Liên hợp quốc cảnh báo rủi ro từ Hormuz | Cụm tin | VTV24

Key Concepts

• Eo biển Hormuz (Hormuz Strait): Tuyến hàng hải chiến lược quan trọng bậc nhất thế giới.
• OPEC/OPEC+: Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và liên minh mở rộng.
• Hạn ngạch sản lượng (Production Quota): Cơ chế kiểm soát nguồn cung để điều tiết giá dầu.
• Truy xuất nguồn gốc (Traceability): Quy trình xác định nguồn gốc nguyên liệu trong ngành thời trang.
• Tẩy xanh (Greenwashing): Hành vi quảng bá hình ảnh thân thiện với môi trường giả tạo.
• Hachiman Bori: Dự án hồi sinh kênh đào lịch sử tại Nhật Bản thông qua nỗ lực cộng đồng.

1. Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo về ba kịch bản rủi ro nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài do xung đột Trung Đông:

• Kịch bản xấu nhất: Đóng cửa đến hết năm. Lạm phát toàn cầu vượt 6%, tăng trưởng kinh tế giảm xuống 2%.
• Kịch bản trung bình: Gián đoạn đến giữa năm. Tăng trưởng kinh tế giảm còn 2,5%, lạm phát 5,4%, khoảng 80 triệu người đối mặt với nghèo đói.
• Kịch bản khả quan: Dỡ bỏ ngay lập tức nhưng chuỗi cung ứng vẫn mất nhiều tháng phục hồi. Tăng trưởng giảm từ 3,4% xuống 3,1%, lạm phát ở mức 4,4%.
• Hành động quân sự: Quân đội Pháp đã triển khai tiêm kích Rafale đánh chặn UAV tại Trung Đông như một nhiệm vụ phòng thủ đối không.

2. Sự kiện UAE rời khỏi OPEC

UAE – quốc gia chiếm 4% nguồn cung dầu toàn cầu – đã chính thức rời khỏi OPEC do mâu thuẫn về chiến lược giá và sản lượng.

• Mâu thuẫn cốt lõi: OPEC muốn duy trì giá dầu 80–90 USD/thùng thông qua hạn ngạch sản lượng. UAE muốn tăng sản lượng để bán nhiều hơn với mức giá cạnh tranh hơn (khoảng 50 USD/thùng).
• Quan điểm của UAE: Bộ trưởng Năng lượng UAE khẳng định đây là quyết định chủ quyền nhằm tối ưu hóa lợi ích quốc gia và tăng tính tự chủ.
• Phản ứng quốc tế:
  • Mỹ: Tổng thống Donald Trump hoan nghênh vì kỳ vọng giá xăng dầu giảm.
  • Nga: Cảnh báo thận trọng về nguy cơ mất cân bằng thị trường khi UAE có thể nâng sản lượng từ 3,4 triệu lên 5 triệu thùng/ngày.
• Hệ lụy: Sự suy yếu của OPEC có thể khiến thị trường dầu mỏ trở nên khó đoán, biến động giá mạnh hơn và giảm khả năng điều tiết của tổ chức này.

3. Cải cách Thượng viện Anh

Vương quốc Anh chính thức chấm dứt quy chế quý tộc thừa kế tại Thượng viện kể từ ngày 29/04.

• Thay đổi: Các thành viên có tước vị cha truyền con nối không còn quyền phát biểu hay bỏ phiếu.
• Bối cảnh: Từ 92 quý tộc thừa kế (sau cải cách năm 1999), nay con số này về 0. Chính phủ Anh coi đây là bước đi cần thiết để hiện đại hóa cơ quan lập pháp.

4. Minh bạch hóa ngành thời trang tại Châu Âu

Các hãng thời trang cao cấp (ví dụ: Ferragamo tại Milan) đang đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc nguyên liệu.

• Tiêu chuẩn: Hơn 80% lượng da được xác định nguồn gốc, 81% nguyên liệu đạt chứng nhận bền vững.
• Mục tiêu: Hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn, đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, phúc lợi động vật và lao động, đồng thời tránh rủi ro "tẩy xanh". EU dự kiến siết chặt quy định về vòng đời sản phẩm.

5. Hồi sinh kênh đào Hachiman Bori (Nhật Bản)

Câu chuyện về sự hồi sinh của kênh đào Hachiman Bori (tỉnh Shiga) là bài học điển hình về vai trò của cộng đồng.

• Quá trình: Từ một dòng kênh ô nhiễm nặng nề vào những năm 1950 (từng có kế hoạch lấp để làm bãi đỗ xe), người dân đã tự phát động phong trào dọn dẹp từ năm 1972.
• Kết quả: Kênh đào được phục hồi, trở thành khu bảo tồn kiến trúc truyền thống và điểm du lịch nổi tiếng, đón khoảng 5,5 triệu lượt khách/năm (số liệu 2019).

Tổng kết

Các sự kiện trên cho thấy thế giới đang đối mặt với sự chuyển dịch mạnh mẽ trong quản trị kinh tế và môi trường:

1. Địa chính trị năng lượng: Sự rạn nứt trong OPEC và căng thẳng tại eo biển Hormuz đe dọa sự ổn định của giá cả toàn cầu.
2. Quản trị bền vững: Ngành thời trang đang chuyển mình từ hình thức sang thực chất thông qua minh bạch hóa chuỗi cung ứng.
3. Sức mạnh cộng đồng: Những dự án như Hachiman Bori chứng minh rằng sự tham gia của người dân là chìa khóa để bảo tồn di sản và phát triển bền vững.