Mỹ cân nhắc rút khỏi NATO | VTV24

Key Concepts

• NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương): Liên minh quân sự đang đối mặt với nguy cơ rạn nứt do bất đồng về vai trò và sự hỗ trợ quân sự.
• Lệnh ngừng bắn: Thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran nhằm hướng tới chấm dứt xung đột.
• Làm giàu Urani: Vấn đề cốt lõi được Mỹ coi là "lằn ranh đỏ" trong đàm phán với Iran.
• Hezbollah: Lực lượng vũ trang tại Libăng là mục tiêu trong các chiến dịch quân sự quy mô lớn của Israel.
• Eo biển Hormuz: Khu vực chiến lược nơi Mỹ cáo buộc NATO thiếu hỗ trợ an ninh.

---

1. Khủng hoảng trong nội bộ NATO

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc nghiêm túc khả năng rút Mỹ khỏi NATO. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc liên minh này từ chối tham gia chiến dịch quân sự chống Iran và không hỗ trợ Mỹ đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz.

• Bất đồng cụ thể: Mỹ cáo buộc NATO hạn chế việc sử dụng căn cứ quân sự và không phận trong các chiến dịch căng thẳng.
• Quan điểm chính phủ: Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định Mỹ cần đánh giá lại vai trò và giá trị của NATO đối với lợi ích quốc gia, nhấn mạnh quyền quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống.
• Đối thoại: Dù thừa nhận những bất đồng sâu sắc sau cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte, hai bên vẫn duy trì kênh đối thoại.

2. Tiến trình đàm phán Mỹ - Iran tại Pakistan

Mỹ và Iran đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán trực tiếp tại Pakistan vào ngày 10/X, với sự trung gian của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif.

• Thành phần: Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance dự kiến dẫn đầu phái đoàn Mỹ, tuy nhiên khả năng tham dự vẫn để ngỏ do lo ngại vấn đề an ninh.
• Rào cản đàm phán: Iran cáo buộc Mỹ vi phạm ba điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn:
  1. Các cuộc tấn công của Israel vào Libăng.
  2. Máy bay không người lái xâm phạm không phận Iran.
  3. Quyền làm giàu Urani (vấn đề mà Mỹ coi là "lằn ranh đỏ").

3. Leo thang quân sự tại Libăng

Israel đã tiến hành chiến dịch không kích quy mô lớn nhất kể từ khi xung đột bùng phát vào tháng 3, nhắm vào lực lượng Hezbollah tại Libăng.

• Quy mô: Hơn 100 mục tiêu, bao gồm trung tâm chỉ huy và cơ sở quân sự, đã bị tấn công.
• Thiệt hại: Ít nhất 254 người thiệt mạng và hơn 1.000 người bị thương.
• Lập trường các bên:
  • Israel: Khẳng định Libăng không nằm trong phạm vi của lệnh ngừng bắn.
  • Iran: Ngoại trưởng Abbas Araghchi cảnh báo sẽ rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn nếu các hành động quân sự tại Libăng tiếp diễn.
  • Liên hợp quốc: Lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công, nhấn mạnh rằng không có giải pháp quân sự cho cuộc xung đột này và kêu gọi các bên tuân thủ lệnh ngừng bắn.

---

Tổng kết và Nhận định

Tình hình địa chính trị hiện tại đang ở trạng thái cực kỳ mong manh với hai điểm nóng chính:

1. Sự rạn nứt của khối NATO: Việc Mỹ xem xét rút khỏi liên minh cho thấy sự thay đổi lớn trong chính sách đối ngoại, ưu tiên lợi ích quốc gia trực tiếp thay vì cam kết đa phương.
2. Nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận ngừng bắn: Các cuộc không kích của Israel vào Libăng đang trực tiếp đe dọa nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Mặc dù cộng đồng quốc tế đang gia tăng sức ép để nối lại đối thoại, nhưng với việc các bên vẫn giữ vững các "lằn ranh đỏ" (như vấn đề làm giàu Urani), triển vọng về một giải pháp hòa bình lâu dài tại Trung Đông vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn.