Lược sử vấn nạn PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC tại Hoa Kỳ | Louis Nguyen | Thế Giới

Tóm tắt Video về Lược Sử Phân Biệt Chủng Tộc tại Hoa Kỳ

Key Concepts:

• Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc (Racism)
• Đạo luật Jim Crow
• Người Mỹ bản địa (Native Americans)
• Người Mỹ gốc Phi (African Americans)
• Người Mỹ gốc Á (Asian Americans)
• Người Mỹ gốc Do Thái (Jewish Americans)
• Người Hồi giáo (Muslims)
• Islamophobia
• Nô lệ (Slavery)
• Chủ nghĩa trọng thương (Mercantilism)
• Yellow Peril
• Holocaust

1. Định Nghĩa và Biểu Hiện của Chủ Nghĩa Phân Biệt Chủng Tộc

• Định nghĩa: Niềm tin rằng một nhóm người (dựa trên màu da, chủng tộc, tôn giáo, nguồn gốc dân tộc) có giá trị vượt trội hơn các nhóm khác.
• Biểu hiện: Không chỉ là lời nói, thái độ mà còn thể hiện qua luật pháp, chính sách xã hội, hành vi bạo lực hệ thống.
• Ví dụ: Đạo luật Jim Crow hợp pháp hóa sự cách biệt chủng tộc tại Hoa Kỳ trong nhiều thập kỷ.

2. Lịch Sử Phân Biệt Chủng Tộc tại Hoa Kỳ

• Khởi đầu: Từ thế kỷ 17 khi người châu Âu đến Bắc Mỹ.
• Chuyển biến: Phong trào dân quyền và các đạo luật xóa bỏ phân biệt chủng tộc từ giữa thế kỷ 20.
• Thực trạng: Vẫn tồn tại bất bình đẳng trong kinh tế, chính trị, giáo dục, việc làm, nhà ở, tiếp cận dịch vụ công.
• Sự kiện George Floyd (2020): Gây bức xúc lớn, chấn động truyền thông, làn sóng phản kháng toàn cầu.

3. Phân Biệt Chủng Tộc Đối Với Người Mỹ Bản Địa

• Bối cảnh: Người Mỹ bản địa sống tại Bắc Mỹ ít nhất 10.000 năm.
• Hành động của người châu Âu: Xâm lược, diệt chủng, đánh cắp đất đai, xóa bỏ truyền thống, đồng hóa cưỡng bức.
• Niềm tin của người châu Âu: Người Mỹ bản địa là "ngoại đạo, man rợ" cần "văn minh hóa" thông qua Cơ Đốc giáo và văn hóa châu Âu.
• Hậu quả: Tỷ lệ tự sát cao nhất trong các nhóm người ở Hoa Kỳ.
• Ví dụ: Các trường học và khu dân cư dành riêng cho người da đỏ.

4. Phân Biệt Chủng Tộc Đối Với Người Mỹ Gốc Phi

• Nguồn gốc: Bắt cóc từ châu Phi để làm nô lệ từ thế kỷ 17.
• Đối xử: Tước tên, danh tính, buộc theo đạo Cơ Đốc, đánh đập, tra tấn.
• Vai trò của nô lệ: Duy trì tài sản và đất đai rộng lớn của giới tinh hoa châu Âu.
• Chủ nghĩa trọng thương: Chính sách quốc gia tập trung vào sức mạnh quân sự và sự giàu có kinh tế, sử dụng nô lệ để tăng lợi nhuận.
• Thương mại nô lệ Đại Tây Dương: Từ 1626-1860, hơn 470.000 nô lệ bị đưa từ châu Phi đến Hoa Kỳ.
• Phân biệt chủng tộc hiện đại: Thể hiện tinh vi hơn trong việc làm, lương thấp, công việc ảnh hưởng sức khỏe, ít bảo hộ lao động, tỷ lệ thất nghiệp cao.
• Ví dụ: Phân biệt chủng tộc nơi công sở, phá bỏ phố của người gốc Phi.
• Thống kê: Cứ mỗi năm cuộc phỏng vấn xin việc, người da đen phải đối mặt với sự phân biệt đối xử một lần (theo ủy ban thực hiện việc làm công bằng Washington DC).

