nước tối thiểu. Tuy nhiên, hành động này tạo áp lực lên toàn bộ hệ thống hồ chứa trên lưu vực sông.

2. Xung đột lợi ích và quản lý nguồn nước

Việc phân chia nguồn nước sông Colorado đang trở thành bài toán hóc búa giữa các bang thượng nguồn và hạ nguồn.

• Đối tượng chịu ảnh hưởng: Người dân, ngành công nghiệp, nông nghiệp, cộng đồng người bản địa và các khu vực bảo tồn như vườn quốc gia Grand Canyon.
• Bế tắc: Các bang chưa đạt được thỏa thuận cắt giảm lượng nước sử dụng. Nếu không có sự đồng thuận, mực nước tại các hồ chứa có thể giảm xuống mức không thể xả nước, gây ra cuộc khủng hoảng kép về nước và điện.

3. Áp lực lên lưới điện quốc gia Mỹ

Hệ thống điện Mỹ đang đứng trước những thách thức lớn về hạ tầng và nhu cầu tiêu thụ:

• Dự báo nhu cầu: Nhu cầu điện dự kiến tăng hơn 2%/năm cho đến ít nhất năm 2045.
• Giá điện: Tăng khoảng 40% trong 5 năm qua. Tại các khu vực tập trung trung tâm dữ liệu (Virginia, Maryland, Pennsylvania), mức tăng đạt con số hai chữ số.
• Hạ tầng cũ kỹ: Lưới điện Mỹ đã thiếu đầu tư trong nhiều thập kỷ, dẫn đến tình trạng dự trữ điện cạn kiệt và nguy cơ mất điện luân phiên.

4. Cơ chế tài chính CWIP và tranh cãi về chi phí

Hãng tin Reuters đã nêu vấn đề về việc người dân Mỹ đang phải "tài trợ trước" cho các dự án điện chưa hoàn thành thông qua chương trình CWIP (Construction Work in Progress).

• Cơ chế truyền thống: Công ty điện lực vay vốn, xây dựng xong mới được tính chi phí vào hóa đơn khách hàng.
• Cơ chế CWIP: Cho phép công ty điện lực thu phí khách hàng ngay trong quá trình thi công để tăng dòng tiền và giảm chi phí vay.
• Quan điểm trái chiều:
  • Phía công ty điện lực/bang: Cho rằng CWIP là cần thiết để khởi động các dự án hạ tầng quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu cấp bách.
  • Phía người tiêu dùng: Phải gánh thêm vài đô la mỗi tháng trên hóa đơn cho các dự án chưa mang lại lợi ích thực tế.

---

Tổng kết

Cuộc khủng hoảng năng lượng tại Mỹ hiện nay là sự cộng hưởng của biến đổi khí hậu (gây hạn hán, cạn kiệt nguồn nước thủy điện) và sự quá tải của hạ tầng lưới điện cũ kỹ. Việc giải quyết vấn đề không chỉ nằm ở các giải pháp kỹ thuật như điều tiết nước giữa các hồ chứa, mà còn đòi hỏi sự đồng thuận chính trị giữa các bang về phân bổ tài nguyên và sự minh bạch trong các mô hình tài chính như CWIP để đảm bảo an ninh năng lượng bền vững trong tương lai.