Lộ trình áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường như thế nào? | VTV24

Tóm tắt Video về Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt đối với Nước Giải Khát Có Đường

Key Concepts:

• Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB)
• Hàm lượng đường trong nước giải khát
• Ảnh hưởng của đồ uống có đường đến sức khỏe
• Lộ trình áp thuế
• Tác động của thuế đến hành vi tiêu dùng
• Khó khăn trong việc áp thuế đối với trà sữa và các đồ uống không nhãn mác

1. Bối Cảnh và Quy Định Mới

• Quốc hội thông qua quy định nước giải khát có hàm lượng từ 5g đường/100ml trở lên sẽ chịu thuế TTĐB.
• Quy định này không áp dụng cho sữa, sản phẩm từ sữa, thực phẩm lỏng dinh dưỡng, nước trái cây tự nhiên, nước dừa.
• Lượng tiêu thụ đồ uống có đường tại Việt Nam đã tăng gấp 4 lần trong 15 năm qua.

2. Thực Trạng Tiêu Thụ Đồ Uống Có Đường

• Nước ngọt và trà sữa là lựa chọn phổ biến của cả trẻ em và người lớn.
• Nhiều học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng tiêu thụ trà sữa thường xuyên.
• Học sinh thường uống nước ngọt để giải khát và nước tăng lực để giảm mệt mỏi.
• Khảo sát cho thấy 43% thanh thiếu niên (11-25 tuổi) sử dụng đồ uống có đường trung bình 2 lần/tuần.
• Hơn 23% thanh thiếu niên uống khoảng 2 lon/chai (300-500ml) mỗi lần.
• Người tiêu dùng thường không để ý đến lượng đường trong đồ uống.
• Ví dụ: Một chai nước ngọt 330ml có thể chứa từ 43-66g đường.

3. Tác Hại của Việc Tiêu Thụ Nhiều Đường

• Tiêu thụ nhiều đường gây thừa cân, béo phì, là nguyên nhân của các bệnh mãn tính không lây (tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường, cơ xương khớp).
• Đồ uống có đường chứa năng lượng rỗng, không có nhiều vi khoáng.
• Ví dụ: Uống 1 lon nước ngọt mỗi ngày có thể tăng 7kg đường/năm.

4. Lộ Trình Áp Thuế và Lý Do

• Thuế TTĐB đối với nước giải khát có đường là 8% vào năm 2027 và 10% vào năm 2028.
• Lý do không áp thuế ngay: Tránh gây sốc cho thị trường, ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất, an sinh xã hội và việc làm.
• Cần thời gian để doanh nghiệp điều chỉnh quy trình sản xuất, giảm hàm lượng đường để dưới ngưỡng chịu thuế.

5. Đánh Giá Tác Động của Thuế

• Mức tăng thuế 8-10% có thể không đủ để thay đổi hành vi tiêu dùng đáng kể.
• Phỏng vấn người tiêu dùng cho thấy một số người vẫn sẽ tiếp tục mua đồ uống có đường dù giá tăng nhẹ.
• Ví dụ: Tăng 1.000 VNĐ cho chai nước 10.000 VNĐ có thể không ảnh hưởng nhiều đến quyết định mua.

6. Vấn Đề Áp Thuế đối với Trà Sữa và Đồ Uống Không Nhãn Mác

• Khó áp thuế đối với trà sữa và cà phê pha sẵn vì không có nhãn mác và không công bố thành phần.
• Về mặt pháp lý, chỉ có thể đánh thuế đối với sản phẩm đã công bố tiêu chuẩn.
• Quá trình kiểm tra, giám sát và thu thuế đối với các đối tượng này có thể tốn kém.
• Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu và bổ sung các sản phẩm hàng hóa khác có đường vào đối tượng điều chỉnh của luật thuế TTĐB.

7. Quan Điểm của Chuyên Gia

• Đại diện Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho rằng mức thuế 8-10% chưa đủ sức răn đe.
• Cần kết hợp với các công cụ khác như tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức về tác hại của đồ uống có đường.
• Nên đánh thuế theo từng ngưỡng hàm lượng đường khác nhau (đường càng cao, thuế càng cao).

8. Kết Luận

Việc áp thuế TTĐB đối với nước giải khát có đường là một bước đi đúng hướng để hạn chế tiêu thụ đồ uống có hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, mức thuế hiện tại có thể chưa đủ mạnh để tạo ra sự thay đổi đáng kể trong hành vi tiêu dùng. Cần có các biện pháp bổ sung như tuyên truyền, giáo dục và điều chỉnh mức thuế theo hàm lượng đường. Đặc biệt, cần giải quyết vấn đề áp thuế đối với trà sữa và các đồ uống không nhãn mác để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của chính sách.