Làm sáng tạo không nghèo? - Tuân Lê, Creative Director | The Money Date SS2 | EP01

Key Concepts

• Money vigilance (cảnh giác với tiền bạc)
• Relationship investment (đầu tư vào các mối quan hệ)
• Skill set investment (đầu tư vào kỹ năng)
• Entrepreneurship (khởi nghiệp)
• F&B (Food and Beverage - ngành dịch vụ ăn uống)
• Self-funded (tự gây quỹ)
• Opportunistic investing (đầu tư cơ hội)
• Passive investing (đầu tư thụ động)
• Active investing (đầu tư chủ động)
• Rich quick schemes (làm giàu nhanh chóng)
• Personal finance (tài chính cá nhân)

Tiền Đâu (Where's the Money)

• Công việc đầu tiên: Bán băng đĩa lậu năm 18 tuổi ở San Diego, thu nhập 4000 đô/tuần.
  • Bài học: Anh họ bị bắt và kiện, phải trả lại tiền và chi phí pháp lý.
• Công việc chính thức đầu tiên: Bán đồ báo cháy (sale) ở Mỹ.
• Chuyển từ sale sang creative: Sau 1 năm làm sale (thời kỳ khủng hoảng 2008), anh chán nản và đi học trường nghệ thuật (art school), sau đó thực tập quảng cáo ở Việt Nam. Tổng thời gian chuyển đổi là 2 năm.
• Resume: Vẫn để công việc bán đồ báo cháy trên resume vì đó là một kỷ niệm và dạy anh những điều mình không thích.
• Về Việt Nam: Sau khi học xong đại học và cao học, anh "sạch tiền" vì học phí ở San Diego và San Francisco rất đắt đỏ.
  • Lương khởi điểm ở Việt Nam: 1 triệu/tháng (thực tập ở đường Nguyễn Huệ), tiền nhà 2.7 triệu ở đường D2, quận Bình Thạnh.
• Nguồn thu nhập hiện tại:
  • Các business tự vận hành.
  • Đầu tư vào các business do người khác vận hành.
• Dự án creative đầu tiên kiếm được tiền: Làm cho NES và AAEA trong BXCO (Tô mở quán Work Sài Gòn Coworking Cafe).
• Vai trò của tiền bạc trong creative: Tiền cho phép mình làm những điều sáng tạo. Anh không tin vào "starving artist".
  • "Tiền nó cho phép mình làm những cái mà kiểu sáng tạo. Mình phải make sure là mình có cái tiền để mình làm cái việc sáng tạo ấy."
• Nguồn thu nhập ổn định nhất: Entrepreneurship (khởi nghiệp). Làm creative director vẫn là ăn lương công ty.
• Các quán F&B: Cắt lỗ nhanh nếu không hiệu quả.
• Nguồn vốn: Self-funded (tự gây quỹ), chưa lấy investor ngoài trừ nhân viên lên partner và góp vốn.
• Kế hoạch mở rộng ra Hà Nội: Đã có quán cà phê ở Hà Nội và sắp mở thêm một quán nữa, hợp tác với local partner (30% mình, 70% đối tác).

Dùng Tiền Mục Đích Gì (What is Money Used For)

• Mua đáng tiền gần đây: Nhẫn cưới cho vợ.
• Mua tốn tiền: Meta Quest 2 (VR headset của Facebook), mua để nghiên cứu công nghệ nhưng không dùng.
• Cách chi tiêu:
  • 10-15 năm trước: Không đi nhà hàng.
  • Hiện tại: Thích ăn nhà hàng, thích Sake (thường xuyên đến Sake Central, 1-2 triệu/lần).
• Vợ: Responsible với tiền, tiêu cho gia đình, mua sắm cho gia đình.

Để Tiền Sinh Ra Tiền (Making Money Generate Money)

• Các khoản đầu tư:
  • Business của anh (phần lớn nhất).
  • Bất động sản (real estate).
  • Business không do anh vận hành.
  • Cổ phiếu ở Việt Nam và Mỹ.
  • Bitcoin và Ethereum.
  • NFT (đầu tư mang tính chất research để launch service design cho dự án NFT).
  • Skill set (học motion graphic, nấu ăn, tiếng Pháp).
• Kiểm tra lãi/lỗ: 1 tháng/lần, xem net worth thay đổi như thế nào.
• Phong cách đầu tư:
  • Maybe opportunistic (có tính cơ hội).
  • Mang tính chất học hỏi (dùng một phần nhỏ portfolio để học hỏi).
  • Passive (đầu tư xong để đó).
  • Active (đầu tư vào business và vận hành).
• Quan tâm đến đầu tư mới: Chat GPT, tìm hiểu về Microsoft.
• Chat GPT: Dùng để tìm cách gửi bánh tươi từ TP.HCM ra Hà Nội, đưa ra nhiều gợi ý cụ thể.
• Rich quick schemes: Không tin vào làm giàu nhanh chóng, không nghe finance bro trên Instagram/TikTok.
  • Thị trường đầy đủ thông tin, cần investment, trau dồi, công sức.
• Vietcetera: Năm ngoái Hảo nhắn tin mời đầu tư nhưng sau đó rút lại vì đã đủ vốn.
• Kế hoạch sắp tới của The Lab: Tập trung vào strategy về sale, có head of finance.
• Thời điểm ít tiền nhất: Sau khi launch Vietcetera, mở Bunker Breakfast và Labor Concept Store (đều thất bại), nợ nần.
• Giải quyết nợ: Mượn mẹ 2 tỷ, business mới do well.
• Hiện tại: Nợ công nợ của supplier.
• Giàu: Anh thấy thoải mái, không giàu.
• Lý do thoải mái: Không đua đòi những thứ quá đắt đỏ.
• Học personal finance: Nghe podcast (Wall Street Journal, We Study Billionaires, Investor Podcast, New York Times, LA Times).
• Sách: "Richer, Wiser, Happier" (study về những nhà đầu tư thành công, rational, không emotional).
  • Take long-term view, không bán qua bán lại.
• Lời khuyên: Đầu tư vào relationship và skill set.
  • "Anh nghĩ có một đầu tư mà mọi người hay bỏ quên là đầu tư về relationship và đầu tư về skill set của mình."
  • "Ví dụ ha, anh mất hết tất cả, anh vẫn có thể đem cái skill set anh ra để anh không đói."

Conclusion

Anh Tuân Lê chia sẻ về hành trình sự nghiệp và tài chính cá nhân, từ công việc bán đĩa lậu đến việc xây dựng các business thành công. Anh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư vào các mối quan hệ và kỹ năng, đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm đầu tư và quản lý tài chính cá nhân một cách thực tế và hữu ích. Anh cũng chia sẻ về những thất bại và cách vượt qua khó khăn trong kinh doanh.