5. Phân Biệt Chủng Tộc Đối Với Người Mỹ Gốc Á

• Bối cảnh: Từ khi những nhóm di dân lớn đầu tiên của Trung Quốc đến Mỹ.
• Đạo luật nhập tịch năm 1790: Người Châu Á không đủ tư cách làm công dân.
• Người Trung Quốc:
  • Vai trò: Lao động trong ngành khai thác mỏ và đường sắt.
  • "Yellow Peril": Dự đoán sự sụp đổ của nền văn minh phương Tây do lao động của người nhập cư Trung Quốc.
  • Đối xử: Tương tự người Mỹ gốc Phi thời nô lệ.
• Người Nhật Bản:
  • Sau trận Trân Châu Cảng (1941): Phân biệt chủng tộc gia tăng.
  • Sắc lệnh hành pháp tháng 5/1942: Cho phép giam giữ người Mỹ gốc Nhật.
  • Số lượng: Hơn 120.000 người Mỹ gốc Nhật bị gửi đến các trại giam giữ.
  • Điều kiện sống: Doanh trại phủ bạt nhựa, không có hệ thống ống nước, quá đông đúc, bao quanh bởi dây thép gai.
  • Tổng thống Roosevelt gọi là "trại tập trung".
• Covid-19: Cộng đồng người Châu Á phẫn nộ vì bị phân biệt chủng tộc.

6. Phân Biệt Chủng Tộc Đối Với Người Mỹ Gốc Do Thái

• Lịch sử: Đến Mỹ hơn 300 năm trước, hưởng tự do tôn giáo nhất định.
• Chủ nghĩa bài Do Thái: Được chấp nhận về mặt xã hội và pháp lý.
• Ví dụ: Một số tiểu bang cấm người không theo đạo Thiên Chúa bỏ phiếu hoặc giữ chức công vụ (cuối thế kỷ 18).
• Thế kỷ 20: Thái độ thù ghét người Do Thái vẫn tiếp diễn.
• Thống kê (1938): Khoảng 60% người được hỏi có ý kiến không xem trọng người Do Thái, gán cho họ cái mác tham lam, không trung thực, tự phụ.
• Thống kê (1945): 41% số người được hỏi đồng ý rằng người Do Thái có quá nhiều quyền lực ở Hoa Kỳ, tăng lên 58%.
• Thống kê (1939): Chỉ 39% người Mỹ cảm thấy người Do Thái nên được đối xử như những người khác.
• Holocaust: Chủ nghĩa bài Do Thái hạn chế hoạt động của người Do Thái Mỹ trong chiến tranh.
• Ước tính: Khoảng 190.000 - 200.000 người Do Thái có thể đã được cứu sống trong Thế chiến II nếu không có những trở ngại quan liêu do những nhà chính trị Mỹ theo chủ nghĩa bài Do Thái cố tình tạo ra.
• Phân biệt đối xử: Trong lực lượng lao động, không được phép vào một số khu vực nghỉ dưỡng, câu lạc bộ, hạn chế ghi danh vào các trường cao đẳng, cấm mua một số loại tài sản.

7. Phân Biệt Chủng Tộc Đối Với Người Hồi Giáo

• Islamophobia: Thù địch đối với người Hồi giáo, thể hiện ở định kiến, quấy rối, phân biệt đối xử.
• Diễn đàn Pill về tôn giáo và đời sống cộng đồng: Ý kiến tích cực về Hồi giáo của người Mỹ đã giảm từ năm 2005.
• Tăng mạnh sau vụ khủng bố 11/9: Cũng như các cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan.
• Điều tra vụ 11/9 (2007): Khoảng 700.000 người Hồi giáo ở Mỹ bị FBI gọi đến phỏng vấn.
• Michael Rollins (FBI): FBI thực hiện khoảng 500.000 cuộc phỏng vấn mà không tìm được một người lãnh đạo nào có thể giúp cơ quan này ngăn chặn vụ tấn công khủng bố 9/11.
• Lời nói căm ghét và thông tin sai lệch: Được thúc đẩy bởi "chuyên gia khủng bố", tác giả cánh hữu, người dẫn chương trình truyền hình/đài phát thanh, blog/trang web dè biểu Hồi giáo và liên kết họ với khủng bố.
• Hơn 30.000 người Hồi giáo chờ đợi để trở thành công dân trong hơn 3 năm.

8. Kết Luận

• Phân biệt chủng tộc đã tồn tại hàng trăm năm ở Hoa Kỳ.
• Vấn nạn này đã ăn sâu vào tiềm thức của mọi người.
• Không chỉ người da trắng kỳ thị các nhóm khác, mà chính các nhóm này cũng có tư tưởng tiêu cực đè nặng lên nhau.
• Cần có những biện pháp quyết liệt hơn để triệt tiêu vấn nạn này.